Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu

teatr w Toruniu

Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniuteatr dramatyczny z siedzibą w Toruniu, mający status wojewódzkiej instytucji kultury.

Teatr im. Wilama Horzycy
w Toruniu
Ilustracja
Gmach Teatru widziany od strony wschodniej
Typ teatru dramatyczny
Data powstania 1904[1]
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Lokalizacja Toruń, Plac Teatralny 1
Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu”
53°00′45,0000″N 18°36′12,9600″E/53,012500 18,603600
Strona internetowa teatru
Strona w bazie e-teatr.pl
Widownia teatru po remoncie, 2021 rok
Rzeźby autorstwa Ernesta Hertera przedstawiające muzy stojące przed frontem teatru
Melpomena, muza tragedii
Terpsychora, muza tańca i pieśni

LokalizacjaEdytuj

Budynek znajduje się w północnej części Zespołu Staromiejskiego, w bliskim sąsiedztwie Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Miejskiego. Część reprezentacyjna tego gmachu i główne wejście znajduje się przy Placu Teatralnym 1.

HistoriaEdytuj

Osobny artykuł: Opera Pomorska w Toruniu.

Budynek teatru (ówcześnie Teatru Miejskiego) oddano uroczyście do użytku 30 września 1904 roku. Zastąpił on gmach teatralny stojący niegdyś przy Rynku Staromiejskim. Nowy budynek został zaprojektowany przez znaną wówczas w całej Europie spółkę architektów wiedeńskich – Fellner & Helmer (twórców projektów budynków teatralnych m.in.: w Wiedniu, Augsburgu, Czerniowcach, Zagrzebiu, Budapeszcie, Segedynie, Cluju, Cieszynie, czy opery w Odessie). Początkowo widownia mogła pomieścić ok. 900 osób, na przestrzeni stu lat poddano ją jednak wielu korektom (lata 1934, 1956, 2000). W latach 1941-1942 uproszczono także fasadę utrzymaną w duchu eklektyzmu z elementami secesji (usunięto m.in. figury orłów wieńczących pylony flankujące ryzalit elewacji głównej, uproszczono detal). W roku 1995 oddano do użytku budynek zaplecza z małą sceną, zrealizowany według projektu toruńskiego architekta Czesława Sobocińskiego. Przed budynkiem stoją odsłonięte w roku 1909 posągi muz – Melpomene i Terpsychory autorstwa Ernsta Hertera[2][3].

W pierwszych latach istnienia na deskach teatru grano jedynie repertuar niemieckojęzyczny. Wśród polskojęzycznej ludności ówczesnego Torunia mawiano nawet, iż „szanujący się Polacy tam nie chadzają”[4]. Pierwszy polski sezon teatralny zainaugurowano w listopadzie roku 1920 przedstawieniem Zemsty Aleksandra Fredry, w obecności premiera Wincentego Witosa. W latach 1945-1948 zespołem teatralnym kierował Wilam Horzyca. W 2003 roku Teatr przeszedł gruntowny remont zarówno sceny, jak i widowni[5]. W 2020 roku obiekt ponownie wyremontowano. W ramach tych prac wykonano m.in.: instalację klimatyzacji, wymianę foteli, podłóg i oświetlenia oraz przywrócono do użytku drugie piętro widowni, które od kilkudziesięciu lat było nieczynne[6][7][8][9].

15 września 1971 roku budynek teatru wpisano do rejestru zabytków[10]. Figuruje on także w gminnej ewidencji zabytków[11].

FestiwaleEdytuj

AktorzyEdytuj

  • Małgorzata Abramowicz - od 1990
  • Aleksandra Bednarz – od 2011
  • Jarosław Felczykowski – od 1987
  • Łukasz Ignasiński – od 2009
  • Maria Kierzkowska – od 1989
  • Paweł Kowalski – od 1993
  • Anna Magalska – od 1994
  • Zofia Melechówna - od 1958
  • Tomasz Mycan – od 2002
  • Niko Niakas – od 1983
  • Ewa Pietras – od 1983
  • Matylda Podfilipska – od 2003
  • Maciej Raniszewski - od 2012
  • Anna Romanowicz-Kozanecka – od 1980
  • Julia Sobiesiak - od 2013
  • Mirosława Sobik – od 2005
  • Teresa Stępień-Nowicka – od 1978
  • Paweł Tchórzelski – od 1985
  • Jolanta Teska – od 1987
  • Michał Marek Ubysz – od 1986
  • Arkadiusz Walesiak - od 2012
  • Agnieszka Wawrzkiewicz – od 1993
  • Grzegorz Wiśniewski – od 1991
  • Bartosz Woźny - od 2015[14]

DyrektorzyEdytuj

Dyrektorzy teatru od 1945 roku[15]:

Dyrektorzy Okres urzędowania Uwagi
Wilam Horzyca  1945–1948
Hugon Moryciński 1958-1972
Marek Okopiński 1976–1983
Krystyna Meissner 1983–1996
Jadwiga Oleradzka 1997-2015
Andrzej Churski od 2015 [16]

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

GaleriaEdytuj

Teatr im. Wilama Horzycy
Widok od ul. Fosa Staromiejska
Widok od ul. Chełmińskiej
W czasie trwania Międzynarodowego Festiwalu Światła SKYWAY 2011
Detale
Detale


Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Historia (pol.). Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu. [dostęp 2016-07-30].
  2. Historia (pol.). teatr.torun.pl.
  3. Toruń: Teatr im. Wilama Horzycy (pol.). spacerownikteatralny.pl.
  4. Teatr im. Wilama Horzycy, Nocowanie.pl [dostęp 2016-12-16].
  5. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2015-12-28].
  6. https://www.toruntv.pl/movie/show?id=23825
  7. https://www.kujawsko-pomorskie.pl/biuro-prasowe/informacje-prasowe/36684-remont-horzycy-na-finiszu
  8. https://pomorska.pl/teatr-horzycy-w-toruniu-przechodzi-gruntowy-remont-co-sie-w-nim-zmieni-zdjecia/ar/c15-15266868
  9. https://kurier-nakielski.pl/remont-horzycy-na-finiszu/
  10. Konserwator - Rejestr zabytków nieruchomych, www.torun.wkz.gov.pl [dostęp 2019-03-07] (ang.).
  11. GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA MIASTA TORUŃ stan na I kwartał 2015 r. - PDF, docplayer.pl [dostęp 2018-05-05].
  12. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Kontakt, www.teatr.torun.pl [dostęp 2015-12-28].
  13. Festiwal Debiutantów Pierwszy Kontakt, www.teatr.torun.pl [dostęp 2015-12-28].
  14. Aktorzy, „TEATR im. WILAMA HORZYCY” [dostęp 2016-12-22] (pol.).
  15. Historia, „TEATR im. WILAMA HORZYCY” [dostęp 2016-12-22] (pol.).
  16. JPL), Andrzej Churski pełniącym obowiązki dyrektora toruńskiego teatru Horzycy, „pomorska.pl” [dostęp 2016-12-22].
  17. Medal Za Zasługi dla Miasta Torunia na wstędze | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-01-24] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Marek Podlasiak, Z tradycji teatralnych Torunia, w: Teatr niemiecki w Polsce. XVIII-XX wiek, red. Karolina Prykowska-Michalak, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008, s. 199–207. ISBN 978-83-7525-140-1
  • Marek Podlasiak, Teatr niemiecki w Toruniu w latach 1904–1920, w: Teatr niemiecki w Polsce. XVIII-XX wiek, red. Karolina Prykowska-Michalak, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008, s. 209–228. ISBN 978-83-7525-140-1
  • Marek Podlasiak, Deutsches Theater in Thorn. Vom Wander- zum ständigen Berufstheater (17.–20. Jahrhundert), LIT Verlag, (seria wydawnicza: Thalia Germanica, Band 10), Berlin 2008. ISBN 978-3-8258-1748-0
  • Maska Toruńska Nr 2, listopad 1987
  • Nowości (dziennik) 18.09.1990

Linki zewnętrzneEdytuj