Otwórz menu główne

Maślak limbowy

(Przekierowano z Suillus plorans)

Maślak limbowy (Suillus plorans) (Rolland) Kuntze – gatunek grzybów z rodziny maślakowatych (Suillaceae)[1].

Maślak limbowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina maślakowate
Rodzaj maślak
Gatunek maślak limbowy
Nazwa systematyczna
Suillus plorans (Rolland) Kuntze
Revis. gen. pl. (Leipzig) 3(2): 535 (1898)
2012-04-07 Suillus plorans (Rolland) Kuntze 211065 crop.jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Suillus, Suillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1861 r. L.L. Rolland nadając mu nazwę Boletus placidus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1945 r. K.O. Kuntze, przenosząc go do rodzaju Suillus[1].

Synonimy[2]:

  • Boletus eleutheros (Rolland) J. Blum 1969
  • Boletus plorans Rolland 1889
  • Boletus plorans var. eleutheros Rolland 1889
  • Boletus plorans Rolland 1889 var. plorans
  • Suillus plorans subsp. cyanescens Singer 1965
  • Suillus plorans (Rolland) Kuntze 1898 subsp. plorans

Nazwę polską nadała Alina Skirgiełło w 1960 r.[3]. Naukowa nazwa gatunkowa plorans oznacza płaczący – jest to nawiązanie do wydzielanych kropelek cieczy.

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnicy 3–15 cm, początkowo półkulisty, później wypukły z garbkiem. Powierzchnia ochrowopomarańczowobrunatnawa, czasami bardziej żółta, przerośnięta brunatnymi włóknami. W czasie wilgotnej pogody jest lepki, szybko jednak wysycha i wówczas stają się widoczne wrośnięte włókienka[4].

Trzon

Wysokość 4–10 cm, grubość 1–2,5 cm, zazwyczaj grubszy u podstawy i zwężający się ku wierzchołkowi, pełny, rzadziej porowaty lub pusty. Powierzchnia brudnoochrowa lub brudnopomarańczowa z licznymi gruczołkami wydzielającymi mleczko. Początkowo ma ono mleczną barwę, ale zasychając ciemnieje i staje się czarne[4].

Hymenofor

Rurkowaty. Rurki początkowo pomarańczowobrunatne, później oliwkowoochrowe, u starszych okazów znów  jaśniejsze – brudnożółte. Pory  małe i mniej więcej okrągłe, o tej samej barwie co rurki, lub nieco ciemniejsze. U młodych owocników wydzielają białe mleczko, po zaschnięciu brunatniejące[4].

Miąższ

O pomarańczowej barwie, powyżej rurek i u wierzchołka trzonu bardziej żółtawy. W kapeluszu miękki, w trzonie twardy. Zapach lekko owocowomigdałowy, smak kwaskowaty[4].

Wysyp zarodników

Brunatnooliwkowy[4]. Zarodniki o wymiarach 9–11,5 × 4–5 μm[5].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Występuje tylko w Europie – w Alpach Centralnych i Karpatach[4], oraz w Niemczech[6] . W Polsce występuje tylko w Tatrzańskim Parku Narodowym[3].

Rośnie na ziemi pod limbami i świerkiem pospolitym[3].

ZnaczenieEdytuj

Grzyb mikoryzowy[3]. Jest jadalny, jednak ze względu na rzadkość zasługuje na ochronę[4]. W Polsce nie może być zbierany, gdyż występuje tylko na chronionym prawnie obszarze parku narodowego.

Gatunki podobneEdytuj

Najłatwiej pomylić z maślakiem wejmutkowym (Suillus placidus), który również rośnie pod limbą, ale także pod wejmutką. Ma on jednak bardziej jasną barwę[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-09-23].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g h Alina Skirgiełło: Flora Polski. Rośliny zarodnikowe Polski i ziem ościennych. Grzyby (Mycota). Basidiomycetes – podstawczaki. Rząd Boletales – borowikowce. Warszawa: PWN, 1960.
  5. S. plorans « boletales.com, boletales.com [dostęp 2018-11-15] (ang.).
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2017-09-23].