Tadeusz Milewski (językoznawca)

polski językoznawca
Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.

Tadeusz Milewski (ur. 17 maja 1906 w Kołomyi, zm. 5 marca 1966 w Krakowie) – polski językoznawca, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Tadeusz Milewski
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 17 maja 1906
Kołomyja
Data i miejsce śmierci 5 marca 1966
Kraków
Profesor
Alma Mater Uniwersytet Lwowski
Doktorat 1929
Habilitacja 1933
Profesura 1954
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Wyższa Szkoła Pedagogiczna

ŻyciorysEdytuj

Urodził jako syn Justyny z Wojakowskich i Feliksa Milewskiego lekarza powiatowego. Ukończył Gimnazjum im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w rodzinnym mieście. Od 1925 studiował językoznawstwo słowiańskie na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W 1929 roku, po uzyskaniu doktoratu na podstawie pracy Przyczynki do dziejów języka połabskiego, przeniósł się do Krakowa, gdzie w 1933 otrzymał tytuł doktora habilitowanego w Katedrze Filologii Słowiańskiej. Studiował również indoeuropeistykę w Collège de France w Paryżu (w latach 1931–1933). W 1937 roku uzyskał drugą habilitację – z indoeuropeistyki. W 1939 został mianowany profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, nie zdążył jednak podjąć tam pracy z uwagi na wybuch wojny. Powróciwszy z kampanii wrześniowej 6 listopada 1939 aresztowany w ramach Sonderaktion Krakau przebywał w obozach w Sachsenhausen i Dachau. Do Krakowa powrócił jesienią roku 1940 i wziął udział w tajnym nauczaniu, a poza tym kontynuował badania naukowe. Po wojnie powrócił na Uniwersytet Jagielloński oraz został członkiem Polskiej Akademii Nauk. W latach 1947–1948 ogłosił monumentalny Zarys językoznawstwa ogólnego. W skład tej publikacji wchodzi pierwszy na polskim rynku naukowym atlas języków świata. W 1949 roku został profesorem tytularnym i członkiem korespondentem PAU. W 1954 roku otrzymał mianowanie na profesora nadzwyczajnego, a w roku 1960 – na profesora zwyczajnego przy Katedrze Językoznawstwa Ogólnego UJ. W 1956 roku został dziekanem Wydziału Filologii UJ. W latach 1957–1960 pełnił funkcję dziekana Wydziału Filologicznego UJ. Do 1950 roku jego drugim miejscem pracy był KUL, zaś w latach 1950–1965 Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Krakowie.

Zmarł 5 marca 1966 roku po długiej chorobie. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył arcybiskup krakowski – Karol Wojtyła.

Zajmował się językami Indian amerykańskich, językiem hetyckim i staropruskim[1]. W dziedzinie językoznawstwa ogólnego poruszał przede wszystkim tematykę typologii lingwistycznej[1]. Uprawiał gramatykę porównawczą języków indoeuropejskich[2]. Badał także pochodzenie polszczyzny literackiej[2].

TwórczośćEdytuj

  • Dwie bulle wrocławskie z lat 1155 i 1245 (1927)
  • Przyczynki do dziejów języka połabskiego (1929)
  • Rozwój fonetyczny wygłosu prasłowiańskiego (1933)
  • L'indohittite et l'indoeuropéen (1936)[1]
  • Zarys językoznawstwa ogólnego
    • cz. 1: Teoria językoznawstwa (1947)[1]
    • cz. 2: Rozmieszczenie języków (1948)[1]
    • cz. 3: Typologia (nieukończona)
  • Wstęp do językoznawstwa (1954)
  • Językoznawstwo (1965, 1971)[1]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Jozef Mistrík, Encyklopédia jazykovedy, wyd. 1, Bratysława: Obzor, 1993, s. 276, ISBN 80-215-0250-9, OCLC 29200758 (słow.).
  2. a b Leszek Bednarczuk: Sylwetki uczonych: Tadeusz Milewski. [dostęp 2 stycznia 2010].

BibliografiaEdytuj