Stubno

wieś w województwie podkarpackim

Stubno – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Stubno[4].

Artykuł 49°53′57″N 22°57′16″E
- błąd 39 m
WD 49°54'0.0"N, 22°58'0.1"E
- błąd 14 m
Odległość 930 m
Stubno
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat przemyski
Gmina Stubno
Liczba ludności (2011) 1331[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-723[3]
Tablice rejestracyjne RPR
SIMC 0611749
Położenie na mapie gminy Stubno
Mapa lokalizacyjna gminy Stubno
Stubno
Stubno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stubno
Stubno
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Stubno
Stubno
Położenie na mapie powiatu przemyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu przemyskiego
Stubno
Stubno
Ziemia49°53′57″N 22°57′16″E/49,899167 22,954444
Strona internetowa

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Miejscowość liczy ok. 1500 mieszkańców, jest siedzibą gminy Stubno.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo RolneStadnina Koni Stubno[5]. Po przekształceniu w 1994 jako Stadnina Koni Skarbu Państwa Stubno[6]. W 1996 sprywatyzowana jako Stadnina Koni Stubno Sp. z o.o.. Od 2003 w likwidacji, od 2005 w upadłości[7].

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Stubno[8][4][9]
SIMC Nazwa Rodzaj
0611755 Gęsia Wola część wsi
0611761 Kolonia część wsi
0611778 Przygon część wsi
0611784 Zakościele część wsi

HistoriaEdytuj

Nazwa wsi wywodzona jest od słowa stupyny. Stubno położone było na terenach zalewanych przez wody Sanu i Wiszni a przez tutejsze bagna i moczary prowadziły wąskie groble, zwane przez mieszkańców stupynami.

Inne podanie głosi, że kiedyś przez wioskę przebiegała droga z Medyki do Radymna. Przy drodze stał zajazd czyli karczma zwana Stubno, w której podróżni znajdowali schronienie do odpoczynku.

Nazwa wsi należy do najstarszych nazw na prawym brzegu Sanu. Ze względu na jej polskie pochodzenie, cytowana jest przez niektórych historyków jako dowód "prapolskości" tych ziem. Jej znaczenie podkreśla w swojej pracy Prapolski bastion toponimiczny w Bramie Przemyskiej i Lędzanie profesor Jerzy Nalepa: Spośród tych nazw największą wartość przedstawia zwarty bastion zachodniosłowiańskich (prapolskich) nazw Stubno-Barycz-Nakło na wschód od Sanu, a na północny wschód od Przemyśla.[10]

Pierwsza wzmianka o wsi (nazywanej wtedy Stobno) znajduje się w dokumencie z 1358, którym król Kazimierz Wielki nadawał ją dwóm szlachcicom: Symonowi i Laynowi. Zgodnie z miejscową tradycją miejsce zwycięskiej bitwy wojsk polskich, dowodzonych osobiście przez królową Jadwigę, nad siłami jej siostry Marii, królowej Węgier w trakcie zwycięskiej polskiej wyprawy na Ruś Czerwoną[11].

ZabytkiEdytuj

Wieś była własnością prywatną, ostatnimi właścicielami – od [XIX w. do II wojny światowej – byli Myszkowscy. Pozostał po nich zespół dworski, użytkowany obecnie przez stadninę koni. Głównym elementem zespołu jest pałacyk z przełomu XIX i XX w., murowany, nakryty dachem mansardowym z czerwonej dachówki, z czterokolumnowym portykiem od frontu. W skład zespołu wchodzą także dwie oficyny, rządcówka, stajnia, spichlerz i młyn. Wokół pałacyku rozciąga się park krajobrazowy o powierzchni 6 ha z licznymi gatunkami drzew i krzewów rodzimych i egzotycznych. Na teren parku wjeżdża się przez kutą, żelazną bramę.

Drewniany kościół z 1863 spłonął w 1986. Z zespołu kościelnego pozostała drewniana dzwonnica z 1915, plebania z początku XX w., stajnia i lamus z końca XIX w. We wsi pozostało kilkanaście ciekawych domów z pocz. XX w. (drewnianych i murowanych) z czterospadowymi dachami krytymi czerwona dachówką.

Po dawnej cerkwi greckokatolickiej pw. św. Dymitra z 1898 pozostały tylko resztki fundamentów. Ukraińcy, którzy przed wojną stanowili ok. połowy mieszkańców, zostali wywiezieni w 1945 do ZSRR.

Na miejscowym cmentarzu znajduje się grób polskiego malarza Aleksandra Mroczkowskiego.

Geografia i przyrodaEdytuj

W pobliżu Stubna przebiega Kanał Bucowski (nazwa pochodzi od ukraińskiej, przygranicznej wioski Bucow), który odwadnia teren. W Stubnie znajduje się jeden z nielicznych rezerwatów szachownicy kostkowatej.

Wieś bywa nazywana "stolicą bociana" ze względu na dużą liczbę tych ptaków występujących w całej gminie. W centrum wsi stoi pomnik bociana, a corocznie organizuje się święto mu poświęcone "Bocianadę".

ReligiaEdytuj

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Matki Bożej Szkaplerznej.

SportEdytuj

We wsi działa piłkarski Klub Sportowy Granica Stubno, w sezonie 2017/2018 grający w rozgrywkach IV ligi podkarpackiej[12].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Kłos - Podkarpackie - przewodnik, wyd. "Bosz" 2005
  • Grzegorz Rąkowski - Polska egzotyczna, część II, wyd. "Rewasz" 2004.
  • Stefan Lew - Kultura ludowa pogranicza nadsańskiego, Muzeum Ziemi Przemyskiej 1969.
  • Strona internetowa Stubna

Linki zewnętrzneEdytuj