TB-3 (ros. Tяжелый Бомбардировщик – ciężki bombowiec) – radziecki ciężki samolot bombowy z okresu przed II wojną światową. Znany też był pod oznaczeniem cywilnym – ANT-6. Jego konstruktorem był Andriej Tupolew.

TB-3 (ANT-6)
Ilustracja
Samolot TB-3 z podwieszoną tankietką T-27
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Woroneskie Zakłady Lotnicze
Konstruktor Tupolew
Typ ciężki samolot bombowy
Konstrukcja metalowa
Załoga 4–5 osób
Historia
Data oblotu 22 grudnia 1930
Lata produkcji 1931–1937
Wycofanie ze służby 1946
Dane techniczne
Napęd 4 x silniki rzędowe: M-17F, AM-34R, AM-34FRN, AM-34RN, AM-34FRNW
Moc 4 × 526 – 883 kW
Wymiary
Rozpiętość 40,50 m
Długość 24,20 m
Wysokość 8,5 m
Powierzchnia nośna 234,5 m²
Masa
Własna 11 900 kg
Startowa 18 100 kg (19 300 kg maksymalna)
Osiągi
Prędkość maks. 185 km/h
Pułap 3900 m
Zasięg 3120 km
Rozbieg 300 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Strzeleckie: 6 karabinów maszynowych kal. 7,62 mm
Bombowe: do 5800 kg bomb , dwa samoloty I-16 SPB z bombami 2 x 250kg (tylko w wersji SPB)
Użytkownicy
ZSRR, Chiny
Rzuty
Rzuty samolotu

Oblatany 22 grudnia 1930 roku przez M. M. Gromowa samolot był pierwszym na świecie czterosilnikowym, jednopłatowym bombowcem o całkowicie metalowej konstrukcji. Samoloty pierwszej serii używały silników M-17F o mocy 500/715 KM; późniejsze wersje wyposażano w silniki М-34 i М-34R, a od 1936 roku 900-konne silniki biura konstrukcyjnego Mikulina М-34FRN[1]. Samolot ustanowił kilka rekordów świata, m.in. przelotu na dużej wysokości z ładunkami 5, 10 i 12 t. Produkcja seryjna samolotu wynosiła do 3 sztuk dziennie, dzięki czemu w krótkim czasie wyprodukowano 818 maszyn[2].

WersjeEdytuj

  • Tupolew TB-3-4 M 17F
  • Tupolew TB-3-4 M 34
  • Tupolew TB-3-4 M 34 R
  • Tupolew TB-3-4 AM 34 RD
  • Tupolew TB-3-4 AM 34 RN
  • Tupolew TB-3-4 AM 34 FRN/FRNV
  • Tupolew TB-3D (i wersja G-2 z silnikami M34)
  • Tupolew ANT-6-4M-34R "Aviaarktika"
  • Tupolew TB-3 SPB (mogły być podłączane dwa samoloty I-16 SPB.)
  • G-52 - wersja doświadczalna z 1952 roku, uzbrojona w armatę 76,2 mm wz.1931 w kadłubie i dwie armaty 76,2 mm wz.1927 w skrzydłach (jeden prototyp)[3]

UżytkownicyEdytuj

Związek RadzieckiEdytuj

  • Flota Powietrzna
  • Radzieckie Siły Powietrzne
  • Lotnictwo Radzieckiej Marynarki Wojennej

ChinyEdytuj

  • Nacjonalistyczne Chińskie Siły Powietrzne

OsiągiEdytuj

  • Prędkość maksymalna: 212 km/h na wysokości 3000 metrów
  • Zasięg: 2000 km
  • Pułap: 4800 m
  • Prędkość wznoszenia: 1,25 m / s
  • Max. obciążenie powierzchni: 73 kg / m²
  • Moc / masa: 0,15 kW / kg
  • Czas wznoszenia: 5 min do 1000 metrów, 29 min do 3000 metrów
  • Najlepszy czas obrotu: 40 sekund
  • Rozbieg: 300 metrów
  • Dobieg: 330 metrów

UzbrojenieEdytuj

  • Broń: 5-8 × 7,62 mm karabiny maszynowe, 100 DA 63 okrągłe (bębenkowe) magazynki
  • Bomby: do 2000 kg bomb
  • Do wersji TB-3 SPB mogły być podłączane dwa samoloty I-16 SPB.

PrzypisyEdytuj

  1. В.В. Шавров: Самолёты страны советов. Москва: ДОСААФ, 1974, s. 56.
  2. E. Riabczikow, A. Magid Stanowlenije, Moskwa 1978, s. 132, za: W . Suworow Dzień "M", Rebis Poznań 2008, s. 39
  3. Dariusz Paduch. Obiekt G-52. Ciężka artyleria w lotnictwie sowieckim. „Technika Wojskowa Historia” nr specjalny 4/2016, s. 30-31

GaleriaEdytuj

 
TB-3 na lotnisku w Chabarowsku, 1930 r.
 
Zrzut spadochroniarzy z TB-3
 
Zrzut spadochroniarzy z TB-3
 
TB-3-4M-17 (1939 r.)
 
Załadunek spadochroniarzy do TB-3
 
TB-3 w konfiguracji Zweno-2 z samolotami I-5
 
TB-3 w konfiguracji Zweno-5
 
TB-3 z myśliwcami I-16
 
TB-3 z myśliwcami I-16 uzbrojonymi w bomby FAB-250
 
Znaczek poczty ZSRR z samolotem TB-3, 1978 r.
 
Znaczek poczty ZSRR z samolotem TB-3
 
TB-3 po lądowaniu awaryjnym, 14 marca 1940 r.
 
TB-3 po lądowaniu awaryjnym podczas wojny zimowej, marzec 1940 r.
 
Wrak TB-3 w Monino