Otwórz menu główne

Czas i miejsce synoduEdytuj

Synod odbył się pod koniec lipca (dokumenty synodu w większości opatrzone są datą 29 lipca 1210) w Borzykowej (łac.: Boricov). O wyborze Borzykowej na miejsce synodu zdecydowały prawdopodobnie dwa argumenty. Po pierwsze była znaczącym ośrodkiem życia religijnego zlokalizowanym na terenie podległym kapitule gnieźnieńskiej. Po drugie miała korzystną lokalizację geograficzną, położona w pobliżu średniowiecznego szlaku łączącego Małopolskę z Wielkopolską, na pograniczu ziemi sieradzkiej z ziemią krakowską była łatwo osiągalna przez wszystkich uczestników synodu [1].

Uczestnicy synoduEdytuj

W synodzie mogło uczestniczyć nawet około 1000 osób, licząc wszystkich dostojników wraz z ich świtami [2]. Spośród znanych osób wymieniani są:

oraz Hugon - dziekan gnieźnieński, Piotr - dziekan krakowski, proboszczowie Bogufał z Krakowa, Szymon z Łęczycy, Meingot z Trzemeszna oraz Grzegorz (z Borzykowej), archidiakon Gerhard oraz mistrzowie Piotr i mistrz Idzi,

oraz wymienieni z imienia rycerze: wojewoda Wojciech, Goworycz, Jakób, Mstuj i Ostasz.

Postanowienia synoduEdytuj

Powodem zwołania synodu w Borzykowej była wydana w 1210 przez papieża Innocentego III na prośbę Władysława III Laskonogiego bulla wznawiająca zasadę senioratu i zobowiązująca polskie duchowieństwo do jej obrony. Na synodzie radzono przede wszystkim nad możliwościami przeciwdziałania skutkom tej bulli. Biskupi na synodzie mieli również zatwierdzić prawo Leszka Białego do utrzymania tronu krakowskiego [3].

Według dawniejszej historiografii książęta wydali wówczas zbiór przywilejów, a wśród nich wielki przywilej dla Kościoła.

Osobny artykuł: Przywilej borzykowski.

Wynikiem przywilejów były następujące postanowienia:

Przywileje nadane w Borzykowej potwierdził papież Innocenty III w 1211.

Na synodzie w Borzykowej wydano również dokumenty uposażające duchowieństwo wedle których:

  • Władysław Odonicz nadał zakonowi cystersów ziemię w kasztelanii przemęckiej, celem założenia klasztoru (fundacja opactwa w Przemęcie nie doszła wtedy jednak do skutku, ponownej fundacji dokonano ponad sto lat później),
  • rycerz Sławosz wznowił nadanie Sławoszowa klasztorowi w Busku.

Skutki synoduEdytuj

Nowsze badania dowodzą, iż przywilej początkowo nie był wprowadzony w życie [4], a ogłoszono go dopiero w końcu 1210 lub na początku 1211 na tzw. synodzie poborzykowskim oraz potwierdzono i rozszerzono w 1215 w Wolborzu, gdzie ponadto wyłączono spod prawa książęcego posiadłości kościelne wraz z ich ludnością (podatki i sądownictwo). Stał się on podstawą niezależności Kościoła katolickiego od państwa w Polsce.

PrzypisyEdytuj

  1. Łukasz Kopera: Dzieje szkół elementarnych i powszechnych w dobrach Ostrowskich z Maluszyna (do 1945 r.). Akademia im. Jana Długosza W Częstochowie, 2010. [dostęp 2012-03-04].
  2. Franciszek Piekosiński: Uwagi nad ustawodawstwem wiślicko-piotrkowskiem Króla Kazimierza Wielkiego. Akademia Umiejętności. Kraków 1891. Świętokrzyska Biblioteka Cyfrowa, 2010. [dostęp 2012-03-04].
  3. Jerzy Zakrzewski: 800-lecie zjazdu biskupów i książąt w Borzykowej. 2010. [dostęp 2012-03-04].
  4. Franciszek Piekosiński: Wiece, sejmiki, sejmy i przywileje ziemskie w Polsce wieków średnich. Akademia Umiejętności. Kraków 1900. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, 2010. [dostęp 2012-03-04].

BibliografiaEdytuj