Otwórz menu główne

Tadeusz Kruk-Strzelecki

Tadeusz Kruk-Strzelecki[1] ps. „Dyrektor”, „Szczepan” (ur. 20 października 1895 w Kamieńsku, zm. 1 września 1951 w Londynie[2]) – major rezerwy piechoty Wojska Polskiego, działacz obozu sanacji.

Tadeusz Kruk-Strzelecki
major rezerwy piechoty major rezerwy piechoty
Data i miejsce urodzenia 20 października 1895
Kamieńsk
Data i miejsce śmierci 1 września 1951
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 19141945
Siły zbrojne Legiony Polskie,
Wojsko Polskie,
Armia Krajowa
Jednostki I Brygada Legionów Polskich
27 Pułk Piechoty
83 Pułk Strzelców Poleskich
Biuro Informacji i Propagandy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)

ŻyciorysEdytuj

Żołnierz I Brygady Legionów Polskich[3] od 1914. Był ranny w bitwie pod Konarami. Odkomenderowany w 1917 do Polskiej Organizacji Wojskowej, gdzie działał na Ukrainie w Komendzie Naczelnej III[3]. W Wojsku Polskim służył od 1918. W czasie wojny polsko-radzieckiej był ranny. Oficer Oddziału VI, a później Oddziału II Naczelnego Dowództwa. W 1920 brał udział w tzw. buncie gen. Lucjana Żeligowskiego[3]. W 1922 zweryfikowany został w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1924 był oficerem rezerwy 27 pułku piechoty w Częstochowie i w tym samym roku przeniesiony do rezerwy. Dziesięć lat później, w tym samym stopniu i starszeństwie, był oficerem rezerwy 83 pułku piechoty w Kobryniu.

W początkach okupacji niemieckiej był szefem Oddziału Politycznego Dowództwa Głównego Służby Zwycięstwu Polski[4]. Od października 1939 pełnił funkcję szefa Oddziału VI – Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej. Odsunięty od pełnienia tej funkcji po interwencjach Władysława Sikorskiego i od października 1940, zastąpiony przez płk. dypl. Jana Rzepeckiego. Był również redaktorem naczelnym pisma „Przedwiośnie” należącego do Niezależnej Socjalistycznej Partii Pracy, członkiem loży masońskiej[5]. Należał do Tymczasowej Zbiorowej Delegatury utworzonej przez płk Jana Skorobohatego-Jakubowskiego w dniu 3 lipca 1940 r.[6] 13 września 1940 Tymczasowa Delegatura została rozwiązana[7]. W nocy z 10 na 11 listopada 1942 był aresztowany i osadzony na Pawiaku, a zwolniony został w grudniu tego samego roku[3]. 11 marca 1943 ponownie aresztowany i więziony przez okupanta na Pawiaku, następnie 28 kwietnia 1943 został przewieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz (nr obozowe: 119127 – 119526)[8]. Przewieziony w końcu 1944 do Oranienburga, a następnie pod Kilonię[3]. W kwietniu 1945 uwolniony z obozu przez oddziały amerykańskie. Służył do 1947 w brytyjskiej strefie okupacyjnej Niemiec w Oddziałach Wartowniczych[3].

Po zakończeniu wojny działał na emigracji w ruchu sanacyjnym. Brał udział w pracach Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, Koła AK i Instytutu im. Józefa Piłsudskiego[3]. Zmarł w Londynie w wieku 56 lat.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. W ewidencji wojskowej figurował jako Tadeusz II Strzelecki, w celu odróżnienia od innych oficerów WP noszących to samo imię i nazwisko.
  2. Kalendarz historyczny: ludzie i wydarzenia.
  3. a b c d e f g h Grzegorz Mazur: Biuro Informacji i Propagandy SZP-ZWZ-AK. Warszawa: 1987, s. 382.
  4. Encyklopedia PWN.
  5. Notatka Karaszewicza-Tokarzewskiego z nazwiskami szesnastki.
  6. Polska Podziemna. III. Tymczasowy Delegat na Kraj, Delegatura Zbiorowa.
  7. IPN: Delegatura Rządu RP na Kraj – nowe aspekty badawcze.
  8. Więźniowie Pawiaka. Lata 1939-1944.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923 roku, s. 2.
  10. M.P. z 1937 r. nr 93, poz. 128.
  11. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2035 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1563)
  12. Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 6285/22 G.M.I. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 11, s. 348)

BibliografiaEdytuj

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-09-07].
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 190, 420.
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 10, 564.
  • Grzegorz Mazur: Biuro Informacji i Propagandy SZP-ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 382. ISBN 83-211-0892-X.