Otwórz menu główne

Sułtanat kobiet

okres w historii Imperium Osmańskiego (ok. 1530–1680)

Sułtanat kobiet (tur. Kadınlar Saltanatı) – okres w historii Imperium Osmańskiego, trwający od 1530 roku przez ok. 130−150 lat, charakteryzujący się istotnym wpływem żon i matek sułtanów na politykę państwa[1][2].

HistoriaEdytuj

 
Roksolana – małżonka sułtana Sulejmana Wspaniałego

Rola haremu sułtańskiego w systemie politycznym państwa Osmanów zaczęła rosnąć od zdobycia Konstantynopola w połowie XV wieku. Za początek okresu sułtanatu kobiet uznaje się ślub Sulejmana Wspaniałego z Roksolaną, który został zawarty pod jej naciskiem. Po przeniesieniu haremu do Pałacu Topkapı w 1541 wpływ Roksolany na władcę jeszcze wzrósł. W następnych latach harem stał się strukturą polityczną rządzoną przez matkę panującego sułtana. Matki i żony sułtanów przejęły wówczas kontrolę nad państwem poprzez mianowanie na wysokie stanowiska posłusznych sobie ludzi, a niekiedy osobiście spotykały się z dyplomatami[1]. Równolegle ze wzmacnieniem pozycji kobiet sami sułtanowie coraz mniej czasu poświęcali na rządzenie imperium, skupiając się na życiu haremu[1][2].

Imię Tytuł Lata panowania Pensja Mąż Syn Pochodzenie Życie
Roksolana Haseki Sultan Haseki od 1534 do 1558 2000 akcze dziennie jako Haseki Sulejman Wspaniały Selim II Rusinka 1505-1558
Nurbanu Afife Haseki Sultan

Valide Sultan

Koregent

Jako Haseki od ok. 1566 do 1574, Valide i regentka od 1574 do 1583 1000 akcze dziennie jako Haseki

3000 akcze dziennie jako Valide

Selim II Murad III Żydówka bądź

Wenecjanka

1525/1530-

1583

Safiye Haseki Sultan

Valide Sultan

Koregent

Jako Haseki od 1583 do 1595, Valide i regentka od 1595 do 1605 1000 akcze dziennie jako Haseki

3000 akcze dziennie jako Valide

Murad III Mehmed III Albanka bądź Wenecjanka ok. 1550- 1605/1618
Handan Valide Sultan Valide od 1603 do 1605 1000 akcze dziennie jako Valide Mehmed III Ahmed I Greczynka bądź Bośniaczka ok. 1574-1605
Halime Valide Sultan Valide od 1617 do 1623 z przerwą w latach 1618 do 1622 3000 akcze jako Valide, po detronizacji syna 1000 akcze dziennie Mehmed III Mustafa I prawdopodobnie Czerkieska 1571/1576- 1623
Mahpeyker Kösem Haseki Sultan

Valide Sultan

Koregent Regent

Valide w latach 1623 do 1651, regentka w latach 1623 - 1632, a po raz drugi w latach 1648-1651 1000 akcze dziennie jako Haseki

3000 akcze dziennie jako Valide

Ahmed I Murad IV

Ibrahim I

Greczynka 1590- 1651
Turhan Hatice Haseki Sultan

Valide Sultan

Regent

Haseki w latach 1642-1648, Valide i regentka od 1651 do 1683 1000 akcze dziennie jako Haseki

Początkowo 2000, potem 3000 akcze dziennie jako Valide

Ibrahim I Mehmed IV Rosjanka bądź Rusinka 1627-1683
Inne mniej wpływowe kobiety tamtego okresu

Wykaz ten obejmuje kobiety posiadające pewne wpływy, choć nie tak silne jak np. w przypadku Roksolany.

  • Ayşe Hafsa – żona Selima I Groźnego, matka Sulejmana Wspaniałego, pierwsza Valide Sultan.
  • Mihrimah – córka Sulejmana Wspaniałego, księżniczka osmańska, najbogatsza kobieta w historii Imperium. Pełniła funkcję Valide dla swojego brata.
  • Ismihan – córka Selima II, księżniczka osmańska
  • Gevherhan – córka Selima II, księżniczka osmańska
  • Ayşe – córka Ahmeda I, księżniczka osmańska
  • Fatma – córka Ahmeda I, księżniczka osmańska
  • Atike – córka Ahmeda I, księżniczka osmańska
  • Ayşe Haseki – żona Murada IV
  • Telli Hümaşah – żona Ibrahima I Szalonego
  • Şiveker – żona Ibrahima I Szalonego
  • Ismihan Kaya – córka Murada IV, księżniczka osmańska
  • Emetullah Rabia Gülnûş – żona Mehmeda IV, matka Mustafy II i Ahmeda III

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Lech Kańtoch: Piękna Roksolana – Bóstwo z Lechistanu. Mówią Wieki, 2011. [dostęp 2016-03-02].
  2. a b Harem, and the Ottoman Women (ang.). The Ottomans. [dostęp 2016-03-02].