Otwórz menu główne

Tadeusz Andrzej Powrózek (ur. 2 września 1923 w Brzezówce, zm. 3 marca 1991 w Sanoku) – polski rolnik, oficer UBP, polityk.

Tadeusz Powrózek
Data i miejsce urodzenia 2 września 1923
Brzezówka
Data i miejsce śmierci 3 marca 1991
Sanok
Przewodniczący Prezydium MRN w Sanoku
Okres od 26 marca 1956
do 29 listopada 1956
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Poprzednik Kazimierz Surman
Następca Andrzej Szczudlik
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Odznaka im. Ludwika Waryńskiego
porucznik
Data i miejsce urodzenia 2 września 1923
Brzezówka
Data i miejsce śmierci 3 marca 1991
Sanok
Przebieg służby
Jednostki Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego
Stanowiska szef PUBP w Przeworsku

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 2 września 1923 w Brzezówce w rodzinie chłopskiej jako syn Andrzeja i Apolonii. Ukończył szkołę powszechną. Następnie pracował jako rolnik w gospodarstwie ojca.

Podczas II wojny światowej i trwającej okupacji niemieckiej kształcił się w szkole ogrodniczej ks. Jana Zwierza w Ropczycach. Po wojnie pracował m.in. w obozie pracy w Bliznej. Po nastaniu władzy komunistycznej w Polsce w latach od 1944 do 1952 był zatrudniony w Powiatowych Urzędach Bezpieczeństwa Publicznego (PUBP). Początkowo służył w PUBP w Dębicy: od 6 października wzgl. 21 listopada 1944 jako wartownik plutonu ochoty, od 31 grudnia 1946 jako referent Referatu V, od 1 października 1947 jako starszy referent Referatu V. Od 15 grudnia 1948 był starszym referentem Referatu V w PUBP w Sanoku, od 15 stycznia 1950 zastępcą szefa PUBP w Lubaczowie, po czym przeniesiony do PUBP w Przeworsku był od 15 czerwca 1950 zastępcą szefa, a od 15 stycznia do 31 lipca 1951 w stopniu porucznika szefem tegoż[1][2]. Brał udział w działaniach zbrojnych podejmowanych w celu utrwaleniu władzy w Polsce Ludowej[3]. Z dniem 31 lipca 1951 został zwolniony ze służby w trybie dyscyplinarnym. Został aresztowany w ramach prowadzonej przez władze akcji skierowanej przeciw łamaniu zasad praworządności przez funkcjonariuszy UBP w Gryficach i na Rzeszowszczyźnie; po 6-miesięcznym okresie aresztu wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 7 sierpnia 1952 został skazany z art. 140 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego na karę pozbawienia wolności 1 roku (za zamknięcie zatrzymanego w ciemnicy, dwukrotne uderzenie go w szyję i oblanie zimną wodą)[4].

 
Grobowiec Tadeusza Powrózka i jego rodziny w Sanoku

W Sanoku pracował także w kopalnictwie naftowym, szpitalu powiatowym, oddziale Rzeszowskiej Centrali Materiałów Budowlanych (RCMB) i był dyrektorem Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych[5]. Od 26 marca 1956 do 29 listopada 1956 pełnił stanowisko przewodniczącego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej (MRN) w Sanoku, powołany na to stanowisko po odsunięciu Kazimierza Surmana, mimo że nie był członkiem MRN[6][7]. Odszedł ze stanowiska po przedstawieniu prośby o odwołanie[8]. W 1956 został członkiem Komisji Handlu MRN[9]. W 1960 uzyskał maturę. Był członkiem Koła Miejsko-Gminnego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Sanoku[10], w którym 23 października 1988 został wybrany na funkcję wiceprzewodniczącego[11] i kierował komisją socjalną (1989)[12]. W 1988 był emerytowanym pracownikiem gospodarki komunalnej i mieszkaniowej[13]. W październiku 1989 zasiadł w Zarządzie Wojewódzkim ZBoWiD w Krośnie[14].

Przeszedł na emeryturę w 1982. Jego żoną była Helena, z domu Dębicka (1925-2001, w latach 70. jako rencistka i członek KM PZRP była członkiem Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej[15]). Zmarł w 1991. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Janusz Borowiec: Polityka karna wobec przestępstw i wykroczeń funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w województwie rzeszowskim (1944–1956). Rzeszów: Instytut Pamięci Narodowej / Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Rzeszowie, 2014, s. 286. ISBN 978-83-7629-688-3.
  2. Dane osoby z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. Tadeusz Powrózek. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2017-05-21].
  3. Arnold Andrunik: Rozwój i działalność Związku Bojowników o Wolność i Demokrację na Ziemi Sanockiej w latach 1949-1984. Sanok: 1986, s. 333.
  4. Janusz Borowiec: Polityka karna wobec przestępstw i wykroczeń funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w województwie rzeszowskim (1944–1956). Rzeszów: Instytut Pamięci Narodowej / Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Rzeszowie, 2014, s. 136, 137, 138, 286, 315. ISBN 978-83-7629-688-3.
  5. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 217, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  6. Andrzej Brygidyn: W latach powojennych. Życie polityczne. Walka PPR o monopol władzy. w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 783.
  7. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 151, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  8. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 155, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  9. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 157, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  10. Spotkanie weteranów II wojny światowej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 22 (313) z 1-10 sierpnia 1984. 
  11. Józef Ząbkiewicz. Nowe władze sanockiego ZBoWiD. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 33 (468) z 20-30 listopada 1988. 
  12. Józef Ząbkiewicz. 40 lat kombatanckiego związku. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 14 (485) z 10-20 maja 1989. 
  13. Z powagą i odpowiedzialnością wybraliśmy radnych. Krośnieńskie. Tylko trzy, ale jakże istotne zagadnienia. „Nowiny”, s. 3, Nr 142 z 20 czerwca 1988. 
  14. Wysoka ocena sanockich kombatantów. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 30 (501) z 1-10 listopada 1989. 
  15. Plenarne obrady WKKP w Krośnie. „Nowiny”, s. 3, Nr 259 z 22-23 listopada 1975. 
  16. M.P. z 1947 r. nr 29, poz. 247
  17. Sanockie obchody 40. rocznicy Kongresu Zjednoczeniowego. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 1 (472) z 1-10 stycznia 1989. 

BibliografiaEdytuj