Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy minerału. Zobacz też: syderyt – meteoryt żelazny.

Syderyt – minerał z gromady węglanów. Należy do minerałów bardzo pospolitych i szeroko rozpowszechnionych.

Syderyt
Syderyt
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny węglan żelaza(II) (FeCO3)
Twardość w skali Mohsa 3,5–4,5
Przełam muszlowy bądź nierówny
Łupliwość doskonała
Układ krystalograficzny trygonalny
Gęstość minerału 3,83–3,96 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa białóżółta, żółtobrunatna, brunatna, szara
Rysa biała, jasnożółta
Połysk szklisty czasami perłowy

Nazwa pochodzi od gr. σίδηρος, sídēros 'żelazo', nawiązując do składu chemicznego tego minerału, którego głównym składnikiem jest właśnie ten pierwiastek. Pierwotna nazwa to sferosyderyt (J.F.L. Hausmann – 1813 r.) skrócona następnie do syderytu.

Spis treści

WłaściwościEdytuj

Tworzy kryształy o pokroju izometrycznym, tabliczkowym i słupkowym. Zazwyczaj przyjmuje postać romboedrów i skalenoedrów. Niekiedy występują zbliźniaczenia. Występuje też w skupieniach ziemistych, zbitych, ziarnistych, nerkowatych, kulistych. Tworzy naskorupienia i żyły. Jest izostrukturalny z kalcytem, magnezytem i rodochrozytem.

WystępowanieEdytuj

Jest częstym składnikiem żył kruszcowych. Powszechnie tworzy się w wodnym, beztlenowym środowisku. Krystalizuje w środowiskach redukcyjnych w niskich temperaturach. Osadza się także na szelfach kontynentalnych. Powstaje w jeziorach klimatu umiarkowanego.

Miejsca występowania: Australia – Brooken Hill, Nowa Południowa Walia, Austria -Eisenerz, Erzberg, Karyntia, Niemcy – Nadrenia, Harz, Schwarzwald, Las Turynski, Wielka Brytania – Kornwalia, Hiszpania – Somorrosto, Bilbao, Rosja – Ural, Zabajkale, USA.

W Polsce – w rejonie Łęczycy, Częstochowy, Kłobucka (Częstochowski Obszar Rudonośny), Wielunia, w Górach Świętokrzyskich, na fliszu karpackim.

 
Konkrecje syderytowe w mułowcu z wyrobiska cegielni w Częstochowie

ZastosowanieEdytuj

  • Wykorzystywany głównie jako surowiec do otrzymywania żelaza (zawiera 47,98% Fe).
  • czasami wykorzystywany jako kamień jubilerski

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Videograf II, 2003.