Otwórz menu główne

Tadeusz Leśniak (major)

Ten artykuł dotyczy majora. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Tadeusz Leśniak (ur. 9 sierpnia 1896 w Warszawie[1], zm. między 4 a 7 kwietnia 1940[2] 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej[3].

Tadeusz Leśniak
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 9 sierpnia 1896
Warszawa
Data i miejsce śmierci 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby 1915-1939
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 35 pułk piechoty
Stanowiska dowódca plutonu
dowódca kompanii
II zastępca dowódcy pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

Syn Jana i Kazimiery z domu Trzcińska. Nauki pobierał w Bachmucie w 6-klasowym gimnazjum. Będąc poddanym rosyjskim, w grudniu 1915 wzięto go z poboru do Armii Imperium Rosyjskiego, w której 4 lipca 1916 został skierowany na przeszkolenie do II Szkoły Chorążych znajdującej się w Odessie. Po przeszkolenia służył w 271 i 246 pułku piechoty walcząc w 1917 na froncie rosyjsko-niemieckim. Pułk opuścił w grudniu tegoż roku, ponieważ był prześladowany. Po opuszczeniu pułku przebywał do listopada 1918 w Bachmucie. Kilkakrotnie próbował przedostać się do I Korpusu Polskiego generała Józefa Dowbor-Muśnickiego, ale kiedy przedostał się do Bobrujska, to w tym czasie Korpus rozwiązano[4].

10 listopada 1918 mając stopień chorążego[5] wstąpił na ochotnika do Wojska Polskiego, w którym został skierowany do Lublina na kursy oficerskie. Od grudnia 1919 rozpoczął służbę w 35 pułku piechoty, który stacjonował w Brześciu nad Bugiem, pełniąc służbę na różnych stanowiskach[4].

W 1919 w stopniu podporucznika uczestniczył w wojnie polsko-sowieckiej walcząc w grupie majora Władysława Bończy-Uzdowskiego. Walczył dzielnie pod Włodzimierzem, Zimnem i Torczynem. Brał udział w ofensywie na Łuck oraz walczył pod Brodami, Radziwiłłowem i Krupcem, gdzie 4 czerwca 1919 raniono go w nogę[4].

W 1920 w pułku, na stanowisku dowódcy 4 kompanii karabinów maszynowych walczył podczas ofensywy na Kalinkowicze, Rzeczycę oraz w maju pod Mochowem, gdzie oddział którym dowodził został zaskoczony szarżą kawalerii bolszewickiej składającej się z około 30 jeźdźców. Podporucznik Leśniak nakazał żołnierzom kompanii skierować ogień karabinów maszynowych na szarżujących bolszewików i zabijając kilku żołnierzy i kilka koni, rozbił szarżę nieprzyjaciela, a swój oddział wycofał. Za bohaterską postawę po raz pierwszy otrzymał Krzyż Walecznych[4].

Za podobnie waleczne czyny i postawę podczas walk w 1920 odznaczono go Krzyżem Walecznych po raz drugi, a po raz trzeci w 1921 za walkę w 1919 pod Torczynem i Krupcem, gdzie

 
„w szczególnie ciężkiej sytuacji jako dowódca plutonu 3 kompanii karabinów maszynowych 35 pp. stojąc ze swym plutonem na wysuniętej pozycji podczas ataku przeważających sił nieprzyjaciela dnia 4 czerwca 1919 został dotkliwie ranny w nogę. Pozostał jednak na pozycji, choć nieprzyjaciel zachodził mu na tyły i cofnął się dopiero po otrzymaniu rozkazu do odwrotu, cofnął się niesiony przez żołnierzy, razem z plutonem kierując nim do końca osobiście”[4].

Otrzymał awans na porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[6][7], a 1 stycznia 1927 otrzymał awans na kapitana ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 i 133. lokatą w korpusie oficerów piechoty [8][9]. Do momentu wybuchu II wojny światowej otrzymał jeszcze awans na stopień majora Wojska Polskiego. W pułku miał opinię dobrego organizatora i gospodarza[4]. We wrześniu 1939 zajmował stanowisko drugiego zastępcy dowódcy pułku.

Podczas kampanii wrześniowej był zastępcą dowódcy 35 pułku piechoty[10][11]. Z najbliższą rodziną widział się po raz ostatni 13 września w Twierdzy Brzeskiej. Prawdopodobnie dostał się do niewoli sowieckiej w Kowlu [4] lub w rejonie Uściługa. Według stanów z 16 i 28 października 1939 był jeńcem obozu putywlskiego (Putywl' w obwodzie sumskim (Ukraina)). W listopadzie 1939 przewieziony do obozu kozielskiego. Wg stanu z grudnia 1939 był jeńcem obozu w Kozielsku, z którego wysłał jedyny list, a adresatem był brat Zygmunt. Między 3 a 5 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD[11] – lista wywózkowa bez numeru poz. 82 nr akt 1343[12] z 2.04.1940[11]. Został zamordowany między 4 a 7 kwietnia 1940 przez NKWD w lesie katyńskim[11]. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943, zapis w dzienniku ekshumacji z dnia 15.05.1943 pod numerem 2152. Figuruje na liście AM-225-2152 jako Leśnik i liście Komisji Technicznej PCK pod numerem: GARF-77-02152. Nazwisko Leszczyńskiego znajduje się na liście ofiar (pod nr 2152) opublikowanej w Gońcu Krakowskim nr 134, w Nowym Kurierze Warszawskim nr 139 z 1943. W Archiwum Robla w dokumentach majora Adama Teofila Solskiego (pakiet 0490-25, 26), w dużym notatniku wymieniony jest mjr Leśniak pod datami 16 i 28 października 1939.

Tadeusz Leśniak osierocił żonę i córkę[4].

UpamiętnienieEdytuj

  • Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień podpułkownika. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
  • Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (nr 14384) – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie żołnierzy polskich zamordowanych w Katyniu i innych nieznanych miejscach kaźni, nadane przez Prezydenta RP na Uchodźstwie profesora Stanisława Ostrowskiego (11 listopada 1976)
  • Krzyż Kampanii Wrześniowej – zbiorowe, pośmiertne odznaczenie pamiątkowe wszystkich ofiar zbrodni katyńskiej (1 stycznia 1986)

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kiński i inni, Katyń, Księga Cmentarna, 2000, s. 342.
  2. УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, s.456.
  3. Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 155.
  4. a b c d e f g h i Olech 1992 ↓, s. 480.
  5. Wykaz oficerów, którzy nadesłali swe karty kwalifikacyjne, do Wydziału prac przygotowawczych, dla Komisji Weryfikacyjnej przy Departamencie Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa: MSWojsk., 1922, s. 64.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 227, 439.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 211, 381.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927 roku, s. 122..
  9. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 51, 222.
  10. Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 155.
  11. a b c d УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, s.456.
  12. Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 608.
  13. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 63.

BibliografiaEdytuj