Otwórz menu główne

Tadeusz Franciszek Struś, ps. „Kaktus” (ur. 17 września 1908 w Mariance koło Radomska, zm. 17 sierpnia 1991 w Wyszkowie) – major saperów Wojska Polskiego.

Tadeusz Franciszek Struś
Kaktus
major saperów major saperów
Data i miejsce urodzenia 17 września 1908
Marianka koło Radomska
Data i miejsce śmierci 17 czerwca 1991
Wyszków
Przebieg służby
Lata służby 1926-1945
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Armia Krajowa Armia Krajowa
Jednostki 7 batalion saperów
46 batalion saperów
2 Dywizja Piechoty Legionów AK „Pogoń”
Stanowiska dowódca batalionu saperów
szef saperów dywizji
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
akcja „Burza”

ŻyciorysEdytuj

Tadeusz Struś urodził się w rodzinie ziemiańskiej pochodzącej się z Podola dzierżawiącej majątek Marianka koło Radomska. Pochodził ze znanego w historii Polski rodu Strusiów pieczętującego się herbem Korczak. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Gorzkowicach, a następnie do Gimnazjum Humanistycznego w Radomsku.

W 1926 wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej na roczny (unitarny) kurs dla kandydatów, którzy zamierzali pozostać w zawodowej służbie wojskowej w stopniu oficerskim. W latach 1927–1930 uczył się w Oficerskiej Szkole Inżynierii w Warszawie. Po ukończeniu szkoły otrzymał przydział do 7 batalionu saperów w Poznaniu. W 1935 został „odkomenderowany” na Wydział Mechaniczny Politechniki Warszawskiej. Do wybuchu wojny ukończył 4 lata pięcioletnich studiów.

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził 46 batalionem saperów. Zgarnięty przez oddziały sowieckie w do niewoli okolicach Gródka Jagiellońskiego, z której udało mu się uciec. Ukrywał się w okolicach Rakowa, gdzie w latach 1940–1942 prowadził tajne nauczanie. W 1942 zaprzysiężony do AK. W 1943 objął stanowisko szefa referatu saperów i kierownika dywersji w Inspektoracie Sandomierz AK.

W czasie Akcji „Burza” i „Zemsta”, objął funkcję szefa saperów 2 Dywizji Piechoty Legionów AK, którą pełnił w okresie 26 lipca – 12 października 1944. Z dniem 12 października objął dowództwo zgrupowania batalionowego złożonego z żołnierzy byłego II i III batalionu 2 pułku piechoty Legionów AK (4, 7, 9 kompania) pochodzących z terenów Obwodów Opatów i Sandomierz zajętych przez Armię Czerwoną. Pierwotnie zgrupowanie miało wrócić na teren swoich macierzystych Obwodów. Wobec braku możliwości przejścia frontu, zgrupowanie „Kaktusa" kluczyło pomiędzy jednostkami niemieckimi, aż do czasu demobilizacji 5 grudnia 1944 w lasach siekierzyńskich. W styczniu 1945 objął stanowisko Inspektora AK Częstochowa[1].

Po wkroczeniu Armii Czerwonej organizował organizację NIE na terenie Częstochowy. Aresztowany w marcu 1945 przez NKWD. Zdołał zbiec z więzienia w czerwcu 1945. Pomiędzy wrześniem 1945 a 1974 pracował w szkołach średnich na Dolnym Śląsku jako nauczyciel przedmiotów zawodowych oraz w różnych zakładach przemysłowych m.in. w Kluczborku i Wyszkowie. Po jego śmierci, jego imieniem nazwano jedną z ulic miasta Wyszkowa.

AwanseEdytuj

  • podporucznik – 15 sierpnia 1929 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1929 i 13. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów
  • porucznik – 1 kwietnia 1933
  • kapitan – 1939
  • major – prawdopodobnie od stycznia 1945 [1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Jerzy Władysław Więckowski, "Podobwód Armii Krajowej Klimontów "CZEREMCHA" (zarys dziejów)", Kraków 2009, PHU SzostakDruk, Staszowskie Towarzystwo Kulturalne, str 393.

BibliografiaEdytuj

  • Wojciech Borzobohaty: "Jodła" : okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 182, 184, 305, 356.. ISBN 83-211-0901-2.
  • Piotr Sierant: 2 Pułk Piechoty Legionów Armii Krajowej. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen i Wydawnictwo Bellona, 1996, s. 233, 236, 262–268. ISBN 83-11-08475-0.
  • Jerzy Władysław Więckowski: Podobwód Armii Krajowej Klimontów "CZEREMCHA" (zarys dziejów). Kraków: PHU SzostakDruk, Staszowskie Towarzystwo Kulturalne, 2009, s. 392-394. ISBN 978-83-61478-52-2.

Linki zewnętrzneEdytuj