Studzianka (wieś w województwie lubelskim)

wieś w województwie lubelskim

Studziankawieś sołecka[6] w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy[5][7]. Przez miejscowość przepływa Zielawa, rzeka dorzecza Bugu, dopływ Krzny.

Studzianka
wieś
Ilustracja
Cmentarz mahometański
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

bialski

Gmina

Łomazy

Liczba ludności (2021)

365[2][3]

Strefa numeracyjna

83

Kod pocztowy

21-532[4]

Tablice rejestracyjne

LBI

SIMC

0015415[5]

Położenie na mapie gminy Łomazy
Mapa konturowa gminy Łomazy, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Studzianka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Studzianka”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Studzianka”
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa konturowa powiatu bialskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Studzianka”
Ziemia51°55′49″N 23°12′51″E/51,930278 23,214167[1]
Integralne części wsi Studzianka[5]
SIMC Nazwa Rodzaj
1022469 Szenejki przysiółek

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim. W pobliżu, w miejscu nazywanym „Głuch” pole bitwy pod Łomazami toczonej 14–15 września 1769 podczas Konfederacji Barskiej, w której poległ marszałek Franciszek Ksawery Pułaski, brat Kazimierza, z mogiłą Konfederatów Barskich.

Główny artykuł: Bitwa pod Łomazami.

Wieś jest sołectwem w gminie Łomazy[6]. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 427 mieszkańców[8].

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Łomazach.

Historia

edytuj

Studzianka – dawna osada tatarska, którą zamieszkuje 427 mieszkańców (III 2011 r.)[3]. Miejscowość przez ponad trzy wieki stanowiła centrum życia muzułmańskiego w okolicy. Studzianka była Mekką Podlaskich Tatarów. Do 1915 roku w Studziance stał meczet, zbudowany po przybyciu Tatarów po 1679 roku. W dniu 15 sierpnia 1915 r. meczet został spalony przez wycofujące się wojska rosyjskie[9]. Na jego miejscu obecnie stoi szkoła podstawowa, a miejsce to zwane jest potocznie meczeciskiem.

Osobny artykuł: Meczet w Studziance.

Do dzisiaj pozostał cmentarz tatarski zwany mizarem z nagrobkami nawet z I połowy XVIII stulecia. Na terenie mizaru w Studziance znajduje się ponad 170 nagrobków. Obecnie pozostali jedynie potomkowie Tatarów. Ze Studzianki pochodził rzeźbiarz ludowy Teofil Kożuchowski, a także profesor psychologii Bogusław Hornowski, profesor nauk rolniczych Czesław Józefaciuk, inżynier i konstruktor Stanisław Daniewicz, płk Mieczysław Janowicz pracownik MON i lotnictwa, uczestnik walk pod Monte Casino podchorąży Stanisław Tereszczuk, rodzina pedagogów Feliks i Maria Pirogowicz, Piotr Bajrulewicz.

Skansen – muzeum wsi podlaskiej

edytuj
 
Widok ogólny miejscowości

W Studziance istnieje skansen – prywatne muzeum wsi podlaskiej, które prowadzi rodzina Józefaciuków. Mieszkańcy zajmują się rolnictwem ekologicznym.

Twórcy ludowi

edytuj

Obecnie tworzą: kowal Marek Miroński, twórcy rękodzieła ludowego Halina Łukaszu, Teresa Dziobek, Leokadia Niedźwiedź, Sabina Kaczan, oraz artystki: Renata Owczaruk.

Stowarzyszenie Rozwoju Miejscowości Studzianka

edytuj

Działa Stowarzyszenie Rozwoju Miejscowości Studzianka, które realizuje projekty ze środków krajowych i unijnych z zakresu kuchni tatarskiej i regionalnej, makijażu i wizażu, garncarstwa, łucznictwa historycznego. Młodzi mieszkańcy, działający w Stowarzyszeniu Rozwoju Miejscowości Studzianka propagują tatarskie tradycje. W miejscowej świetlicy udostępniono wystawę „330 lat osadnictwa tatarskiego w Studziance i okolicy” z fotografiami meczetu, mizaru i społeczności tatarskiej z 1 poł. XX w., pochodzące ze zbiorów Sławomira Hordejuka. Turyści mogą także obejrzeć projekcje filmów dotyczących Tatarów Bialskich i Studzianki oraz wziąć udział w wieczorze poświęconym poezji tatarskiej i motywowi tatarskiemu w polskiej literaturze. Tematykę Tatarów podejmował również wydawany przez Stowarzyszenie kwartalnik „Echo Studzianki” (ostatni 50 numer ukazał się 20 grudnia 2021 roku).

Przypisy

edytuj
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 132669
  2. Wieś Studzianka w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-01-05], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. a b NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-11-28].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1215 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. a b c TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-04-23].
  6. a b Strona gminy, sołectwa [dostęp 2023-11-30]
  7. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-04-23]. 
  8. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  9. STRATY I ZNISZCZENIA PONIESIONE W ZABYTKACH NIERUCHOMYCH W OKRESIE I WOJNY ŚWIATOWEJ NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO (W JEGO AKTUALNYCH GRANICACH) - PDF Darmowe pobieranie [online], docplayer.pl [dostęp 2019-12-17].

Linki zewnętrzne

edytuj