Otwórz menu główne

Tadeusz Koc

Oficer, pilot Wojska Polskiego
(Przekierowano z Tadeusz Kotz)

Tadeusz Koc (na emigracji zmienił nazwisko na Tadeusz Kotz) (ur. 9 sierpnia 1913 w Grabanowie, zm. 3 czerwca 2008 w Collingwood) – pułkownik pilot Wojska Polskiego, major (ang. Squadron Leader) Królewskich Sił Powietrznych; dowódca dywizjonu 303 w okresie 20 listopada 1943 r. – 25 września 1944 r.

Tadeusz Koc
4 i 1/3 zwycięstwa
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 9 sierpnia 1913
Grabanów, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 3 czerwca 2008
Collingwood, Kanada
Przebieg służby
Lata służby od 1934
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 161 eskadra myśliwska,
Dywizjon 303,
Dywizjon 317,
Dywizjon 308
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, czterokrotnie) Distinguished Flying Cross (Wielka Brytania)

ŻyciorysEdytuj

Urodził się jako Tadeusz Koc we wsi Grabanów niedaleko Białej Podlaskiej. Latem po maturze (w 1934) odbył szkolenie na Hanriotach w ramach Przysposobienia Wojskowego Lotniczego w Lublinku pod Łodzią[1], a następnie został przyjęty do lotnictwa gdzie kończy Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie.

Do wybuchu wojny służył w różnych garnizonach we wschodniej Polsce w randze podporucznika. W 1939 roku walczył w kampanii wrześniowej w 161 eskadrze myśliwskiej odnosząc swoje pierwsze zwycięstwo w walkach lotniczych – 2 września polskim samolotem PZL P.11 zestrzelił Meserschmitta. 17 września 1939 roku, po inwazji radzieckiej na wschodnie tereny Polski, patrolował w rejonie Stanisławowa i prawdopodobnie był pilotem, który zestrzelił tego dnia radziecki lekki samolot bombowy R-5Sz koło Nadwórnej (okoliczności tego zdarzenia nie są jasne)[a].

Po klęsce przedostał się do Francji przez Rumunię, Jugosławię oraz Grecję. Po kapitulacji Francji przedostał się do Anglii, gdzie początkowo służył w dywizjonie 303, którego został późniejszym dowódcą. Pierwsze loty bojowe wykonał w 245 dywizjonie RAF i w 317 dywizjonie. Jako dowódca eskadry w 308 dywizjonie został zestrzelony 3 lutego 1943 nad północna Francją, ratował się wyskakując na spadochronie.

Powrócił do Anglii drogą lądową przemierzając okupowaną Francję, Hiszpanię docierając do Gibraltaru. Po powrocie do Wielkiej Brytanii w lipcu 1943 roku przydzielony do dywizjonu 303, którym dowodził w okresie 20.11.1943 – 25.09.1944 r. Później był m.in. oficerem łącznikowym PSP w 12 i 13 Grupie Myśliwskiej RAF.

Zwolniony ze służby wojskowej w 1948 po zawarciu małżeństwa. Wraz z żoną wyjechał do Afryki, gdzie przez rok mieszkał w Suazi, powrócił jednak do Anglii. W 1956 przeniósł się do Kanady do Collingwood.

W 2005 roku opublikował w Kanadzie wspomnienia pt. „Błękitne niebo i prawdziwe kule”.

Zwycięstwa powietrzneEdytuj

Na liście Bajana zajmuje 50. pozycję z wynikiem 4 i 1/3 zestrzeleń pewnych i 3 prawdopodobnych.

Zestrzelenia pewneEdytuj

  • 1/3 Do 17 – 2 września 1939 (pilotował P.11c)
  • Bf 110 – 2 września 1939 (pilotował P.11c)
  • Polikarpow R-5Sz (51 Brygada Lotnictwa Szturmowego) – 17 września 1939 (pilotował P.11c)[a]
  • 1/2 x Fw 190 – 25 kwietnia 1942 (pilotował Spitfire V, JH-D nr BL410)
  • Fw 190 – 28 kwietnia 1942 (pilotował Spitfire V, JH-M nr BL563)
  • Fw 190 – 29 kwietnia 1942 (pilotował Spitfire V, JH-M nr BL563)

Zestrzelenia prawdopodobneEdytuj

  • Bf 109 – 8 listopada 1941 (pilotował Spitfire V, JH-Y nr W3970)
  • Fw 190 – 29 kwietnia 1942 (pilotował Spitfire V, JH-M nr BL563)
  • Fw 190 – 3 lutego 1943 (pilotował Spitfire V, ZF-[?] nr BL977)

OdznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. a b Łukasz Łydżba. Lwowiacy kontra R.5. „Lotnictwo z Szachownicą” nr 4/2013(50), s.24-26. Brak jest oficjalnych dokumentów potwierdzających zestrzelenie tego samolotu przez T. Koca ani relacji z pierwszej ręki, lecz potwierdza to relacja pilota Jana Malinowskiego i wpisy w dokumentach dokonywane przez Tadeusza Koca podczas wojny - mimo, że sam T. Koc we wspomnieniach wydanych w 2005 roku twierdził, że nie strzelał do zaobserwowanego samolotu.

PrzypisyEdytuj

  1. Tadeusz Koc, polishairforce.pl [dostęp 2017-11-27].

BibliografiaEdytuj

  • Tadeusz Kotz „Błękitne niebo i prawdziwe kule”, Toronto, 2005, Ontario Limited.
  • Izydor Koliński: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 9, Regularne jednostki Wojska Polskiego (lotnictwo), formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1978.
  • Wacław Król: Myśliwcy. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1980, s. 257-283. ISBN 83-11-06396-6.
  • Wojciech Zmyślony: biografia w polishairforce.pl (pol.). s. 1. [dostęp 2012-06-22].

Linki zewnętrzneEdytuj