Strażnica Przewodziszowice

Strażnica Przewodziszowice (Strażnica Przewodziszowicka) – ruiny murowanej strażnicy obronnej, znajdujące się w pobliżu dawnej wsi Przewodziszowice (obecnie część miasta Żarki) na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej[1].

Strażnica Przewodziszowice
Obiekt zabytkowy nr rej. 427/60 z 18.03.1960 oraz 120/76/A z 1.03.1978
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Żarki
Położenie na mapie Żarek
Mapa konturowa Żarek, u góry nieco na prawo znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry nieco na prawo znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie powiatu myszkowskiego
Mapa konturowa powiatu myszkowskiego, u góry znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie gminy Żarki
Mapa konturowa gminy Żarki, w centrum znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Ziemia50°38′41″N 19°23′41″E/50,644722 19,394722

Zarys historiiEdytuj

Jedyną pozostałością po strażnicy jest częściowo zrekonstruowany mur o długości 26 m, wysokości do 10 m i miejscami osiągający grubość 1,8 m. Prawdopodobnie u stóp skały istniało podzamcze chronione wałem i fosą. Strażnica została wzniesiona prawdopodobnie w XIV w. lub na przełomie wieków XIV i XV, Istnieją dwie teorie jej pochodzenia. Według niektórych historyków wybudowano ją na polecenie króla polskiego Kazimierza Wielkiego. Razem ze Strażnicą Suliszowice stanowiła wsparcie – jako wysunięta flanka – zamku obronnego Ostrężnik. Inni historycy sądzą, że wybudował ją książę śląski Władysław Opolczyk dla obrony swoich terytoriów lennych. W latach 1426-1454 w. była siedzibą rycerza-rozbójnika Mikołaja Kornicza, zwanego „Siestrzeńcem”. Napadał on i rabował wyłącznie bogatych kupców i możnowładców, z tego też powodu cieszył się sympatią okolicznej ludności chłopskiej. Jak głosi legenda, zrabowane przez niego skarby zostały ukryte w niedostępnych szczelinach skalnych lub w zamkowej studni[2].

Wspinaczka skalnaEdytuj

Skała ze strażnicą znajduje się na niewielkiej polance. Zbudowana jest z wapienia, ma wysokość 12-17 m i jest obiektem wspinaczki skalnej. Ma połogie, pionowe lub przewieszone ściany z kominami, rysami, filarami i zacięciami. Wspinacze skalni poprowadzili na niej 31 dróg wspinaczkowych o bardzo zróżnicowanej trudności (II – VI.6 w skali Kurtyki). Prawie wszystkie posiadają asekurację[3].

Szlak turystycznyEdytuj

Obok strażnicy prowadzi „Szlak Rajce” trasą: Przewodziszowice – ostaniec Przy Brzozie – Strażnica Przewodziszowice – Studnia w Skałach Rajcy – skała Duże Rajce. Powrót tą samą trasą[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Praca zbiorowa: Jura Krakowsko-Częstochowska. Informator turystyczny. Ogrodzieniec: Związek Gmin Jurajskich, 2018. ISBN 978-83-947430-8-6.
  2. a b Na podstawie tablicy informacyjnej zamontowanej przy Strażnicy Przewodziszowickiej
  3. Baza topo portalu wspinaczkowego. [dostęp 2018-11-15].