Otwórz menu główne

Strażnica w Przewozie:

  1. podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej.
  2. graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.
Strażnica WOP/SG Przewóz
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
od 1991 strażnica SG
Rozformowanie 2002
Organizacja
Dyslokacja Przewóz
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 5 komenda odcinka
30 batalion OP
91 batalion WOP
Lubuska Brygada WOP
batalion graniczny Gubin
Lubuski Oddział SG
GPK w Przewozie
Dysl wop 1945 1.png
91 batalion WOP 1957.png

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 5 komendy odcinka Tuplice jako 21 strażnica WOP (Przewóz)[1]. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2]. W 1947 roku została przeformowania na strażnicę II kategorii – 43 wojskowych[3]. W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 30 batalionu OP. Od stycznia 1951 roku strażnica WOP Przewóz podlegała dowódcy 91 batalionu WOP[4]. W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Przewóz otrzymała nr 28. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Przewóz I kategorii była 1 w 9 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1964 roku strażnica WOP nr 20 Przewóz uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do I kategorii[5]. W 1976 roku Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab brygady[6]. W 1984 strażnica kategorii II. Po rozwiązaniu w 1991 roku Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica w Przewozie weszła w podporządkowanie Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej[7].

W 2002 strażnica w Przewozie wchodziła w skład granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej kategorii II w Przewozie[a].

Służba granicznaEdytuj

W 1960 roku 21 strażnica WOP Przewóz I kategorii ochraniała 11 200 metrowy odcinek granicy państwowej od znaku granicznego 249 do zn. gr. 220.

Strażnice sąsiednie:

20 strażnica WOP Sobolice; 22 strażnica WOP Łęknica

Dowódcy strażnicyEdytuj

  • chor. Stefan Maćkiwiak (był w 1951)
  • chor. Albert Sabinicz (1952-?)
  • ppor Eugeniusz Zwierz (1953-1955)
  • por Leon Szawata (1955-1959)[b]
  • por. Leopold Augustyniak (1959- co najmniej do 1964)
  •  ?
  • por. Ignacy Nowak (23.11.1971-1973)
  • kpt. Piotr Ryszard Zbierajewski (20.04.74-1979)
  • por. Leszek Grzenia (1979 - 1985)
  • ppor. Witold Koleśnik (1985- co najmniej do 1991 w stopniu majora)

Poniżej wykaz dowódców strażnicy podano za Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1989. Ludzie - wydarzenia. s. 18.

  • por. Ignacy Nowak
  • mjr Augustyniak
  • kpt. Grzenia
  • por. Koleśnik

UwagiEdytuj

  1. Zarządzenie Komendanta Głównego Straży Granicznej nr 3 z 11.01. 2002
  2. Skazany na 1 rok więzienia i zdegradowany

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza : (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1989. Ludzie - wydarzenia. Krosno Odrzańskie: Drukarnia Dem-druk w Lubsku, 2005.
  • Praca zbiorowa. Historia Łużyckiej Brygady WOP
  • Historia Lubuskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Krosno Odrzańskie 1965.
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Archiwum Straży Granicznej. Wykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza.