Otwórz menu główne

Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego

instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem i zabezpieczaniem zbiorów pruskiego dziedzictwa kulturowego

Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (niem. Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz) z siedzibą w Berlinie – instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem i zabezpieczaniem zbiorów pruskiego dziedzictwa kulturowego[1]. Od roku 1963 należy do Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (niem. Stiftung Preußischer Kulturbesitz)[1].

Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego
Ilustracja
Główny budynek archiwum
Rodzaje zbioru zbiory pruskiego dziedzictwa kulturowego
Państwo  Niemcy
Miejscowość Berlin
Adres Archivstraße 12/14
14195 Berlin
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego
Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego
Ziemia52°27′40″N 13°17′34″E/52,461111 13,292778

Spis treści

HistoriaEdytuj

Początki archiwum sięgają roku 1282, czasów rządów margrabiów brandenburskich[1]. Za panowania Joachima II (XVI wiek) archiwum zostało podporządkowane kanclerzowi[2]. W roku 1598 ustanowiono stanowisko archiwisty, na które został mianowany Erazm Langenhain. Połączył on zespoły w repozyturach[2], dzięki czemu archiwum zaczęło pracować autonomicznie[1]. Podczas panowania królów Fryderyka Wilhelma I, Fryderyka II Wielkiego i Fryderyka Wilhelma II wiele dokumentacji włączano do archiwum gabinetowego. Po rozwiązaniu tajnej kancelarii dokumenty te przeszły do archiwum departamentu spraw zagranicznych. W tym czasie stanowisko szefa ministrów piastował Christian von Haugwitz[2]. Nadał on[2] w roku 1803[2] dla archiwum nazwę Tajne Archiwum Państwowe. Wtedy też włączono do niego Tajne Archiwum Ministerialne (niem. Geheimes Ministerialarchiv). W połowie XIX wieku powstało archiwum centralne i obejmowało ono cały obszar państwa pruskiego. Było ono wówczas podporządkowane prezesowi ministrów[2]. Po I wojnie światowej pod naciskiem ówczesnego premiera Otto Brauna zdecydowano się na budowę nowej siedziby[2]. Od roku 1923 instytucja mieści się przy ulicy Archivstraße 12/14 w berlińskiej dzielnicy Dahlem[1].

W czasie II wojny światowej część zasobów archiwum została ewakuowana do Merseburga (pol. hist. Międzybórz) w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Po wojnie nie wróciły do Berlina, a zostały w Centralnym Archiwum NRD (niem. Zentrales Staatsarchiv der DDR) w Merseburgu. W berlińskiej siedzibie były dostępne tylko te zbiory które nie były wywiezione[1]. Po zjednoczeniu Niemiec wszystkie zbiory na powrót znalazły się w Berlinie[1].

Udostępnianie materiałówEdytuj

Za udostępnianie materiałów z archiwum nie pobiera się opłat. Płatne są natomiast prace reprograficzne.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturalnego (niem. • pol.). gsta.spk-berlin.de. [dostęp 2017-03-19].
  2. a b c d e f g Informacje o Tajnym Archiwum Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego dla polskich użytkowników (pol.). potop.bydgoszcz.pl. [dostęp 2017-03-19].

Linki zewnętrzneEdytuj