Tadeusz Feliks Skwarczyński

Tadeusz Feliks Skwarczyński (ur. 29 października 1894 we Lwowie, zm. 20 lutego 1978 w Łodzi) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego.

Tadeusz Feliks Skwarczyński
Ilustracja
Fotografia nagrobna Tadeusza Skwarczyńskiego
podpułkownik dyplomowany artylerii podpułkownik dyplomowany artylerii
Data i miejsce urodzenia 29 października 1894
Lwów
Data i miejsce śmierci 20 lutego 1978
Łódź
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 2 Dywizjon Artylerii Ciężkiej Legionów
6 Dywizjon Artylerii Konnej
11 Pułk Artylerii Polowej
6 Samodzielna Brygada Kawalerii
23 Pułk Artylerii Polowej
Stanowiska szef sztabu brygady
dowódca dywizjonu artylerii
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Nagrobek Stefanii i Tadeusza Skwarczyńskich na Starym Cmentarzu w Łodzi

ŻyciorysEdytuj

Powinowatymi jego matki byli Józef Haller i Stanisław Haller[1]. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Oddziale I Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 2 dywizjon artylerii ciężkiej Legionów[2]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 73. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Jego oddziałem macierzystym był wówczas 6 dywizjon artylerii konnej we Lwowie[3].

W 1923 roku w dalszym ciągu pełnił służbę w 6 dywizjonie artylerii konnej we Lwowie[4]. 1 czerwca 1923 roku został przeniesiony z dowództwa 11 Dywizji Piechoty do 11 pułku artylerii polowej w Stanisławowie[5][6]. 1 listopada 1924 roku został „odkomenderowany” do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza rocznego Kursu Doszkolenia[7]. 1 grudnia 1924 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 29. lokatą w korpusie oficerów artylerii. 15 października 1925 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do dowództwa 6 Samodzielnej Brygady Kawalerii w Stanisławowie na stanowisko szefa sztabu[8][9]. 5 listopada 1928 roku otrzymał przeniesienie do 23 pułku artylerii polowej w Będzinie na stanowisko dowódcy dywizjonu[10]. W 1930 roku opracował publikację pt. Zarys historji wojennej 23 Pułku Artylerii Polowej[11]. Z dniem 15 września 1930 roku został przeniesiony do Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia w Rembertowie na stanowisko wykładowcy[12]. 26 marca 1931 roku otrzymał przeniesienie z Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu nad Bugiem na stanowisku szefa oddziału[13][14][15]. Od sierpnia 1932 roku do 1939 roku był szefem Oddziału Ogólnego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. W 1937 r. awansowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 i 1. lokatą w korpusie oficerów artylerii[16][17].

Po wybuchu II wojny światowej 1939 podczas kampanii wrześniowej został odwołany do garnizonu 13 sierpnia 1939, po czym trafił do niewoli niemieckiej[18] i przebywał w oflagach (prawdopodobnie Oflag II B Arnswalde)[19][17].

Po wojnie Tadeusz Skwarczyński był członkiem ZBoWiD[17]. Zmarł 20 lutego 1978 w wieku 84 lat[17][20]. Został pochowany 24 lutego 1978 w grobowcu rodzinnym na Starym Cmentarzu w Łodzi[17].

Tadeusz Feliks Skwarczyński latem 1922 roku w Stanisławowie ożenił się ze Stefanią, córką emerytowanego c. k. urzędnika i starosty, Mieczysława Strzelbickiego, który zmarł kilka tygodni po ich ślubie. Młode małżeństwo osiadło w Stanisławowie[21]. Córkami Stefanii i Tadeusza Skwarczyńskich były: Maria, po mężu Olszewska (1928–2011, biolog, emerytowana profesor Uniwersytetu Łódzkiego, członek rzeczywisty PAN) i Joanna (1935–1948, zginęła tragicznie w lipcu 1948 na Jeziorze Gardno, mając 13 lat[22]). W kwietniu 1940 jego żona, dwie córki i matka zostały aresztowane przez NKWD i zesłane do Kazachstanu, skąd jako nieliczne powróciły w listopadzie tego roku.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Skwarczyńska 1987 ↓, s. 292.
  2. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 310, 873.
  3. Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 193.
  4. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 806, 817.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 53 z 31 lipca 1923 roku, s. 498.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 657, 740.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 78 z 12 sierpnia 1924 roku, s. 445.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 106 z 15 października 1925 roku, s. 571.
  9. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 432, 454.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 342.
  11. Zarys historii wojennej 23 Pułku Artylerii Polowej. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1930, s. 3, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
  12. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 210.
  13. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 104.
  14. Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 roku), Sztab Główny, Drukarnia Sztabu Generalnego, Warszawa 1931, s. 24.
  15. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 180, 477.
  16. R. Rybka, K. Stepan, „Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939”, s. 377.
  17. a b c d e Tadeusz Skwarczyński. Nekrolog. „Dziennik Popularny”. 44, s. 4, 23 lutego 1978. 
  18. Druhna Joasia Skwarczyńska – Patronka Ładu Serca. arkadia.zhr.pl. [dostęp 20 listopada 2014].
  19. Oflag II B Arnswalde – taka lista jest tylko jedna. choszczno.pl. [dostęp 20 listopada 2014].
  20. Małgorzata Golicka-Jabłońska: Tak trzeba. 2013, s. 294.
  21. Skwarczyńska 1987 ↓, s. 279, 291.
  22. Gronczewska Anna, Tragiczne, harcerskie wakacje. [w:] „Kocham Łódź” (dod. do „Polska. Dziennik Łódzki”). 2 VII 2010, nr 84, s. 6.
  23. M.P. z 1930 r. nr 127, poz. 187 „za zasługi na polu wyszkolenia i organizacji wojska”

BibliografiaEdytuj