Szlak Wzgórz Świętojańskich

Szlak Wzgórz Świętojańskich zwany również Szlakiem Świętojańskim - pieszy szlak turystyczny w województwie podlaskim przebiegający przez gminy: Michałowo, Gródek i Supraśl. Szlak ma 27 km długości i jest oznakowany kolorem czerwonym.

Wzgorza Swietojanskie - szlak.jpg

Przebieg szlakuEdytuj

Sokole - Stanek - Świnobród - Downiewo - Królowy Most - wzdłuż rzeki Płoski - Wzgórza Świętojańskie - Cieliczanka - Supraśl

Szlak o wybitnych walorach krajoznawczych. Rozpoczyna się we wsi Sokole, przez którą przechodzi linia kolejowa Białystok - Zubki Białostockie, dziś już nieczynna dla przewozów pasażerskich. Szlak kolejowy został zamknięty 2 kwietnia 2000 roku. Wzdłuż drogi do gajówki Świnobród w dawnej leśniczówce Stanek jest staw na rzece Świnobródka. Po dwóch kilometrach drogi dochodzi się do miejsca, gdzie była gajówka Świnobród. Obie miejscowości Stanek i Świnobród wchodziły w skład dóbr Chodkiewiczów w XVI wieku.

 
Widok na Szlaku Wzgórz Świętojańskich - staw w Świnobrodzie utworzony na rzece Świnobródka. Lipiec 2006.

Gajówka Świnobród to dawny dwór ziemiański wraz z zespołem parkowym i zabudowaniami dworskim, czworakami dworu Majdan (mieszkaniami służby) zamieniony później na mieszkania należące do Nadleśnictwa Żednia, a następnie na stanicę harcerską. Aktualnie już budynek dworu nie istnieje, rozebrany został w 2004 roku. Obok staw utworzony przez tamę na rzece Świnobródka.

Dalej szlak biegnie przez las (między innymi obok wyludnionej wsi Majdan - gdzie są pozostałości budynków, układów alei i sadów), przez morenę zwaną Górą Majdańską do Downiewa.

W Downiewie (wsi powstałej w XVIII wieku) warto zobaczyć drewniane krzyże przydrożne. Z Downiewa szlak wiedzie do Królowego Mostu - miejscowości letniskowej, gdzie można obejrzeć cerkiew prawosławną i kapliczkę.

 
Kapliczka powstańców

Przy kapliczce (o której legenda mówi, że powstała obok miejsca kaźni bliżej niesprecyzowanych bojowników o wolność - najprawdopodobniej powstańców styczniowych, niemniej jednak według innych mieszkańców mieli tu być pochowani Rosjanie) i cmentarzach (katolickim i prawosławnym) szlak skręca w lewo w las.

 
Widok z wzniesienia „Kopna Góra”

Biegnie przez Wzgórza Świętojańskie - najwyższe wzniesienia morenowe Puszczy Knyszyńskiej. Atrakcją szlaku są śródleśne jeziora, strumienie i miejsca pamięci narodowej oraz jedne z najwyższych wzniesień Wzgórz - góra znana pod nazwą: Świętego Jana (209 m n.p.m.) Na szczycie tej góry jest głaz z pamiątkową tablicą i krzyż na starej sośnie ku pamięci kaźni powstańców styczniowych, walczących na tych terenach.

Na szlaku warto zauważyć drzewostany iglaste: sosny i świerku (szczególnie odmianę sosny zwanej supraską lub masztową - nazwa taka się przyjęła, gdyż w dawniejszych czasach ta sosna była chętnie wykorzystywana na maszty do statków ze względu na swoją wysokość, strzelistość, brak sęków).

Również można spotkać tu wiele gatunków roślin chronionych i rzadkich rosnących w naturalnym stanie: sasanki, widłaki, rosiczki, zawilce i inne. Ciekawostką są torfowiska i ich flora. Gniazdują tu: bocian czarny, żuraw, orlik krzykliwy, dzięcioł trójpalczasty, kruk, jarząbek, cietrzew, głuszec. Spotkać tu można również: jelenie, żubry, rysie, wilki, łosie, borsuki, jenoty.

Szlak wiedzie do Supraśla, miasta założonego w 1500 roku przez mnichów prawosławnych przybyłych z Gródka.

Warto zobaczyćEdytuj

  • cerkiew po. Zwiastowania NMP i monastyr - męski klasztor prawosławny,
  • cerkiew pw św. Jana Teologa,
  • dawny kościół ewangelicki,
  • zabytkowe kaplice cmentarne,
  • Pałac Buchholtzów (obecnie Liceum Plastyczne w Supraślu),
  • Biały Dworek (siedziba dyrekcji Parku Krajobrazowego Puszy Knyszyńskiej),
  • zabytkowe domy tkaczy.

Szlak dość trudny, od Królowego Mostu wiedzie przez las, stąd trudność przebycia go np.: rowerem.

Dojazd do SokolaEdytuj

  • autobusem PKS z Białegostoku do Michałowa przez Żednię, wysiadać przystanek PKS przy przejeździe kolejowym PKP w Żedni - stamtąd 1,8 km wzdłuż torów kolejowych do Sokolego.
  • linia prywatna odjeżdżająca z Centrum Park obok dworca PKS Białystok (w kierunku na Gródek przez Michałowo) - dwukrotnie w ciągu dnia przejeżdża przez Sokole od poniedziałku do piątku.
  • od 17 czerwca do 15 października 2017 r. kursuje pociąg weekendowy (sobota i niedziela) do Puszczy Knyszyńskiej relacji Białystok - Waliły. Zatrzymuje się na następujących stacjach i przystankach: Białystok Fabryczny, Kuriany, Zajezierce, Żednia, Sokole Białostockie i Waliły.

Powrót z SupraślaEdytuj

  • autobus PKS z Supraśla do Białegostoku,
  • autobus KZK do Białegostoku,
  • możliwość dojazdu do Krynek, Sokółki.