Szylkret – materiał dekoracyjny z rogowych płytek pokrywających pancerz żółwi szylkretowych (Eretmochelys imbricata), występujących w tropikalnych rafach wszystkich oceanów.

Ozdoba z szylkretu

Do celów zdobniczych wykorzystuje się grube płytki pancerza grzbietowego zwane karapaksem. Mają one barwę bursztynową lub jasnobrunatną z ciemnobrunatnymi plamkami lub pasmami. Wykorzystuje się też płytki z pancerza brzusznego zwanego plastronem o jednolitej, żółtej barwie[1].

Szylkret składa się głównie z keratyn (substancja białkowa podobna do rogu), cechuje się niezbyt dużą twardością (w skali Mohsa ok 2,5)[2], jest elastyczny, przeświecający, mięknie w podwyższonej temperaturze i daje się wtedy łatwo modelować[1]. W wysokiej temperaturze stapia się tworząc masę. Daje się polerować[3].

Ze względu na swoje ubarwienie już od starożytności był wykorzystywany do wyrobu drobnej galanterii (zwłaszcza dekoracyjnej). Popularny w XVII i XVIII wieku w Europie, wykorzystywany w różnych technikach zdobniczych między innymi do dekoracji mebli (markieteria), drobnych przedmiotów jak wachlarze, puzderka, tabakiery[2].

Obecnie rzadko stosowany, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznała go za gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b red. Jendryczko Małgorzata, Sztuka Świata, tom 17, Warszawa: Arkady, 2013, ​ISBN 978-83-213-4726-4
  2. a b red.Kubalska-Sulkiewicz Krystyna, Bielska-Łach Monika, Manteuffel-Szarota Anna, Słownik Terminologiczny Sztuk Pięknych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007
  3. Zwolińska Krystyna, Malicki Zasław, Mały Słownik Terminów Plastycznych, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1974.
  4. Zagrożone gatunki zwierząt w Polsce i na Świecie. [dostęp 2021-03-27].

BibliografiaEdytuj