Otwórz menu główne

Szropy

wieś w województwie pomorskim

Szropy (niem. Schroop) – wieś w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ. Wieś jest siedzibą sołectwa Szropy, w którego skład wchodzą również miejscowości Gintro, Jodłówka i Zielonki.

Szropy
Szropy
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat sztumski
Gmina Stary Targ
Liczba ludności (2015) 452
Strefa numeracyjna (+48) 55
Kod pocztowy 82-410
Tablice rejestracyjne GSZ
SIMC 0157500
Położenie na mapie gminy Stary Targ
Mapa lokalizacyjna gminy Stary Targ
Szropy
Szropy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szropy
Szropy
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Szropy
Szropy
Położenie na mapie powiatu sztumskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sztumskiego
Szropy
Szropy
Ziemia53°59′11″N 19°09′11″E/53,986389 19,153056

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. W latach 1945–1954 i 1973–1976 wieś była siedzibą gminy Szropy.

We wsi znajduje się szkoła podstawowa im. Feliksa Łoyki, placówka Ochotniczej Straży Pożarnej, poczta, biblioteka, bank, kilka sklepów oraz boisko.

HistoriaEdytuj

W 1280 pojawiły się pierwsze udokumentowane wzmianki o wsi (w dokumentach pojawiła się wówczas nazwa Scrope, w 1316 die Schrape, w 1404 Schroppe, Schropa i ponownie Scrope, w 1518 Sropen, w 1648 Schroop, w 1694 Schrave, a w 1764 Sruppy).

Budowę pierwszej świątyni parafialnej w Szropach datuje się na XIV wiek. Kościół został poważnie uszkodzony podczas wielkiej wojny z Zakonem. Miejscowość w czasach krzyżackich należała do komturii marienburskiej. Wyasygnowała ona w 1412 materiały do remontu świątyni, która od 1683 jest filialnym kościołem parafii w Kalwie. Nowy kościół o konstrukcji szkieletowej powstał w 1669.

Szropy zwane były w XVI wieku własnością królewską w starostwie sztumskim, a 672 hektary ziemi dzierżawił Wacław Baliński. Cztery włóki należały do księdza, a dwie do sołtysa. W miejscowości istniały dwie karczmy, a także dwa młyny wybudowane w stawie rybnym.

W 1565 powstało starostwo szropskie, które wydzielone zostało z dawnego starostwa sztumskiego. W 1582 Jakub Czender kupił spustoszony wcześniej młyn od Jana Rybaka i odbudował go. Wieś w następnym roku otrzymał w dzierżawie Jerzy Baliński, w 1648 Zygmunt Guldenstern, w 1689 Władysław Łoś, a w 1755 starosta szropski Stefan Piegłowski. 13 lutego 1758 wieś i starostwo otrzymał publicysta i ekonomista Feliks Franciszek Łoyko. W wyniku I rozbioru Polski w 1772 Szropy znalazły się w granicach Królestwa Prus. Pod koniec XIX wieku we wsi istniała szkoła ewangelicka. Osób wyznania katolickiego było ok. 300, ewangelickiego ponad 100, a innych ok. 30.

Placówka Ochotniczej Straży Pożarnej w Szropach istnieje oficjalnie od 1948. Pierwszym jej prezesem był Kazimierz Sarnowski.

Od 1945 do 1954 oraz od 1973 do 1976 w Szropach znajdowała się siedziba urzędu gminy. Należała ona do powiatu sztumskiego oraz do województwa gdańskiego. W miejscowości znajdował się m.in. posterunek Milicji Obywatelskiej. Od 1893 istniał przystanek kolejowy w Szropach (pociągi kursowały tam do końca XX wieku, kilka lat po zawieszeniu przewozów linię rozebrano).

ZabudowaEdytuj

Historyczny układ ruralistyczny wsi placowej z XIII wieku został zachowany. Zachował się cmentarz przykościelny z XIV wieku (wpisany do rejestru zabytków), a także wiele budynków z początku XX wieku.

KościółEdytuj

 
Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Szropach

Powstały prawdopodobnie w XIV wieku kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła kilkukrotnie przebudowywano, m.in. w 1647 i w latach 1820–1821. Aktualny wygląd kościoła (wpisanego do rejestru zabytków) pochodzi z lat 30. XX wieku. Kościół został założony na planie zbliżonym do prostokąta. Jest orientowany, murowany i otynkowany. Posiada kamienną podmurówkę i dwuspadowy dach, który nad prezbiterium przechodzi w trójpołaciowy i kryty blachą na rąbek stojący. Znajduje się tam sygnaturka. Prezbiterium jest oszkarpowane i trójbocznie zamknięte. Do zachodniej elewacji przylega wieża, która w przyziemiu jest murowana, a w górnej części drewniana. Jest ona zwieńczona ostrosłupowym hełmem, krytym blachą na rąbek stojący. Posiada on cztery lukarny i zwieńczony jest metalowym krzyżem na kuli. Zakrystia mieści się w elewacji południowej i także posiada dach trójpołaciowy i kryty blachą na rąbek stojący. Elewacje korpusu i prezbiterium oraz zakrystii zwieńczone są profilowanym gzymsem.

SzkołaEdytuj

Szkoła podstawowa znajdująca się w Szropach nosi imię Feliksa Łoyki. Powstała ona w 1946 jako Publiczna Szkoła Powszechna. Pierwsze zajęcia odbyły się 20 maja, a pierwszym kierownikiem placówki był Józef Chamczyk. Aktualnym dyrektorem szkoły jest od 1996 Teresa Skolimowska (radna sejmiku województwa pomorskiego w latach 2007–2010).

SportEdytuj

W miejscowości działa klub piłkarski Tęcza Szropy, występujący w malborskiej B klasie[1]. W przeszłości drużyna ze Szrop występowała jako rezerwy Gminnego Klubu Sportowego Powiśle Stary Targ. Założenie klubu w Szropach datuje się na 28 lutego 1949[2].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj