Otwórz menu główne

Tarantyzm – zespół zachowań o charakterze symboliczno-religijnym (określany też jako mania tańca), występujący początkowo na południu Włoch, m. in. w Apulii. Notowany już od początku X w. do lat 60. XX w. Być może ma swe podłoże w starogreckich kultach orgiastycznych, w których czczono boga Dionizosa[1].

Prawdopodobnie jest zrytualizowaną formą rozładowywania stanów nerwicowych. W warstwie mitycznej odwołuje się do ukąszenia tarantuli, co wywoływać ma powtarzające się cyklicznie kryzysy, które mogą być rozładowane tylko złożonym, choć nie zuniformizowanym, egzorcyzmem muzycznym, tanecznym i barwnym. Mianowicie tarantysta wracał do normalnego stanu po kilku dniach frenetycznego tańca do specjalnie dobranej muzyki. W ceremonii wykorzystywano też rekwizyty: kadzie z wodą, przybranie roślinne, liny, szable, lustra w zależności od typu tarantuli – wierzono bowiem, że należy zastosować taki zestaw barw i dźwięków, by odpowiadał kąsającemu pająkowi. W rzeczywistości nie potwierdzono bezpośredniej zależności tarantyzmu od ukąszeń pajęczaków (niektórzy tarantyści mówili bowiem o skorpionach i kosarzach, a nawet o wężach). Od XVIII w. tarantyzm ściśle związał się z kultem świętego Pawła, czczonego jako tego, który uwolnił Maltę od węży (jest to tradycja apokryficzna). Tarantyści odbywali publiczne rytuały w święto św. Pawła w jego kaplicy w Galatinie. W 1959 r. zanikający już tarantyzm badał włoski historyk religii Ernesto De Martino (Ziemia zgryzoty. Przyczynek do historii życia religijnego południowych Włoch, Warszawa 1971).

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Robert C. Carson, James N. Butcher, Susan Mineka: Psychologia zaburzeń. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2003, s. 83. ISBN 978-83-89120-17-5.