Otwórz menu główne

Tadeusz Miękisz (ur. 6 stycznia 1883 w Dobromilu, zm. 27 kwietnia 1957 we Wrocławiu) – polski nauczyciel.

Tadeusz Miękisz
Ilustracja
Tadeusz Miękisz (1937)
Data i miejsce urodzenia 6 stycznia 1883
Dobromil
Data i miejsce śmierci 27 kwietnia 1957
Wrocław
Narodowość polska
Stanowisko nauczyciel
Rodzice Franciszek
Dzieci Stanisław
Krewni i powinowaci Jacek (wnuk)
Tadeusz Miękisz signature.JPG

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 6 stycznia 1883 w Dobromilu[1][2][3]. Był synem Franciszka, w 1901 emeryta w Sanoku, z którym mieszkał przy ulicy Tadeusza Kościuszki 75[1]. W 1902 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Bolesław Keim, Wiesław Krawczyński, Mieczysław Wygrzywalski, Jan Zakrzewski)[4][5]. Jako student filozofii w 1904 był członkiem Komitetu Młodzieży Polskiej w Sanoku[6]. Odbył studia historii i geografii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego. Był członkiem zwyczajnym Towarzystwa Czytelni Akademickiej we Lwowie[7].

Egzamin zawodowy nauczycielski złożył 13 listopada 1907 i podjął pracę nauczyciela od 1 stycznia 1908[2]. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 8 stycznia 1908 jako egzaminowany kandydat stanu nauczycielskiego został mianowany zastępcą nauczyciela w macierzystym sanockim gimnazjum[8][9]. Jako egzaminowany zastępca nauczyciela uczył języka łacińskiego, historii, geografii, historii krajowej, dziejów ojczystych[10][11]. W sierpniu 1908 został przeniesiony z sanockiego gimnazjum do gimnazjum z językiem polskim wykładowym w Kołomyi[12]. W roku szkolnym 1909/1910 pełnił obowiązki nauczyciela rzeczywistego w gimnazjum realnym prywatnym w Łańcucie[13][14][15][16][17]. W roku szkolnym 1910/1911 ponownie pracował w Sanoku[18][19]. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 31 sierpnia 1911 został przeniesiony na posadę egzaminowanego zastępcy nauczyciela w C. K. Gimnazjum I w Nowym Sączu[20][21][22], skąd od września 1912 został przeniesiony do szkoły realnej w Tarnowie[23], a następnie w połowie 1913 do C. K. I Gimnazjum w Rzeszowie[24]. Po wybuchu I wojny światowej przebywał w Sanoku, po czym od 1 lipca 1915 ponownie pracował w rzeszowskim gimnazjum[25]. Pozostał w nim zatrudniony także po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 20. II Rzeczypospolitej[26]. Równolegle prowadził również lekcje w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim 1915/1916, 1918/1919, 1921/1922, 1924/1925[27][28][29]. Z I Gimnazjum w Rzeszowie decyzją z 17 lipca 1925 został przeniesiony do macierzystego sanockiego gimnazjum, przemianowanego w II RP na Państwowe Gimnazjum Męskie im. Królowej Zofii[30]. W szkole uczył geografii prowadząc gabinet geograficzny i zawiadując zbiorami geograficznymi, a także wykładał historię, był opiekunem kółka historycznego, nadzorował Przysposobienie Wojskowe, wykładał język polski[31][3][32][33][34][35][36][37][38][39][40]. Na początku roku szkolnego 1930/1931 zastępczo pełnił funkcję kierownika gimnazjum po odejściu dyrektora Stanisława Cebuli[41][42]. Wśród sanockich gimnazjalistów zyskał przydomek „Karakon”[40]. Rozporządzeniem Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego z 9 stycznia 1934 został zaszeregowany do grupy VII w zawodzie[43]. Ponadto uczył historii i geografii w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim im. Emilii Plater w Sanoku i Miejskim Prywatnym Seminarium Nauczycielskim Żeńskim w Sanoku (obie szkoły działały w budynku późniejszego II Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku)[44][45][46][47]. Rozporządzeniem KOSL z 10 października 1934 został przeniesiony został zaszeregowany do grupy VI w zawodzie, a rozporządzeniem KOSL z 23 listopada 1934 został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 31 grudnia 1934[48].

Był działaczem sanockiego koła Towarzystwa Szkoły Ludowej[49], w którym był zastępcą skarbnika[50][51], od 8 grudnia 1910 był sekretarzem założonego wówczas sanockiego związku okręgowego kół TSL[52][53]. Od 1907/1909 należał do Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych[54], 29 marca 1909 został wybrany członkiem wydziału sanockiego koła TNSW[55]. Był członkiem wspierającym Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku[56]. 28 stycznia 1934 został wybrany prezesem zarządu koła Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych[57]. Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” do 1939 oraz po nastaniu Polski Ludowej w 1946 zaangażował się w próbę reaktywacji oddziału[58][59][60]. Opracował także monografię dotyczącą historii sanockiego „Sokoła”, wydaną w 1939. W 1935 miał wygłosić w gmachu „Sokoła” w Sanoku odczyt pt. Kwestia żydowska w dawnej Polsce a dzisiaj, który po rozpoczęciu został przerwany przez policję, a zebranie rozwiązane jako niezgłoszone[61].

Po wybuchu II wojny światowej 1939 podczas okupacji niemieckiej podjął działalność w ramach tajnego nauczania w Sanoku[62][63]. W zorganizowanym na przełomie września i października 1944 Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Królowej Zofii w Sanoku zasiadł w Komisji Weryfikacyjnej, która przekazała do Kuratorium w Rzeszowie protokoły z egzaminów z okresu tajnego nauczania, na podstawie których zostały wydane uczniom świadectwa[64]. W macierzystej szkole uczył do 1946. Wówczas przeniósł się do Wrocławia[40]. W latach 1946–1948 był nauczycielem w II Gimnazjum we Wrocławiu. Później do śmierci pozostawał pracownikiem Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu[65].

Był ojcem Stanisława Miękisza (ur. 1927, biofizyk, wykładowca)[40][66] i dziadkiem Jacka Miękisza (ur. 1956, matematyk, pracownik naukowy)[67][68][69].

PublikacjeEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 704.
  2. a b Henryk Kopia: Spis nauczycieli szkół średnich w Galicyi oraz polskiego gimnazyum w Cieszynie. Lwów: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1909, s. 102.
  3. a b Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. R. 2. Warszawa / Lwów: 1926, s. 156.
  4. 21. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1901/1902. Sanok: 1902, s. 35.
  5. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2016-03-23].
  6. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, nr 40 z 3 października 1904. 
  7. Sprawozdanie Czytelni Akademickiej we Lwowie za rok administracyjny 1903/4. Lwów: 1904, s. 19.
  8. XXVII. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1907/8. Sanok: Fundusz Naukowy, 1908, s. 6.
  9. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 4, nr 1 z 22 stycznia 1908. 
  10. XXVII. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1907/8. Sanok: Fundusz Naukowy, 1908, s. 2, 4.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 578.
  12. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 335, nr 21 z 21 sierpnia 1908. 
  13. XXIX. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1909/10. Sanok: Fundusz Naukowy, 1910, s. 1, 5.
  14. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Realnego w Łańcucie za rok szkolny 1910/11. Jarosław: 1911, s. 8.
  15. Historya założenia gimnazjum w Łańcucie. „Głos Rzeszowski”, s. 4, nr 31 z 30 lipca 1911. 
  16. Tadeusz Tumidajski: Dwudziestopięciolecie Gimnazjum państw. im. H. Sienkiewicza w Łańcucie. W: Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Łańcucie za rok szkolny 1931/32. Łańcut: 1932, s. VII.
  17. Zdzisław Peszkowski: Z grodu nad krętym Sanem w szeroki świat. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2004, s. 43. ISBN 83-919305-3-X.
  18. XXVIII. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1908/9. Sanok: Fundusz Naukowy, 1909, s. 2, 3.
  19. XXX. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1910/11. Sanok: Fundusz Naukowy, 1911, s. 2, 4.
  20. Kronika. Przeniesienia. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, nr 37 z 3 września 1911. 
  21. XXXI. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1911/12. Sanok: Fundusz Naukowy, 1912, s. 6.
  22. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy c. k. Rady szkolnej krajowej w Galicyi”, s. 363, nr 21 z 4 września 1911. 
  23. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy c. k. Rady szkolnej krajowej w Galicyi”, s. 428, nr 18 z 9 września 1912. 
  24. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy c. k. Rady szkolnej krajowej w Galicyi”, s. 312, nr 14 z 7 lipca 1913. 
  25. Ze sprawozdania dyrekcyi I gimn. w Rzeszowie. „Głos Rzeszowski”, s. 3, nr 35 z 20 sierpnia 1916. 
  26. Sprawozdanie Dyrekcji I. Gimnazjum Państwowego w Rzeszowie za rok 1920/21. Rzeszów: 1921, s. 2.
  27. Sprawozdanie Dyrekcji (Prywatnego) Seminarjum Nauczycielskiego Żeńskiego w Rzeszowie za okres szkolny od 1915/16-1926/27. Rzeszów: 1920, s. 12, 22.
  28. Sprawozdanie Dyrekcji Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego w Rzeszowie za rok 1921/1922. Rzeszów: 1922, s. 3.
  29. Sprawozdanie Dyrekcji Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego w Rzeszowie za rok 1924/1925. Rzeszów: 1925, s. 3.
  30. XXXIX. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1925/1926. Sanok: 1926, s. 1, 4.
  31. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 501, nr 12 z 31 grudnia 1927. 
  32. XXXX. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1926/1927. Sanok: 1927, s. 1.
  33. XLI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1927/1928. Sanok: 1928, s. 12.
  34. XLIII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1929/30. Sanok: 1930, s. 10.
  35. XLIV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1930/31. Sanok: 1931, s. 2, 6–7, 11, 14.
  36. XLV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1931/32. Sanok: 1932, s. 2.
  37. XLVI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1932/33. Sanok: 1933, s. 2.
  38. XLVII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1933/34. Sanok: 1934, s. 2, 17.
  39. XLVIII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1934/1935. Sanok: 1935, s. 2.
  40. a b c d Andrzej Tarnawski. „Belfrowie” – Nostri Magistri. „Rocznik Sanocki”. VII, s. 178-179, 1995. 
  41. XLIV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1930/31. Sanok: 1931, s. 5.
  42. XLV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1931/32. Sanok: 1932, s. 2.
  43. XLVII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1933/34. Sanok: 1934, s. 6.
  44. Maria Tarnawska. Z dziejów Miejskiego Prywatnego Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego w Sanoku w latach 1923-1934. „Rocznik Sanocki”. VII, s. 190, 1995. 
  45. Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne. Szkolnictwo podstawowe i średnie. Nauczycielski ruch związkowy, Pomiędzy wojnami światowymi 1918-1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 575.
  46. Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne, Szkolnictwo podstawowe i średnie. Nauczycielski ruch związkowy, Aneks 1, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 594.
  47. Tomasz Przystasz: Szkoła w spódnicy. W: Księga pamiątkowa 1928-2008 II Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Sanoku wydana z okazji jubileuszu 80-lecia szkoły. Sanok: 2008, s. 29.
  48. XLVIII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1934/1935. Sanok: 1935, s. 2, 5.
  49. Edward Zając, Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym / Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 598.
  50. Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1910. Kraków: 1911, s. 258.
  51. Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1911. Kraków: 1912, s. 250.
  52. Kronika. Związek okręgowy kół T. S. L.. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 33 z 11 grudnia 1910. 
  53. Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej. Dwudziestolecie Towarzystwa Szkoły Ludowej 1891-1910. Kraków: 1911, s. 264.
  54. VII. Spis nowych członków Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych. „Muzeum”. 5, s. 52, 1908. 
  55. Ruch w kołach. Koło sanockie. „Muzeum”. 5, s. 158, 1908. 
  56. Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku 1923-1934. Jednodniówka. Sanok: Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku, 1934, s. 34.
  57. Wieści z kół. „Przegląd Pedagogiczny”, s. 48, nr 4 z 17 lutego 1934. 
  58. Zarys historii Tow. Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku w 50-tą rocznicę jego istnienia. Sanok: 1939, s. 39.
  59. Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 156, 158. ISBN 978-83-939031-1-5.
  60. Anna Sebastiańska: Członkowie TG „Sokół” w Sanoku 1889–1946. sokolsanok.pl, 2009-11-29. [dostęp 2015-08-15].
  61. Sanok. Dawniej i dziś. „Warszawski Dziennik Narodowy”. Nr 353, s. 14, 24 grudnia 1937. 
  62. Andrzej Brygidyn: Kryptonim „San”. Żołnierze sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: Społeczny Komitet Wydawniczy „San”, 1992, s. 118.
  63. Jacek Chrobaczyński, Tajne nauczanie, W latach II wojny światowej i konspiracji, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 688.
  64. Krystyna Chowaniec, Szkoły ponadpodstawowe. I Liceum Ogólnokształcące, Szkoły ponadpodstawowe, W latach powojennych w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 874.
  65. XIV. Pracownicy. W: Uniwersytet Wrocławski w latach 1956–1959. Tom II. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1964, s. 77.
  66. Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych we Wrocławiu (1945) 1983-1990. Stanisław Miękisz. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2017-05-07].
  67. Święto Wrocławia z odznaczeniem Sejmiku Województwa. umwd.dolnyslask.pl, 2014-06-24. [dostęp 2017-05-07].
  68. Jacek Miękisz (ang.). mimuw.edu.pl. [dostęp 2017-05-07].
  69. Jacek Miękisz (ang.). naukaonline.pl. [dostęp 2017-05-07].
  70. Literatura dotycząca Sokoła. sokolsanok.pl. [dostęp 2016-03-24].
  71. Rocznik Sanocki, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1963, OCLC 731129463 [dostęp 2015-02-27].

BibliografiaEdytuj