Otwórz menu główne

Tadeusz Drewnowski (ur. 1 grudnia 1926 w Warszawie, zm. 13 września 2018 tamże[1]) – polski filolog polski, dziennikarz, literaturoznawca i krytyk literacki, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1960–1982 kierownik działu kultury tygodnika „Polityka”, edytor twórczości Tadeusza Borowskiego i Dzienników Marii Dąbrowskiej.

Tadeusz Drewnowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 grudnia 1926
Warszawa
Data i miejsce śmierci 13 września 2018
Warszawa
Zawód, zajęcie krytyk literacki, nauczyciel akademicki, dziennikarz
Odznaczenia
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Grób Tadeusza Drewnowskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

II wojna światowaEdytuj

Jego ojciec, Karol Drewnowski (1886–1940) był doktorem historii, przed II wojną światową nauczycielem w gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie i wizytatorem Kuratorium Okręgu Szkolnego Warszawskiego. Brat, Jerzy Drewnowski (1918–1996) został po wybuchu wojny pierwszym komendantem Polskiej Ludowej Akcji Niepodległościowej PLAN. W czasie akcji Gestapo wymierzonej w PLAN Tadeusz Drewnowski razem z ojcem i drugim bratem, Andrzejem (1923–1940), został osadzony w więzieniu na Pawiaku (przebywał tam od 18 stycznia 1940 do 13 września 1940, natomiast Karol i Andrzej Drewnowski zostali rozstrzelani w Palmirach 14 czerwca 1940). Od 1941 zaangażowany w konspirację w ramach Związku Walki Zbrojnej, następnie Armii Krajowej.

WykształcenieEdytuj

Po wojnie rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Łódzkim, w 1947 debiutował jako krytyk w tygodniku „Kuźnica”. W 1949 przeniósł się na Wydział Filologiczny Uniwersytetu Warszawskiego, w tym samym roku rozpoczął pracę w Instytucie Badań Literackich PAN, w latach 1950–1951 był asystentem w Katedrze Literatury UW. Pracę magisterską obronił w 1952. W 1982 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych[2].

Praca dziennikarskaEdytuj

Od 1950 pracował jako dziennikarz, w latach 1950–1955 kierował działem krytyki tygodnika „Nowa Kultura”, w 1953 opublikował reportaż z ZSRR Moskiewskie lato, a razem z Arnoldem Słuckim zbiór wierszy na X-lecie Związku Walki Mlodych Zrodził nas czyn.

W latach 1956–1961 był członkiem kolegium redakcyjnego miesięczniku „Dialog”, w II połowie lat pięćdziesiątych był także członkiem redakcji tygodnika „Orka”. W 1960 został dziennikarzem tygodnika „Polityka”, w którym do 1982 kierował działem kultury, był jednym z twórców sukcesu pisma. Odszedł z redakcji po ogłoszeniu stanu wojennego, na początku 1982 i poświęcił się pracy naukowej. W 1992 redagował krótko dodatek Polityki o nazwie „Kultura”.

Prace edytorskie i literaturoznawczeEdytuj

W 1954 należał do komitetu redakcyjnego „Utworów zebranych” Tadeusza Borowskiego, w 1956 był redaktorem „Pism wybranych” Michała Bałuckiego. W serii „Biblioteka analiz literackich” opublikował Noce i dnie Marii Dąbrowskiej (1965) i Urząd Tadeusza Brezy (1967). W 1969 wydał tom szkiców i recenzji pierwotnie publikowanych w prasie Krytyka i giełda oraz szkic Breza wydany w serii „Sylwetki współczesnych pisarzy”.

W 1971 opublikował głośną książkę Ucieczka z kamiennego świata. O Tadeuszu Borowskim, za którą w 1972 otrzymał nagrodę Miesięcznika literackiego. Na podstawie tej pracy doktoryzował się w 1971 w Instytucie Badań Literackich. w latach 1975–1977 prowadził wykłady zlecone na Uniwersytecie Warszawskim. Dla Państwowego Instytutu Wydawniczego przygotował edycje dzieł Borowskiego – Opowiadania wybrane (1971), Poezje (1974), Wspomnienia, wiersze, opowiadania (1974). Od lat 70-tych zajmował się także twórczością Marii Dąbrowskiej, w 1981 wydał pracę Rzecz russowska: o pisarstwie Marii Dąbrowskiej, na podstawie której habilitował się w 1983. Przygotował także edycje opowiadań Dąbrowskiej A teraz wypijmy ... (1981). W 1982 opublikował także własne wspomnienia Tyle hałasu o nic? nagrodzone następnie Nagrodą historyczną Polityki.

Po odejściu z Polityki został w 1982 pracownikiem Zakładu Literatury Polskiej XX wieku, gdzie pracował jako docent. W latach 80-tych przygotował edycję Dzienników Marii Dąbrowskiej (pierwsze, pięciotomowe wydanie – 1988), a także monografię Walka o oddech. O pisarstwie Tadeusza Różewicza (wyd. 1990). Od 1991 był profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Literatury Polskiej UW. W 1996 przeszedł na emeryturę. W kolejnych latach przygotował nowe, rozszerzone wydania Dzienników Marii Dąbrowskiej, w tym czterotomowe Dzienniki powojenne 1945–1965 (1996–1997) i trzytomowe Dzienniki 1914–1945 (1998–2000), a także wybór jednotomowy Życie moje cudowne... : dzienniki w jednym tomie (2002) i pełne wydanie trzynastotomowe (2009). W 1997 opublikował na podstawie prowadzonych wykładów syntezę powojennej literatury polskiej Próba scalenia. Dialogi, wzorce, style, opracował także Niedyskrecje pocztowe : korespondencja Tadeusza Borowskiego (2001), tom 1 (Poezja wspólnie z Joanną Szczęsną) i 4 (Krytyka) Pism w czterech tomach Borowskiego (wyd. odpowiednio 2003 i 2005). W 2006 wydał tom własnych szkiców Porachunki z XX wiekiem: szkice i rozprawy literackie oraz książkę Wyprowadzka z czyśćca: burzliwe życie pośmiertne Marii Dąbrowskiej, w 2012 wspomnienia „Happy end” i nawałnice.

Działalność polityczna i społecznaEdytuj

W latach 1947–1948 był członkiem PPR, od 1948 PZPR, z której wystąpił w 1983. Członek egzekutywy POP PZPR przy Zarządzie Głównym Związku Literatów Polskich w 1953 roku[3]. Należał do ZLP, w 1983 był jego wiceprezesem. W 1989 należał do założycieli SPP. W 1998 został członkiem polskiego PEN-Clubu, od 1999 był członkiem jego zarządu. Był także członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i honorowym członkiem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

OdznaczeniaEdytuj

W 1959 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2013 Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[4].

Miejsce pochówkuEdytuj

19 września 2018 został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Tadeusz Drewnowski – nekrolog. wyborcza.pl, 2018-09-15. [dostęp 2018-09-15].
  2. prof. dr hab. Tadeusz Drewnowski. nauka-polska.pl. [dostęp 2018-07-30].
  3. Dariusz Jarosz, Działalność Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR przy Zarządzie Głównym Związku Literatów Polskich w latach 1949–1953 : w świetle akt własnych, w: Mazowieckie Studia Humanistyczne, Tom 5, Numer 1 (1999) s. 9
  4. ZAiKS ma 95 lat. mkidn.gov.pl, 24 kwietnia 2013. [dostęp 2013-04-24].

BibliografiaEdytuj

  • Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1 wyd. PWN, Warszawa 2000
  • Kto jest kim w Polsce, edycja IV, wyd. PAI, Warszawa 2001