Tarnogóra (województwo podkarpackie)

wieś w województwie podkarpackim

Tarnogórawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna[5][6]}.

Tarnogóra
wieś
Ilustracja
Miejsce upamiętniające awaryjne lądowanie angielskich lotników w 1944 roku
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

leżajski

Gmina

Nowa Sarzyna

Liczba ludności (2011)

877[2][3]

Strefa numeracyjna

17

Kod pocztowy

37-310[4]

Tablice rejestracyjne

RLE

SIMC

0657668[5]

Położenie na mapie gminy Nowa Sarzyna
Mapa konturowa gminy Nowa Sarzyna, u góry znajduje się punkt z opisem „Tarnogóra”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Tarnogóra”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Tarnogóra”
Położenie na mapie powiatu leżajskiego
Mapa konturowa powiatu leżajskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Tarnogóra”
Ziemia50°22′06″N 22°19′07″E/50,368333 22,318611[1]

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Stanisława Biskupa należącej do dekanatu Leżajsk II w archidiecezji przemyskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie rzeszowskim.

Historia

edytuj

Pierwsza wzmianka w źródłach o Tarnogórze pochodzi z 1472 roku, w dokumencie zatwierdzenia parafii w Kopkach. Była to niewielka osada leżąca w woj. sandomierskim i granicząca od południa z województwem lwowskim, granica biegła wzdłuż rzeki Kłysz. Mieszkańcy należeli do parafii w Rudniku.

W 1772 roku w wyniku pierwszego rozbioru Polski, okoliczne ziemie znalazły się w zaborze austriackim i cyrkule (obwodzie) rzeszowskim. W 1786 roku przeprowadzono zmianę diecezji, w wyniku której parafia Rudnik przyłączona została do diecezji przemyskiej. W 1830 r. w zaborze rosyjskim wybuchło Powstanie Listopadowe. W najbliższej okolicy schronienie znalazło ok. 20 tys. rozbitków generała Ramoriny.

W 1863 r. w zaborze rosyjskim ponownie wybucha powstanie narodowe. W okolicach Rudnika utworzono dwa obozy powstańcze: - pierwszy pod Tarnogóra (Kobyla Góra) - drugi w Dolinach koło Rudnika. W obozach tych leczono rannych i chorych, zbierano po okolicy rozproszonych ludzi, organizowano nowe oddziały. Gromadzono także broń i żywność dla walczących powstańców. Po upadku powstania, jeden z oddziałów powstańczych wycofując się do Galicji, w okolicach Tarnogóry na wzgórzach zwanych Altaną, dokonał demobilizacji, ukrywając tam część swego ekwipunku wojskowego, dokumentację i kasę powstańczą. Wielokrotne poszukiwania miejsca ukrycia nie przyniosły rezultatu.

W 1887r. powstała Szkoła Podstawowa w Tarnogórze. Pierwszym nauczycielem był Józef Sroka. Drogę Rudnik - Tarnogóra oddano do użytku także w 1887 roku. W 1907 w Tarnogórze założono Ochotniczą Straż Pożarną, której prezesem został nauczyciel miejscowej szkoły Antoni Rudziński. W późniejszych latach wybudowano drewniany budynek straży pożarnej na terenie należącym do hrabiego Tarnawskiego.

W czasie I wojny światowej Tarnogóra została prawie doszczętnie zniszczona. Spalono 123 zagrody, prawdopodobnie później przesunięto lokalizację wsi odsuwając wioskę ok. 50 m w kierunku na północ od rzeki.

W 1933 roku w Tarnogórze powstało koło ZMW "Wici", które założyli Walenty Kida oraz Grzegorz Gumieniak. Później założono Stanowisko Ludowe. W 1936 roku, koło ufundowało sztandar, który wykonały zakonnice z Bielin[7].

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 138973
  2. Wieś Tarnogóra w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2018-02-21], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-02-21].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1282 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. Historia wsi Tarnogóra. Stowarzyszenie Przyjaciół Tarnogóry.

Linki zewnętrzne

edytuj