Otwórz menu główne

Stefan Wincenty Nowaczek (ur. 1 września 1896, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – kapitan administracji (piechoty) Wojska Polskiego, uczestnik powstań śląskich, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Stefan Wincenty Nowaczek
kapitan administracji kapitan administracji
Data i miejsce urodzenia 1 września 1896
Kielce
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby 19141940
Siły zbrojne Legiony Polskie
Polska Organizacja Wojskowa
Wojsko Polskie
Jednostki 5 Pułk Piechoty (LP)
2 Pułk Piechoty Legionów
Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Sztab Główny
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
 :Obrona Lwowa 1939
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Stefan Nowaczek urodził się w Kielcach jako syn Wincentego i Rozalii z domu Bień. Absolwent Szkoły Handlowej w Kielcach (1910) i gimnazjum w Warszawie (1918).

Przed I wojną światową był członkiem Związku Strzeleckiego „Strzelec”. Od 1916 w POW, ukończył szkołę podchorążych. W latach 1914 – 1917 służył w Legionach, w 5 pułku piechoty. Po kryzysie przysięgowym przeszedł do konspiracji w POW. W 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Służył w Oddziale II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W latach 1919 – 1920 brał udział w powstaniach śląskich.

Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku i został przydzielony do 2 pułku piechoty Legionów skąd był oddelegowany pracy w Ministerstwie Spraw Wojskowych. Od października 1921 służył w 24 pułku piechoty. W 1928 został awansowany na kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia i pracował w Biurze Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[1]. W 1932 roku służył w Sztabie Głównym[2]

W lutym 1936 roku został przydzielony do Ekspozytury Nr 5 Oddziału II SG we Lwowie. W 1939 był kierownikiem Placówki wywiadowczej KOP nr 11 w Stryju[3].

15 września 1939 został przydzielony do Dowództwa Grupy Obrony Lwowa na stanowisko oficera sztabu[4]. Po kapitulacji załogi Lwowa dostał się do niewoli sowieckiej i 1940 roku zamordowany przez NKWD w Charkowie i pochowany w bezimiennej mogile zbiorowej. Figuruje w wykazie, poz. 2377. Obecnie jego szczątki spoczywają w Piatichatkach na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

5 października 2007 Minister Obrony Narodowej awansował go pośmiertnie do stopnia majora[5]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Oficerski 1928 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 140, 223.
  2. Rocznik Oficerski 1932 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 64, 422.
  3. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 301, 922.
  4. Dokumenty 1997 ↓, s. 210.
  5. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.

BibliografiaEdytuj

  • Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Charków, Warszawa 2003, ​ISBN 83-916663-5-2​, s. 374.
  • Banaszek Kazimierz; Roman Wanda Krystyna; Sawicki Zdzisław: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
  • Dokumenty obrony Lwowa 1939. Artur Leinwand (oprac.). Warszawa: Instytut Lwowski, 1997. ISBN 83-910659-0-1.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
  • Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.

Linki zewnętrzneEdytuj