Otwórz menu główne

Stefan Dziewulski

polski ekonomista i prawnik

Stefan Dziewulski (ur. 1876, zm. 1941) – polski prawnik, ekonomista i wykładowca akademicki[1]. Redaktor i wydawca czasopism „Ekonomista” i „Prawo i Ekonomia”, profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej, przywódca Ligi Państwowości Polskiej[2].

Stefan Dziewulski
Data i miejsce urodzenia 1876
Warszawa
Data i miejsce śmierci 1941
Warszawa
Kierownik Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
Okres od 27 lutego 1918
do 4 kwietnia 1918
Poprzednik Jan Stecki
Następca Jan Stecki
Posiedzenie Tymczasowej Rady Stanu, Stefan Dziewulski siedzi pierwszy z lewej

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w 4 września 1876 w Warszawie[3]. Jego rodzicami byli przyrodnik Eugeniusz Klemens Dziewulski i Aniela z domu Krauze[4]. Jego braćmi byli fizyk Wacław Michał Dziewulski oraz astronom Władysław Dziewulski[1][3], obaj profesorowie Uniwersytetu Wileńskiego[5].

W latach 1903–1928 był redaktorem i wydawcą czasopisma „Ekonomista”, następnie do 1930 – „Prawa i Ekonomii[3][1]. Był również założycielem i pierwszym sekretarzem Towarzystwo Ekonomistów i Statystyków Polskich[1].

Po ukończeniu studiów otworzył prywatną praktykę adwokacką, zajmował się m.in. obroną więźniów politycznych[6].

Ożenił się z Antoniną z Natansonów, z którą miał córkę Marię (ur. 1 czerwca 1909), w przyszłości kompozytorkę i teoretyczkę muzyki. W tym samym roku zakupił w Warszawie podniszczony Pałacyk księcia Lubomirskiego, i w roku następnym w jego miejscu wystawił okazałą willę zwaną współcześnie Pałacykiem Dziewulskich[5]. Również w 1909 jego żona zakupiła majątek Sanniki, w którym małżeństwo gruntownie przebudowało tamtejszy pałac według projektu Henryka Marconiego[7].

W okresie poprzedzającym I wojnę światową znalazł się w kręgu naukowców skupionych wokół Marcelego Handelsmana, a w czasie wojny prawdopodobnie był także członkiem Ligi Państwowości Polskiej[8].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przez pewien czas pełnił urząd podsekretarza stanu, kierował także Ministerstwem Skarbu Państwa i Ministerstwem Pracy i Polityki Socjalnej[5]. W ramach Głównego Urzędu Statystycznego stworzył Wydział Statystyczny, a także Wydział Asekuracyjny, który z czasem przekształcono w Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych, prekursora dzisiejszego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń[3]. W 1927 uzyskał profesurę Wolnej Wszechnicy Polskiej, gdzie do 1939 wykładał historię doktryn ekonomicznych[1][3].

Zmarł 10 marca 1941 w Warszawie[3]. Pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 35-1-10/11)[9].

Bibliografia podmiotuEdytuj

Dziewulski był autorem licznych prac, tak naukowych, jak i popularyzatorskich, dotyczących historii ekonomii, historii ruchu spółdzielczego oraz aktualnej polityki gospodarczej Polski. Napisał także cykl rozbudowanych biogramów polskich i zagranicznych ekonomistów, publikowany na łamach Ekonomisty oraz w formie książkowej. Był także redaktorem i wydawcą pierwszego tomu monografii na temat historii Warszawy, wydanej w 1913 roku[3]. Opublikował m.in.[1]:

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Dziewulski Stefan, WIEM, darmowa encyklopedia, 2017 [dostęp 2017-09-17].
  2. Jerzy Z. Pająk, Historia placówki werbunkowej Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego w Radomiu według Stanisława Radonia, w: "Między Wisłą a Pilicą", 2004, t. 5, s. 339.
  3. a b c d e f g Dziewulski Stefan, Encyklopedia PWN, 2017 [dostęp 2017-09-17] (pol.).
  4. Marek Jerzy Minakowski, Stefan Dziewulski, Wielka genealogia Minakowskiego (Wielcy.pl), 18 września 2017 [dostęp 2017-09-18].
  5. a b c Andrzej Boczek, Dziewule 1441-1933, Dziewule 1441, 2017 [dostęp 2017-09-17].
  6. Hugo Steinhaus, Mathematician for All Seasons: Recollections and Notes, Vol. 2 (1945–1968), Birkhäuser, 8 lutego 2016, s. 243–244, ISBN 978-3-319-23102-0 [dostęp 2017-09-17] (ang.).
  7.   Dorota Zaremba, Pałac w Sannikach: historia odzyskana [pdf], „Mazowsze. Studia regionalne”, 7, 2011, s. 163-173 [dostęp 2017-12-27].
  8. Peter Brock, John D. Stanley, Piotr Wróbel, Nation and History: Polish Historians from the Enlightenment to the Second World War, University of Toronto Press, 2006, s. 277, 375, ISBN 978-0-8020-9036-2 [dostęp 2017-09-17] (ang.).
  9. Urząd m.st. Warszawy (autor korporatywny), EUGENIUSZ DZIEWULSKI, Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne, 2009 [dostęp 2017-09-18].