Otwórz menu główne

Szlak Architektury Drewnianej (województwo małopolskie)

Promocja szlaku w Krakowie (2017)

Szlak architektury drewnianej w województwie małopolskim, o długości ponad 1500 km[1], obejmuje 253 zespołów architektonicznych od kościołów, cerkwi, kaplic i dzwonnic po spichlerze, wiejskie chałupy i szlacheckie dwory, z czego osiem obiektów znajduje się liście światowego dziedzictwa UNESCO[2]. Szlak w województwie małopolskim podzielony jest na cztery trasy[3][4].

Szlak Architektury Drewnianej powstał w 2001 roku i obejmuje województwa małopolskie, śląskie, świętokrzyskie i podkarpackie. Po opracowaniu koncepcji szlaku i podpisaniu umowy między województwami o współpracy w zakresie jego tworzenia, w latach 2001-2003 wszystkie obiekty zostały oznakowane tablicami, a dojazd do nich znakami drogowymi. Oznakowanie zostało odświeżone i uzupełnione w 2008 roku[2].

Od 2007 roku w wybranych obiektach na Szlaku Architektury Drewnianej, organizowany jest cykl koncertów pod nazwą „Muzyka Zaklęta w Drewnie”[5].

Wykaz zabytkówEdytuj

Trasa Nowy Sącz i GorliceEdytuj

Miejscowość Zdjęcie Nazwa obiektu Adres i lokalizacja Czas powstania Uwagi
Andrzejówka   Cerkiew Zaśnięcia Bogarodzicy w Andrzejówce 1860-1864
Banica   Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Banicy połowa XVIII wieku
Bartne   Cerkiew Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem (greckokatolicka) 1842
  Cerkiew prawosławna Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem 1928 cerkiew trójdzielna z wieżą, wyposażenie cerkiewne z XVIII i XIX wieku
  Zabudowa łemkowska w Bartnem XIX wiek fragmenty zagród z chałupami z XIX wieku
Berest   Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Bereście 1842 zachowany kompletny XVIII-wieczny ikonostas
Bielanka   Cerkiew Opieki Najświętszej Marii Panny w Bielance 1773
Binarowa   Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej 1500 kościół jednonawowy z wieżą i kaplicą; wewnątrz cenne malowidła z XVI i XVII wieku oraz gotycka rzeźba Matki Boskiej z ok. 1400. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Binczarowa   Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra w Binczarowej 1760 cerkiew trójdzielna z wieżą izbicową; z polichromią figuralną z 1549 i 1649; w sąsiedztwie zespół architektury plebańskiej: plebania, organistówka, stodoła, spichlerz, szpital ubogich
Bodaki   Cerkiew prawosławna św. Dymitra w Bodakach 1932-1934
  Cerkiew św. Dymitra w Bodakach (greckokatolicka) 1902
Bogusza   Cerkiew św. Dymitra w Boguszy 1858 cenne wyposażenie z XVII-XIX wieku
Brunary   Cerkiew św. Michała Archanioła w Brunarach 1797 cerkiew trójdzielna z wieżą izbicową, Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Chomranice   Kościół Imienia Najświętszej Marii Panny w Chomranicach 1691-1692
Ciężkowice   zabudowa w Ciężkowicach XVII i XIX wiek zachowany układ urbanistyczny, domy z XVII i XIX w., usytuowane szczytowo z podcieniami na słupach z zastrzałami
Czarna   Cerkiew św. Dymitra w Czarnej XVIII wiek cerkiew o cechach klasycystycznych z fasadą w kształcie portyku
Czermna   Kościół św. Marcina w Czermnej 1520
Czyrna   Cerkiew św. Paraskewy w Czyrnej 1893
Dobra   Kościół pomocniczy św. św. Szymona i Judy Tadeusza w Dobrej koniec XVII wieku
Dubne   Cerkiew św. Michała Archanioła w Dubnem 1861
Gładyszów   Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Gładyszowie 1857
  Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Gładyszowie 1938–1939
Grybów   Stara plebania w Grybowie mieści się tu Muzeum Parafialne w Grybowie, a w jego kolekcji między innymi gotyckie obrazy z XV i XVI wieku
Hańczowa   Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej I połowa XIX wieku cerkiew trójdzielna z wieżą izbicową, kompletne wyposażenie cerkiewne z XVIII i XIX wieku; jedna z najlepiej zachowanych cerkwi łemkowskich
Jastrzębia   Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Jastrzębi początek XVI wieku kościół jednonawowy z wieżą, wewnątrz XVIII-wieczne wyposażenie
Jodłownik   Kościół pomocniczy Narodzenia NMP 1585 kościół jednonawowy z wieżą izbicową
Jurgów   Zagroda Sołtysów w Jurgowie obecnie mieści się tu oddział Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem
Just   Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny na Juście II połowa XVII wieku wewnątrz kamienna chrzcielnica
Kamionka Mała   Kaplica znajdująca się na cmentarzu wojennym nr 357
Kościół św. Katarzyny II połowa XVIII wieku
Kasina Wielka   Kościół św. Marii Magdaleny w Kasinie Wielkiej 1678
Kąclowa   Kościół św. Wojciecha w Kąclowej 1926-1929
Konieczna   Cerkiew św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej 1903
Królowa Górna   Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy w Królowej Górnej 1815 wewnątrz ikona Matki Boskiej „Orantki”
Krużlowa Wyżna   Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Krużlowej Wyżnej 1520 kościół jednonawowy z wieżą nakrytą hełmem cebulowym; wewnątrz malowidła z XVI wieku i krucyfiks z 1520
Krynica-Zdrój   Kościół Przemienienia Pańskiego i Matki Boskiej Częstochowskiej w Krynicy-Zdroju 1863
  Willa Romanówka XIX wiek mieści się tu Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju
  Zabudowa uzdrowiskowa w Krynicy XIX wiek zabudowa zdrojowa willami i pensjonatami w większości w stylu tyrolskim oraz ośmioboczna kaplica zdrojowa z 1862
  Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Krynicy Słotwinach 1887-1888
Krzywa   Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Krzywej 1924
Kunkowa   Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej 1868
Kwiatoń   Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewii w Kwiatoniu II połowa XVII wieku cerkiew trójdzielna z wieżą izbicową. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Laskowa   Dwór w Laskowej 1677 dwór barokowy
Leluchów   Cerkiew św. Dymitra w Leluchowie 1861
Leszczyny   Cerkiew św. Łukasza w Leszczynach 1835
Libusza   Kościół Narodzenia NMP 1513 kościół odbudowany po pożarze w 1986, w lutym 2016 powtórnie spalony
Łosie   Cerkiew Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Łosiu 1810
  Zagroda Maziarska w Łosiu
Łososina Górna   Kościół Wszystkich Świętych 1778
Łukowica   Kościół św. Andrzeja Apostoła
Męcina   Kościół św. Antoniego w Męcinie 1638
Męcina Wielka   Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Męcinie Wielkiej 1807
Milik   Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Miliku 1813 cerkiew trójdzielna z wieżą izbicową, ikony z wieku XVI i IX
Mochnaczka Niżna   Cerkiew św. Michała Archanioła w Mochnaczce XVIII wiek
Mogilno   Kościół św. Marcina w Mogilnie 1765
Moszczenica   Kaplica Chrystusa w Ciemnicy w Moszczenicy 1680 kaplica cmentarna, ośmioboczna, nakryta dachem wielopołaciowym z latarnią
Moszczenica Niżna   Kościół św. Mikołaja w Moszczenicy Niżnej II połowa XVI wieku
Muszyna   Zabudowa mieszczańska w Muszynie XIX wiek
Muszynka   Cerkiew św. Jana Ewangelisty w Muszynce XVIII wiek
Nowica   Cerkiew św. Paraskewy w Nowicy
Nowy Sącz   Sądecki Park Etnograficzny XVII-XIX wiek skansen budownictwa obszaru Lachów sądeckich i łemkowskiego, oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu
  Kościół św. Heleny w Nowym Sączu 1686
  Kościół św. Rocha w Nowym Sączu 1595-1608
Owczary   Cerkiew Opieki Matki Bożej w Owczarach 1653 wewnątrz kompletne wyposażenie cerkiewne z XVII-XIX wieku, Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Pętna   Dzwonnica przy cerkwi greckokatolickiej św. Paraskewii 1700
Piorunka   Cerkiew Świętych Kosmy i Damiana w Piorunce 1798
Pisarzowa   Kościół św. Jana Ewangelisty w Pisarzowej 1713
Podole-Górowa   Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Podolu-Górowej I połowa XVI wieku wewnątrz cenne malowidła ścienne z 1542
Polany   Cerkiew św. Michała Archanioła w Polanach 1820
Polna   Kościół św. Andrzeja Apostoła w Polnej I połowa XVI wieku wewnątrz ołtarz i sprzęty z XVIII wieku oraz malowidła z XVI i XVII wieku
Poręba Wielka   Muzeum Biograficzne Władysława Orkana „Orkanówka”
Powroźnik   Cerkiew św. Jakuba w Powroźniku 1600 jedna z najcenniejszych cerkwi grupy zachodniej łemkowskiej, Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Przydonica   Kościół Matki Boskiej Różańcowej w Przydonicy 1527 wewnątrz malowidła ścienne 1527 oraz dwa kompletne tryptyki gotyckie z XV wieku
Przysłup   Cerkiew św. Michała Archanioła w Przysłupie 1756
Ptaszkowa   Kościół Wszystkich Świętych w Ptaszkowej 1555 kościół jednonawowy z parą kaplic o charakterze transeptu z wieżą
Ropa   Kościół św. Michała Archanioła w Ropie 1761 kościół z dwiema murowanymi wieżami, wewnątrz barokowe wyposażenie
Ropica Górna   Cerkiew św. Michała Archanioła w Ropicy Górnej
Rozdziele   Kościół św. Jakuba w Rozdzielu 1563 Ufundowany przez króla Zygmunta Augusta.Przeniesiony belka po belce z Królówki do Rozdziela w 1986 roku.
Rożnowice   Kościół pomocniczy św. Andrzeja w Rożnowicach 1756-1764 kościół trójnawowy z charakterystyczną wieżą, jeden z najcenniejszych drewnianych kościołów barokowych
Rożnów   Kościół św. Wojciecha w Rożnowie 1662
Rzepiennik Biskupi   Kościół pomocniczy św. Jana Chrzciciela w Rzepienniku Biskupim początek XVI wieku wewnątrz tryptyk z XVI wieku oraz wyposażenie manierystyczne i barokowe
Sękowa   Kościół filialny św, św. Filipa i Jakuba w Sękowej 1520 kościół jednonawowy z wieżą, obudowany podcieniami. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Skwirtne   Cerkiew filialna greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Skwirtnem 1837 wyposażenie z XVIII i XIX wieku
Stary Sącz Zabudowa w Starym Sączu XVIII i XIX wiek rezerwat urbanistyczny, przy rynku czworobocznym liczne domy drewniane
Stróże   Muzeum Pszczelarstwa im. Bogdana Szymusika w Stróżach skansen założony w 2000
Szalowa   Kościół św. Michała Archanioła 1736 najcenniejszy drewniany kościół barokowy w Małopolsce
Szczawnik   Cerkiew św. Dymitra w Szczawniku 1841
Szyk

 

Kościół św. Stanisława Biskupa i św. Barbary 1633 wewnątrz piękne malowidła ścienne z przełomu XVI i XVII wieku
Szymbark   Kościół pomocniczy św. Wojciecha w Szymbarku 1782 kościół jednonawowy ze szczytem o falistym wykroju
  Cerkiew greckokatolicka Narodzenia Bogarodzicy 1790 lub 1821
  Skansen Wsi Pogórzańskiej im. prof. Romana Reinfussa w Szymbarku skansen, oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu
Śnietnica   Cerkiew św. Dymitra w Śnietnicy 1755
Świdnik   Dwór Wielogłowskich w Świdniku
Tabaszowa   Kościół św. Mikołaja w Tabaszowej 1753
Tylicz   Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Tyliczu 1743 cerkiew z wieżą o pozornej izbicy
  Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyliczu 1612 wnętrze z przełomu XVII i XVIII wieku
Mochnaczka Niżna   Cerkiew św. Michała Archanioła w Mochnaczce XVIII wiek
Uście Gorlickie   Cerkiew św. Paraskewy w Uściu Gorlickim 1786 wyposażenie z XVIII i XIX wieku
Wielogłowy   Dwór w Wielogłowach XVII wiek
Wierchomla Wielka   Cerkiew św. Michała Archanioła w Wierchomli Wielkiej 1821
Wilczyska   Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Wilczyskach XVII wiek
Wilkowisko Kościół św. Katarzyny 1923-1927 wybudowany na wzór świątyni z XVI wieku, która spłonęła w 1916
Wojkowa   Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Wojkowej 1790 lub 1792 trójdzielna wieża izbicowa, zachowane wyposażenie cerkiewne z XVII i XIX wieku
Wołowiec   Cerkiew Opieki Matki Bożej w Wołowcu XVIII wiek
Wysowa   Cerkiew św. Michała Archanioła w Wysowej 1779 kompletne wyposażenie cerkiewne z przełomu XVIII i XIX wieku
  Kościół Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wysowej-Zdroju 1936-1938
Zdynia   Cerkiew Opieki Matki Bożej w Zdyni 1786 lub 1795
Złockie   Cerkiew św. Dymitra w Złockiem 1873 cerkiew trójkopułowa z dobudowaną wieżą

Trasa Tarnów i okoliceEdytuj

Miejscowość Zdjęcie Nazwa obiektu Adres i lokalizacja Czas powstania Uwagi
Biesiadki Zabudowa drewniana w Biesiadkach 20-lecie międzywojenne
  Kościół św. Mateusza Ewangelisty w Biesiadkach Biesiadki 16 1661
Bochnia   Dzwonnica przy kościele św. Mikołaja Plac św. Kingi 9 1991 jest to rekonstrukcja dzwonnicy z początku XVI wieku, która spłonęła w 1987
Brzesko Dawny teatr letni i osiedle robotnicze w Brzesku ul. Wesoła 1902
Brzeźnica   Kościół św. Stanisława Biskupa w Brzeźnicy 1632
Brzozowa   Kościół św. Mikołaja Biskupa w Brzozowej XVI wiek
Chronów   Kościół Ducha Świętego w Chronowie XVI wiek
Czchów Drewniana zabudowa w Czchowie
Dąbrowa Tarnowska   Kościół Wszystkich Świętych w Dąbrowie Tarnowskiej 1771 kościół barokowy, wzniesiony „na zrąb”
Dołęga   Dwór w Dołędze 1845 obecnie mieści się tu oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
Gawłów   Kościół św. Andrzeja Boboli w Gawłowie 1806
Gosprzydowa   Kościół św. Urszuli w Gosprzydowej 1694 lub 1697 kościół jednonawowy, otoczony krużgankami. wolno stojąca dzwonnica z XVIII w
Gromnik   Kościół św. Marcina w Gromniku 1727 kościół jednonawowy z wieżą ośmiokątną, zachowane bogate detale ciesielskie
Iwkowa   Kościół cmentarny Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny II połowa XV wieku wewnątrz malowidła ścienne z 1619
Jurków   Kościół Przemienienia Pańskiego w Jurkowie XVIII wiek
Jurków   Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Jurkowie 1913
Krzyżanowice   Kościół św. Joachima w Krzyżanowicach 1746
Lipnica Murowana   Drewniana zabudowa Lipnicy Murowanej zachowane średniowieczne założenie urbanistyczne i zabudowa w skali pierwotnej, przy rynku domy parterowe podcieniowe, usytuowane szczytowo
  Kościół św. Leonarda XV-XVI wiek jeden z najlepiej zachowanych kościołów średniowiecznych w skali kraju, wewnątrz cenne malowidła i wyposażenie. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Mokrzyska Zespół zabudowy drewnianej w Mokrzyskach
Nowy Wiśnicz   Dwór „Koryznówka” lata 50. XIX wieku obecnie mieści się tu Muzeum Pamiątek po Janie Matejce
Odporyszów Muzeum im. Jana Wnęka w Odporyszowie
Pogwizdów   Kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Pogwizdowie XV wiek
Rajbrot   Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Rajbrocie początek XVI wieku wewnątrz rzeźby późnogotyckie
Spichlerz w Rajbrocie
Ryglice   Spichlerz podworski w Ryglicach 1757
Siemiechów   Kościół Matki Boskiej Gromnicznej w Siemiechowie przełom XV i XVI wieku malowidła ścienne z wieku XVI i XVII
Skrzyszów   Kościół św. Stanisława Biskupa w Skrzyszowie Skrzyszów 1 1517 kościół jednonawowy z parą kaplic i wieżą, otoczony krużgankami, w ołtarzu obrazy późnogotyckie, rzeźba św. Barbary z 1500
Sobolów   Kościół Wszystkich Świętych w Sobolowie XVI wiek
Strzelce Wielkie   Kościół św. Sebastiana w Strzelcach Wielkich 1784-1785
Szczepanów Zabudowa w Szczepanowie
Tarnów   Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Tarnowie „na Burku” skrzyżowanie Narutowicza i Najświętszej Maryi Panny 1448 obecnie kościół ma wezwanie Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej, wyposażenie wnętrza z XVIII wieku
  Kościół Świętej Trójcy na Terlikówce ul. Tuchowska 1563-1589 zarówno dach jak i ściany świątyni podbite są gontem, wnętrze późnorenesansowe, ze współczesnymi obrazami
Tymowa   Kościół św. Mikołaja Biskupa w Tymowej 1764 kościół trójnawowy, otoczony krużgankami, wnętrze późnobarokowe
Uście Solne   Drewniana zabudowa w Uściu Solnym Uście Solne 180 przełom XIX i XX wieku
Wierzchosławice   Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach 1814, 1905-1913 Stary Dom w Wierzchosławicach oraz Zagroda Wincentego Witosa
Wojnicz   Kościół św. Leonarda w Wojniczu 2 poł. XVI wieku kościół jednonawowy, z ołtarzem w formie tryptyku
Zaborów   Dzwonnica przy kościele w Zaborowie Zaborów 85 1830
Zakliczyn   Zabudowa drewniana XVIII i XIX wiek zabudowa małomiasteczkowa, zachowany układ urbanistyczny z czworokątnym rynkiem, unikatowe przykłady konstrukcji przysłupowej
Zalipie   Drewniane zagrody XIX wiek zagrody w Zalipiu ozdabiane są pięknymi malunkami, warto zwrócić szczególną uwagę na Dom Malarek oraz Zagrodę Felicji Curyłowej, która stanowi oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie
Zawada   Kościół św. Marcina w Zawadzie Zawada 47 2 poł. XV wieku wewnątrz cenny krucyfiks i płaskorzeźby z XVI wieku
Żelichów   Kościół św. Zygmunta w Żelichowie 1642

Trasa Orawa, Podhale, Spisz i PieninyEdytuj

Miejscowość Zdjęcie Nazwa obiektu Adres i lokalizacja Czas powstania Uwagi
Białka Tatrzańska   Kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Białce Tatrzańskiej 1700
Bukowina Tatrzańska Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bukowinie Tatrzańskiej 1887-1900
  Dom Ludowy im. Franciszka Ćwiżewicza
Chochołów   drewniana zabudowa Chochołowa malownicza wieś, naturalny rezerwat drewnianej architektury: domy zrębowe, kryte wysokimi dachami gontowymi, w tym unikatowy dom wzniesiony z pnia jednej parosetletniej jodły.
  Muzeum Powstania Chochołowskiego w Chochołowie
Czarna Góra Zagroda Korkoszów w Czarnej Górze – Muzeum Kultury Ludowej Spisza
Dębno Podhalańskie   Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim koniec XV wieku zachowany bez zmian, jeden z najcenniejszych w Polsce; bogate wyposażenie wnętrza, m.in. krucyfiks z XIV w. i kompletny tryptyk z XVI w. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Grywałd   Kościół św. Marcina w Grywałdzie II połowa XV wieku jeden z cenniejszych kościołów Podhala; jednonawowy z wieżą izbicową, wewnątrz cenne malowidła
Harklowa   Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Harklowej przełom XV i XVI wieku wewnątrz bogate wyposażenie
Jurgów   Kościół św. Sebastiana i Matki Boskiej Różańcowej w Jurgowie 1675 bogate wyposażenie barokowe
  Zespół szałasów na Polanie Podkólne w Jurgowie skupisko szałasów pasterskich, unikat archaicznej kultury materialnej ziem górskich
Kluszkowce   Osada Czorsztyn os. Stylchyn 1 XIX wiek, do lat. 30. XX wieku zagrody, spichlerze, wille, przeniesione z terenu Zalewu Czorsztyńskiego
Krościenko nad Dunajcem Zabudowa w Krościenku n. Dunajcem XIX wiek
Krzeczów   Kościół św. Wojciecha w Krzeczowie przełom XVI i XVII wieku
Lachowice   Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lachowicach 1789
Łętownia   Kościół św. św. Szymona i Judy Tadeusza w Łętowni 1760-1765 kościół jednonawowy z parą kaplic i wieżą; wewnątrz malowidła i bogate wyposażenie z XVIII wieku
Łopuszna   Kościół Świętej Trójcy w Łopusznej XV wiek jednonawowy, w ołtarzu tryptyk z w. XV.
  Dwór Tetmajerów 1800 dwór z facjatą i dachem polskim, obecnie mieści się tu oddział Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem
Maniowy   Kaplica św. Sebastiana w Maniowach ul. Mickiewicza 1723 kaplica z krużgankami, przeniesiona w latach 1987–1988 z cmentarzem do Nowych Maniów z powodu budowy Zbiornika Czorsztyńskiego
Niedzica   Spichlerz w Niedzicy
Zabudowa na Polanie Sosny w Niedzicy
Nowy Targ   Kościół św. Anny w Nowym Targu II połowa XV wieku
Orawka   Kościół św. Jana Chrzciciela w Orawce 1650-1659 bogate wyposażenie wnętrza: malowidła ścienne i figuralne diabły i dusze czyśćcowe z wieku XVI, gotycki posąg Chrystusa Frasobliwego z XV wieku
Rabka   Kościół św. Marii Magdaleny w Rabce 1606 kościół jednonawowy z potężną wieżą izbicową, zwieńczoną barokowym hełmem cebulastym, obecnie Muzeum Regionalne im. Władysława Orkana
Rdzawka   Kościół Świętego Krzyża na Obidowej w Chabówce 1757
Sidzina Skansen w Sidzinie
Sieniawa   Kościół św. Antoniego 1740
Spytkowice   Kościół Niepokolanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Spytkowicach 1758
Sromowce Niżne   Kościół św. Katarzyny w Sromowcach Niżnych 1513
Sucha Beskidzka   Karczma „Rzym” XVIII wiek
Szczawnica   Zabudowa uzdrowiskowa XIX wiek zabudowa zdrojowa z willami i pensjonatami w stylu tyrolskim
Trybsz   Kościół św. Elżbiety Węgierskiej w Trybszu 1567
Witów   Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Witowie 1910-1912
Zakopane   Kościół św. Klemensa ul. Kościeliska 1847 obecnie kościół nosi wezwanie Matki Bożej Częstochowskiej, obok znajduje się zabytkowy Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku z mogiłami wielu znanych ludzi związanych z Podhalem
  Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty na Harendzie XVIII wiek kościół przeniesiony z Zakrzowa
  Willa Harenda obecnie w willi mieści się Muzeum Biograficzne Jana Kasprowicza
  Kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa na Jaszczurówce początek XX wieku kaplica na wysokiej granitowej podmurówce, zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza w stylu zakopiańskim
  Chata Sabały na Krzeptówkach Krzeptówki 17 koniec XVIII wieku dom Jana Krzeptowskiego Sabały
  Willa Koliba ul. Kościeliska 18 1892-1893 willa w stylu zakopiańskim, zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza, obecnie mieści się tu Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza w Zakopanem, będące oddziałem Muzeum Tatrzańskiego
  Willa Atma ul. Kasprusie 19 1895 obecnie mieści się tu Muzeum Karola Szymanowskiego
  Willa Pod Jedlami 1896–1897
  Willa Witkiewiczówka 1903–1904
Zespół drewnianej zabudowy góralskiej w Zakopanem
Muzeum Stylu Zakopiańskiego w Zakopanem 1830
Zawoja   Kościół św. Klemensa Papieża i Męczennika w Zawoi 1888
Skansen im Józefa Żaka w Zawoi Markowej 1973
Zubrzyca Górna   Skansen w Zubrzycy Górnej skansen, dworek, chałupy, karczmy, zespół przemysłowy napędzany wodą, budownictwo obszaru orawskiego. Wnętrza wyposażone w pierwotne sprzęty i dzieła sztuki ludowej

Trasa Kraków i okoliceEdytuj

Miejscowość Zdjęcie Nazwa obiektu Adres i lokalizacja Czas powstania Uwagi
Barwałd Dolny   Kościół św. Erazma w Barwałdzie Dolnym Barwałd Dolny 50
1782 kościelna wieża pochodzi ze starszej świątyni i jest nietypowo usytuowana przy prezbiterium
Biórków Wielki   Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Biórkowie Wielkim Biórków Wielki 48
50°10′08,99″N 20°10′23,26″E/50,169164 20,173128
1633
Bobrek   Spichlerz folwarczny w Bobrku ul. Nadwiślańska 9 1779 dwukondygnacyjny, konstrukcji zrębowej, wzorowany na spichlerzach folwarcznych Śląska
Czulice   Kościół św. Mikołaja w Czulicach Czulice 31 1547
Dłużec   Kościół św. Mikołaja i Wawrzyńca w Dłużcu
Dobczyce   Skansen w Dobczycach zespół małego skansenu z karczmą i budynkami gospodarczymi
Glanów drewniane zabudowania przy dworze w Glanowie Glanów
50°18′56,207″N 19°49′19,639″E/50,315613 19,822122
XVIII wiek sam klasycystyczny dwór jest murowany, ale otacza go park, w którym stoją zabudowania gospodarcze, m.in. drewniano-murowana stodoła, spichlerz, budynek gospodarsko-mieszkalny, chałupa z Podwilka oraz spichlerz z Suchej
Głębowice   Kościół Matki Bożej Szkaplerznej w Głębowicach Głębowice 46 1518 kościół wzniesiony na planie krzyża łacińskiego, nawa jest drewniana, wzniesiona „na zrąb” i oszalowana, natomiast prezbiterium, zakrystia i kruchta są murowane
Graboszyce   Kościół św. Andrzeja w Graboszycach Graboszyce 15
1585 kościół zrębowy, nakryty dwuspadowym dachem o kalenicy różnej wysokości z piętrową wieżą i zakrystią i unikatowym barokowym wyposażeniem wewnątrz
Grojec   Kościół św. Wawrzyńca w Grojcu ul. B. Chowańca 1
1671 kościół orientowany, drewniano murowany
Gruszów   Kościół Rozesłania Świętych Apostołów w Gruszowie I połowa XVI wieku
Iwanowice Włościańskie   Kościół św. Trójcy w Iwanowicach Włościańskich Iwanowice 96
1745 kościół zbudowany jest w konstrukcji zrębowej o ścianach pionowo oszalowanych z listowaniem i ze stromym dachem pokrytym blachą, zwieńczonym dwiema wieżami o konstrukcji słupowo-ramowej
Jawiszowice   Kościół św. Marcina w Jawiszowicach Głębowice 46
49°57′36,5″N 19°08′05,3″E/49,960139 19,134806
1692 kościół jednonawowy, konstrukcji zrębowej, podbity gontem i pokryty blachą, otoczony zamkniętymi podcieniami - tzw. sobotami
Kraków   Kaplica św. Małgorzaty i św. Judyty ul. Kościuszki 88
50°03′09,2″N 19°54′45,6″E/50,052556 19,912667
XVII wiek kaplica ośmioboczna konstrukcji zrębowej, wzniesiona na planie centralnym, nakryta kopułą z latarnią
Zabudowa w Krakowie - Woli Justowskiej
  Kościół św. Jana Chrzciciela i Matki Boskiej Szkaplerznej w Krakowie-Krzesławicach ul. Wańkowicza 35 kościół przeniesiono z Jawornika koło Myślenic i umieszczono obok dworku Jana Matejki, jako zalążek skansenu, który jednak nigdy nie powstał
  Kościół Wszystkich Świętych w Krakowie na Górce Kościelnickiej ul. Podbiałowa 6 1646-1648 kościół późnogotycki konstrukcji zrębowej
  Kościół Narodzenia Pańskiego i św. Bartłomieja Apostoła w Krakowie (Mogiła) ul. Klasztorna 11 kościół znajduje się pod opieką cystersów, wewnątrz na suficie przedstawiona jest ogromna scena Adoracji Najświętszej Marii Panny przez św. Bernarda z Clairvaux.
Krzesławice   Pustelnia św. Benedykta w Krzesławicach 1886 pustelnię tworzą kaplica, dom i kapliczka
Krzęcin   Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Krzęcinie Krzęcin 47
1589 kościół konstrukcji zrębowej, oszalowany, z dwiema wieżami słupowymi i niewielką wieżyczką na sygnaturkę
Lanckorona   drewniana zabudowa Lanckorony XIX wiek pierwotne założenia urbanistyczne, z czworobocznym rynkiem i zwartą zabudową
Łapanów   Kościół św. Bartłomieja w Łapanowie 1529
Marcyporęba   Kościół św. Marcina w Marcyporębie Marcyporęba 88
49°57′36,5″N 19°08′05,3″E/49,960139 19,134806
1677
Mętków   Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Mętkowie ul. Floriana 1
1771 trójnawowy modrzewiowy kościół przeniesiony z Niegowici
Miechów   Dworek „Zacisze” w Miechowie ul. Racławicka 26
50°21′18,74″N 20°02′14,45″E/50,355206 20,037347
1784 parterowy dworek wybudowany według zasad konstrukcji zrębowej, przykryty gontem, obecnie pod opieką Muzeum Regionalnego w Miechowie
Modlnica   Kościół św. Wojciecha i Matki Boskiej Bolesnej w Modlnicy ul. św. Wojciecha 83
50°07′51,60″N 19°51′45,76″E/50,131000 19,862711
1553
Nidek   Kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Nidku Nidek 51
1536 kościół późnogotycki, jednonawowy, otoczony krużgankami
Ojców   Kaplica św. Józefa Rzemieślnika zwana również Kaplicą „Na Wodzie” Ojcowski Park Narodowy
1901 kaplica powstała po przebudowniu łazienek zdrojowych, wzniesiono ją na planie krzyża kaplica i osadzono na filarach umieszczonych w potoku Prądnik; ściany pokrywa ozdobny szlunek a całość wieńczy ażurowa wieżyczka z krzyżem
zabudowa w Ojcowie XIX wiek zabudowa uzdrowiskowa i wypoczynkowa z końca XIX wieku i początku XX wieku
Osiek   Kościół św. Andrzeja ul. Kościelna 13
1538-1549 kościół jednonawowy z wieżą izbicową, otoczony krużgankami.
Paczółtowice   Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Paczółtowicach Paczółtowice 14
1510 kościół zrębowy, oszalowany, z dachami podbitymi gontami, z wieżą nakrytą łamanym dachem i zwieńczoną cebulastą kopułą
Polanka Wielka   Kościół św. Mikołaja w Polance Wielkiej ul. Kościelna 26
XVI wiek kościół z XVI wieku, w XVII wieku przebudowany na styl barokowy, z wnętrzem zdobionym gzymsami i pilastrami
Poręba Dzierżna   Kościół św. Marcina w Porębie Dzierżnej Poręba Dzierżna 1

50°25′24,899″N 19°46′45,718″E/50,423583 19,779366
1766 Nawę powiększono o murowaną część w 1870 roku
Poręba Wielka   Kościół św. Bartłomieja w Porębie Wielkiej Poręba Wielka 5
XVI wiek kościół jest jednym z najstarszych kościołów na Pogórzu Śląskim
Przesławice   Kościół Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła w Przesławicach Przesławice 83
50°18′57,90″N 20°00′24,78″E/50,316083 20,006883
XVIII wiek Pierwotnie wzniesiony w Gołczy w XVIII w. z pozostałości kościoła z 1657 r., przeniesiony w latach 1972-74
Raciechowice   Kościół św. Jakuba Starszego i św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Raciechowicach 1720 w kościele znajduje się m.in. XVI-wieczny obraz Najświętszej Marii Panny w sukienkach metalowych
Racławice

 

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Racławicach Racławice 54
1511
Radocza   Kościół Przemienienia Pańskiego w Radoczy Radocza 80
1525 na przełomie XVI i XVII wieku w kościele tym mieścił się zbór kalwiński
Rodaki   Kościół św. Marka w Rodakach 1601 kościół jednonawowy, przykryty gontem, częściowo z podcieniami
Skała   dzwonnica przy kościele św. Mikołaja w Skale ul. Kościelna 2
50°14′17,5″N 19°51′13,2″E/50,238194 19,853667
1764
Ulina Wielka   Kościół św. Katarzyny w Ulinie Wielkiej Ulina Wielka 100
50°19′12,26″N 19°53′15,46″E/50,320072 19,887628
1655

Znaczenie i zwiedzającyEdytuj

Osiem obiektów znajdujących się na szlaku jest wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO[6]. W 2008 roku szlak odwiedziło około 80 tysięcy turystów[7].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. MAŁOPOLSKA Szlak Architektury Drewnianej. [dostęp 2014-07-10].
  2. a b Szlak Architektury Drewnianej (pol.). drewniana.malopolska.pl. [dostęp 2013-01-07].
  3. Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce. drewniana.malopolska.pl. [dostęp 2014-07-10].
  4. SPIS OBIEKTÓW. drewniana.malopolska.pl. [dostęp 2014-07-10].
  5. Muzyka zaklęta w drewnie. drewniana.malopolska.pl. [dostęp 2014-07-10].
  6. UNESCO. drewniana.malopolska.pl. [dostęp 2014-07-10].
  7. Małgorzata Bochenek. Na drewnianym szlaku. „Nasz Dziennik”, s. 10, 19.05.2009. 

BibliografiaEdytuj