Stress (zespół muzyczny)

grupa muzyczna

Stress – polska grupa rockowa, prekursor polskiego hard-rocka[1]. Zespół, który w późniejszym okresie działalności wzbogacał swój styl o wpływy rocka progresywnego[1] oraz innych gatunków muzycznych.

Stress
Rok założenia

1971

Rok rozwiązania

1979

Pochodzenie

 Polska
Poznań

Gatunek

hard rock, rock progresywny

Wydawnictwo

Polskie Radio
Kameleon Records

Powiązania

Heam, Turbo

HistoriaEdytuj

Zespół został założony w 1971 roku w Poznaniu. W jego skład wchodzili: Mariusz Rybicki (śpiew, gitara, flet), Henryk Tomczak (eks- Manufaktura Czterech Dyrektorów[2], później muzyk zespołów Heam i Turbo[3]; gitara basowa) i Janusz Maślak (eks- Manufaktura Czterech Dyrektorów[2], później menadżer Turbo[4]; perkusja).

Muzycy byli uczestnikami warsztatów artystycznych w Łagowie i w celach zarobkowych grywali do tańca. Początkowo wykonywali utwory repertuaru: Black Sabbath, Deep Purple oraz Jimiego Hendrixa.

We wrześniu tego samego roku zespół wystąpił na II Wielkopolskich Rytmów Młodych w Jarocinie, zdobywając 1 nagrodę (kategoria: "Zespół") oraz nagrodę dla najlepszego instrumentalisty przeglądu – M. Rybickiego. W listopadzie Stress zwyciężył w plebiscycie Gazety Poznańskiej na najpopularniejszy zespół Wielkopolski 1971 roku. Potwierdzeniem klasy muzyków był występ w Kaliszu podczas II Festiwalu Młodzieżowej Muzyki Współczesnej, gdzie otrzymali wyróżnienie.

Sukcesy muzyków przyciągnęły uwagę branży w efekcie czego zespół został zaproszony do studia Radia Merkury w Poznaniu, gdzie regularnie nagrywał swoje kompozycje. Pierwsza sesja miała miejsce w lutym 1972 r. Niebawem utwory grupy Granica życia i Dwa lata świetlne trafiły na radiową antenę.

Ogólnopolską popularność przyniósł Stressowi utwór Ciężką drogą, który wiosną 1972 roku dotarł do 1 miejsca listy przebojów Rozgłośni Harcerskiej, a w plebiscycie popularności Non Stopu za 1972 r. zajął 5 miejsce. W tym samym plebiscycie Stress uplasował się na 4 miejscu w kategorii zespołowej. Utwór wzbudził sensację i zdominował praktycznie wszystkie listy przebojów, lecz władze uniemożliwiły dołączenie zespołu do profesjonalnej estradowej czołówki. Muzycy zmuszeni byli do egzystencji na marginesie oficjalnej sceny muzycznej. Stress rzadko koncertował i nie miał szansy na wydanie albumu, który pozwoliłby im zdobyć popularność także poza Wielkopolską.

Latem tego samego roku poznański zespół nagrał w studiu Polskiego Radia pierwszą wersję hymnu piłkarskiego Lecha Poznań[5]. W nagraniu, oprócz członków zespołu, wzięło udział ośmiu kibiców drużyny[5]. Inicjatorami i pomysłodawcami zdarzenia byli: Andrzej Kosmala i Krzysztof Wodniczak, którzy namówili Andrzeja Sobczaka do napisania tekstu do Yellow Submarine, piosenki grupy The Beatles[5]. Wodniczak napisał o całej akcji w Gazecie Poznańskiej[5]. Nobilitacją i zarazem wyróżnieniem dla zespołu stał się udział słynnego jazzowego wibrafonisty Jerzego Miliana w trzeciej sesji nagraniowej grupy, która odbyła się 23 sierpnia 1972 roku.

We wrześniu 1973 r. Stress wziął udział w VI Ogólnopolskim Przeglądzie Amatorskich Zespołów Artystycznych w Płocku, gdzie zdobył wyróżnienie. Mimo sukcesów (w tym sesji z Milianem) status formacji pozostał niezmienny. Muzycy zaczęli poszukiwać nowej formuły.

Poznańska formacja powiększyła swój skład o dwóch muzyków: Andrzeja Richtera (śpiew, skrzypce) i Krzysztofa Jarmużka (gitara), (harmonijka ustna), (conga). Od tego czasu patronat nad zespołem przejęło Polskie Stowarzyszenie Jazzowe w Bydgoszczy. Poszukiwanie nowego artystycznego oblicza nie zmieniło statusu grupy.

W 1975 roku doszło do całkowitej reorganizacji składu Stressu. Tworzyli go teraz: M. Rybicki (gitara), Andrzej Lewalski (gitara basowa), Michał Przybysz (organy), (pianino) i Przemysław Pahl (perkusja). Po trzech latach nowymi partnerami Rybickiego i Lewalskiego zostali: gitarzysta Witold Łukaszewski, klawiszowiec Mariusz Zakrzewski i perkusista Wiesław Lustyk.

W ostatnich latach działalności grupa zaprezentowała trzy programy estradowe, tj.: Teoria powstania, Niepokonany i Trylogie przestrzeni. Zespół odbył trzy sesje nagraniowe (dwie w studiu poznańskiego radia i jedną w studiu bydgoskim). Grupa rozwiązała się z końcem 1979 roku.

W 2008 r. Stress doczekał się wydanego przez Polskie Radio dwupłytowego albumu z archiwalnymi nagraniami z serii Z archiwum Polskiego Radia (vol. 8) pt. Grupa Stress. Nagrania radiowe z lat 1972-1979. W 2014 roku nakładem Kameleon Records ukazała się płyta gramofonowa pt. On a Hard Rock Way 1972-1973 zawierająca zremasterowane nagrania radiowe grupy z lat 1972-1973.

DyskografiaEdytuj

AlbumyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Polski Rock Progresywny: Stress (pol.). progrock.art.pl. [dostęp 2012-10-30].
  2. a b Marek Zaradniak: Piotr Kuźniak, czyli zwierzenia długodystansowca (pol.). epoznan.pl, 2012-05--31. [dostęp 2012-10-30].
  3. Historia zespołu (pol.). turbo.art.pl. [dostęp 2012-10-30].
  4. Marek Zaradniak: Poznań - Spotkanie rodziny Turbo na 30-lecie (pol.). Poznań. Nasze Miasto, 2010-12-21. [dostęp 2012-10-31].
  5. a b c d Poznaj historię hymnu Lecha i "Głuchej nocy". Walka fanów trwa! (pol.). Głos Wielkopolski, 2012-08-09. [dostęp 2012-10-30].

BibliografiaEdytuj

  • Jan Kawecki, Wojciech Zajac: Encyklopedia Polskiej Muzyki Rockowej – Rock 'n' roll 1959–1973. Kraków: Rock Serwis, 1995. ISBN 83-85335-25-0.

Linki zewnętrzneEdytuj