Otwórz menu główne

Starzec polny[3] (Senecio integrifolius Hook.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae Dumort.). Występuje w Europie (bez Skandynawii) i w Azji, od Francji na zachodzie po Japonię na wschodzie[4]. W Polsce rośnie na Wyżynie Małopolskiej, Lubelskiej, Roztoczu i w Pieninach. W tych ostatnich znane jest tylko jedno stanowisko na Podskalniej Górze. Liczniej występuje w słowackich Pieninach[5].

Starzec polny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj starzec
Gatunek starzec polny
Nazwa systematyczna
Senecio integrifolius Hook.
Fl. Bor.-Amer. (Hooker) i. 334 334[2]
Synonimy

Senecio integrifolius (L.) Clairv[2].

Spis treści

MorfologiaEdytuj

 
Kwiatostany
Łodyga 
Pojedyncza, wzniesiona, o wysokości 7-50 cm z krótkim kłączem. U młodych roślin jest pajęczynowato owłosiona, u starszych naga, ale zachowują się na niej krótkie, 3-komórkowe włoski, nieco tylko wystające[6].
Liście 
Całobrzegie, długości 3-10 cm i szerokości 2,5-3,5 cm[5]. Liście dolne zebrane w różyczkę, zaokrąglone lub jajowate o nasadzie nagle ściągniętej w krótki ogonek. Liście środkowe podłużne, siedzące i nieco zbiegające po łodydze. Liście najwyższe lancetowate. Owłosienie podobnie jak na łodydze[6].
Kwiaty 
Zebrane w 3-11 koszyczków, te z kolei zebrane w baldach złożony. Okrywa zielona. W koszyczku znajduje się 12-15 kwiatów języczkowych długości 10-20 mm i szerokości 1,5-2,5 mm[5].
Owoc 
Żeberkowana, owłosiona dłuigimi i miękkimi włoskami niełupka długości 2,5-3,5 mm z puchem kielichowym do 13 mm długości[5].

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, hemikryptofit. Rośnie w murawach kserotermicznych. Kwitnie w maju i czerwcu. Liczba chromosomów 2n = 48[5]. Gatunek charakterystyczny związku Cirsio-Brachypodion pinnati[7].

ZagrożeniaEdytuj

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006, 2016)[8][9] w grupie gatunków narażonych na wymarcie (kategoria zagrożenia: VU).

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2017-03-14].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Senecio integrifolius (L.) Clairv. w bazie danych: GRIN (Germplasm Resources Information Network) na http://www.ars-grin.gov (ang.)
  5. a b c d e Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. a b Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  7. Władysław Matuszkiewicz, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059.
  8. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  9. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.