Otwórz menu główne
Szpiegowski aparat fotograficzny Minox C używany do fotografowania dokumentów

Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich instytucji wywiadowczej. W większości państw świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami.

Spis treści

Charakterystyka szpiegostwaEdytuj

 
Informacje wywiadowcze dotyczące pogranicza Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz Wielkiego Księstwa Moskiewskiego (1534 r.)

Charakterystycznymi elementami szpiegostwa są:

  • tajność działania – maskowanie się szpiega, działanie w konspiracji pod przykrywką innej, ale legalnej działalności,
  • zdobywanie wiadomości - wszelkie sposoby na zdobywanie informacji będących tajemnicą,
  • dobór wiadomości – charakter przekazanych informacji, dokumentów; wiąże się z łamaniem tajemnicy służbowej, państwowej i wojskowej,
  • przekazywanie wiadomości przedstawicielom organizacji wywiadowczych - szereg czynności polegających na tajnej ekspedycji informacji w różnych formach - przewiezienie we własnej pamięci, przy użyciu skrytki, szyfrem, pismem utajonym, drogą radiową, pocztową, przez sieci komputerowe itp.

Przykładami spektakularnych operacji wywiadowczych kwalifikowanych jako szpiegostwo były m.in. zdobycie przez ZSRR w latach 40 XX wieku amerykańskiej technologii produkcji bomby atomowej i potem bomby wodorowej w latach 60 XX w. niektórych francusko-brytyjskich technologii naddźwiękowego samolotu Concorde (zastosowanych m.in. w samolocie Tu-144). Także Polska przeprowadzała operacje wywiadowcze kwalifikowane jako szpiegostwo przez systemy prawne państw, w których polscy wywiadowcy zdobywali informacje. W Rzeszy Niemieckiej m.in. mjr Jerzy Sosnowski zwerbował wiele OZI informujących SG WP o Reichswehr, w USA m.in. Marian Zacharski zdobył wiele informacji o technice wojskowej m.in. o en:Low Probability of Intercept Radar.

Szpiegostwo w polskim kodeksie karnymEdytuj

Typ podstawowy przestępstwaEdytuj

Szpiegostwo przeciwko Polsce jest penalizowane przez polski Kodeks karny w art. 130 § 1. Podstawowy typ tego przestępstwa zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 1 do 10 lat (sam udział w działalności szpiegowskiej).

Typy kwalifikowane szpiegostwa (zbrodnie)Edytuj

  • udzielanie obcemu wywiadowi wiadomości, których przekazanie może wyrządzić Polsce szkodę (art. 130 § 2 kk) – zbrodnia zagrożona karą od 3 do 15 lat pozbawienia wolności,
  • organizowanie działalności obcego wywiadu lub kierowanie nim (art. 130 § 4 kk) – zbrodnia zagrożona karą od 5 do 15 lat pozbawienia wolności lub karą 25 lat pozbawienia wolności.

Inne formy przestępstwaEdytuj

Kodeks karny przewiduje także inne formy szpiegostwa popełnione na etapie przygotowania do popełniania zbrodni (art. 130 § 3 kk). Są nimi gromadzenie lub przechowywanie informacji mogących wyrządzić Polsce szkodę, wchodzenie do systemu informatycznego celem ich pozyskania a następnie przekazania obcemu wywiadowi, także samo zgłoszenie gotowości działania na rzecz obcego wywiadu. Za te czyny kodeks przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Zobacz teżEdytuj

  • Szpieg – osoba zajmująca się szpiegostwem

BibliografiaEdytuj