Styków (Głogów Małopolski)

część miasta Głogów Małopolski

Styków – dawniej samodzielna wieś, od 1 stycznia 2021 część miasta Głogów Małopolski[3], miejscowość położona w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Głogów Małopolski[4][5]. Leży w dolinie Łęgu[6], na skraju dawnej Puszczy Sandomierskiej, w historycznej Małopolsce[7].

Styków
część miasta
Ilustracja
Dom Ludowy, Kościół św. Michała,
Kapliczka, Szkoła Podstawowa
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

rzeszowski

Gmina

Głogów Małopolski

Miasto

Głogów Małopolski

SIMC

0650318

Powierzchnia

9,71 km²

Wysokość

210–255[1] m n.p.m.

Populacja (2023)
• liczba ludności


856[2]

• gęstość

87 os./km²

Strefa numeracyjna

17

Kod pocztowy

36–060

Tablice rejestracyjne

RZE

Położenie na mapie gminy Głogów Małopolski
Mapa konturowa gminy Głogów Małopolski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Styków”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Styków”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Styków”
Położenie na mapie powiatu rzeszowskiego
Mapa konturowa powiatu rzeszowskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Styków”
50°11′N 21°57′E/50,183333 21,950000
Strona internetowa

Położenie

edytuj

W administracji kościelnej rzymskokatolickiej miejscowość położona w metropolii przemyskiej, w diecezji rzeszowskiej, w dekanacie Głogów Małopolski, w parafii św. Michała Archanioła w Głogowie Małopolskim.

 
Styków – mezoregion Płaskowyż Kolbuszowski

Styków znajduje się w południowo–wschodniej Polsce, w środkowej części województwa podkarpackiego. Według podziału fizycznogeograficznego położony jest w megaregionie Region Karpacki, prowincja Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem Zachodnim i Północnym, podprowincja Podkarpacie Północne, makroregion Kotlina Sandomierska, mezoregion Płaskowyż Kolbuszowski[8]. Względem poziomu morza leży na wysokości od 210 m n.p.m. (część północna) do ponad 250 m n.p.m. (część południowa).

Główne szlaki komunikacyjne przebiegające przez teren Stykowa: droga krajowa nr 9 (Radom – Rzeszów) i droga powiatowa nr 1204R (Majdan Królewski – Raniżów – Głogów Młp.).

W południowo–zachodniej części miejscowości, na granicy z Budami w przeszłości ciągnęło się pasmo wydm, na którym znajdowało się najwyższe wzniesienie Płaskowyżu Kolbuszowskiego – Królewska Góra (266 m n.p.m.)[9]. W drugiej połowie XX wieku wydmy zostały wyeksploatowane przez przemysł budowlany. Lokalna legenda głosi, że nazwa góry pochodziła od króla Jana III Sobieskiego, który miał się na niej zatrzymać w drodze spod Wiednia.

Miejscowość położona jest na pograniczu dwóch regionów etnograficznych: rzeszowskiego i lasowiackiego[10].

Historia

edytuj
 
Styków na mapie I Rzeczypospolitej w granicach województwa sandomierskiego XVIII w.

Styków swym początkiem sięga XVI wieku, lokowany na południowym skraju Puszczy Sandomierskiej w powiecie pilzneńskim, w województwie sandomierskim[7].

Zgodnie z danymi rejestru poborowego powiatu pilzneńskiego z roku 1629 wieś należała do kasztelana sandomierskiego Mikołaja Spytka Ligęzy, w której uprawiano 5 łanów ziemi i z której wniesiono pobór w wysokości 20 florenów (20 złp)[11].

Pod koniec XIX wieku Styków liczył 754 mieszkańców[12].

Na początku XX wieku wybudowano budynek szkoły podstawowej, który pełnił funkcję szkoły do momentu powstania nowej placówki edukacyjnej. Obecnie mieści się w nim Dom Ludowy. W 2013 r. obchodzono jubileusz 100-lecia istnienia Szkoły Podstawowej w Stykowie[13].

W latach 1985–1988 wzniesiono kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła.

W roku 2011 Styków liczył 845 mieszkańców[14].

Przynależność administracyjna w latach:

Przyroda

edytuj
 
Łęg w Stykowie

Styków częściowo (część północno-zachodnia) leży na terenie obszaru chronionego Natura 2000Obszar specjalnej ochrony ptaków. Swój początek bierze tu rzeka Łęg[6] – Zyzoga (górny bieg Łęgu zwany jest Zyzogą)[16] wraz z jej dopływami Czarną oraz Wiśniówką.

Od wschodu, południa i zachodu otoczony jest przez las dawnej Puszczy Sandomierskiej. Rośnie tu głównie sosna z domieszką buka, dębu, olszy, jodły i brzozy.

Miejscowość charakteryzuje możliwość spotkania różnych gatunków chronionej fauny i flory. Zwierzęta chronione to m.in.: puchacz, bóbr europejski, łoś, dzięcioł, nietoperze. Rośliny chronione: rosiczka okrągłolistna, widłak jałowcowaty, śnieżyczka przebiśnieg, podkolan biały[7].

Na podstawie badań fitosocjologicznych prowadzonych w latach 2012–2016 przez naukowców Uniwersytetu Rzeszowskiego, barwne łąki występujące na terenie Stykowa zostały zaliczone do najciekawszych pod względem różnorodności florystycznej i walorów estetycznych na Płaskowyżu Kolbuszowskim[17].

Turystyka

edytuj

Odcinkiem granicznym przebiegają szlaki turystyczne:

Przypisy

edytuj
  1. Mapa topograficzna Polski skala 1:10 000 GUGiK
  2. Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 2023 r. [dostęp 2023-10-18]
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2020 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1332)
  4. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b Łęg na mapie Hydroportalu Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej [dostęp 2023-04-15]
  7. a b c Styków - Miejsce ciekawe [dostęp 2023-02-04]
  8. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, PWN, Warszawa 2002
  9. S. Witek, Z badań nad wydmami Kotliny Sandomierskiej - WSP Kraków, 1970
  10. Regiony etnograficzne w Polsce [dostęp 2022-05-31]
  11. Rejestr poborowy powiatu pilzneńskiego z roku 1629, str. 263
  12. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 515.
  13. Kuratorium Oświaty w Rzeszowie [dostęp 2022-09-16]
  14. Wieś Styków w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2018-02-25], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  15. Szymon Jakubowski: Jak Rzeszów został stolicą województwa... lwowskiego. Nowa Strategia. [dostęp 2022-04-18].
  16. Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 148, ISBN 83-239-9607-5.
  17. P. Wolański, K. Rogut, Walory przyrodnicze i estetyczne łąk w krajobrazie wiejskim na przykładzie Płaskowyżu Kolbuszowskiego – Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 2018 T.18 Z.4 (64), s.55–74
  18. a b c Województwo podkarpackie – Wykaz szlaków znakowanych przez PTTK. Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. s. 1. [dostęp 2022-09-11].

Linki zewnętrzne

edytuj