Otwórz menu główne

Teofan, imię świeckie Wasilij Dmitrijewicz Bystrow (ur. 13 stycznia 1873 w Podmoszu, zm. 19 lutego 1940 w Limeray) – rosyjski biskup prawosławny.

Teofan
Wasilij Bystrow
arcybiskup połtawski
Ilustracja
Kraj działania  Rosja
Data i miejsce urodzenia 13 stycznia 1873
Podmosze
Data i miejsce śmierci 19 lutego 1940
Limeray
arcybiskup połtawski
Okres sprawowania 1918–1919
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Śluby zakonne 1898
Diakonat 1898
Prezbiterat 1898
Sakra biskupia 22 lutego 1909
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 22 lutego 1909
Miejscowość Petersburg
Miejsce Ławra Aleksandra Newskiego
Konsekrator Antoni (Wadkowski)

ŻyciorysEdytuj

Działalność w RosjiEdytuj

Był synem kapłana prawosławnego. Ukończył seminarium duchowne w Petersburgu, zaś w 1896 także Petersburską Akademię Duchowną. Po uzyskaniu dyplomu kandydata nauk teologicznych został zatrudniony w Akademii jako stypendysta profesorski, od 1897 pracował w katedrze historii biblijnej. W 1898 złożył wieczyste śluby mnisze, po czym został wyświęcony na hierodiakona i hieromnicha. W 1901 otrzymał godność archimandryty[1].

W 1905 uzyskał tytuł magistra teologii, został inspektorem Akademii Petersburskiej oraz uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Od 4 lutego 1909 do 1910 był rektorem Akademii. 22 lutego 1909 miała miejsce jego chirotonia na biskupa jamburskiego, wikariusza eparchii petersburskiej. Głównym konsekratorem w czasie ceremonii był metropolita petersburski Antoni[1].

Mistyk i asceta[2], należał do opiekunów duchownych rodziny carskiej. Na dwór został wprowadzony przez wielką księżną Rosji Milicę, która podzielała jego głębokie zainteresowania literaturą mistyczną i ascetyczną[3]. W 1903 poznał nowo przybyłego do Petersburga Grigorija Rasputina i uwierzył w jego dar przewidywania przyszłości, pozwalając mu nawet zamieszkać w swoim domu[4]. Jednak wbrew ocenom wielu historyków, powtarzanym za wspomnieniami współczesnych, Teofan nie wprowadził Rasputina na carski dwór[5].

W 1910 został biskupem taurydzkim i symferopolskim. Dwa lata później został przeniesiony na katedrę astrachańską i jenotajewską. Jego usunięcie z Petersburga miało związek ze zmianą stosunku Teofana do Rasputina. Dowiedziawszy się, iż ten ostatni prowadzi rozpustne i wystawne życie, biskup otwarcie uznał go za oszusta i wystąpił przeciwko niemu. W rezultacie stracił łaskę rodziny carskiej[6]. W 1910 doznał paraliżu nerwu twarzowego[7]. W 1913 przeniesiony na katedrę połtawską i perejasławską[1].

 
Grób arcybiskupa Teofana w Limeray

W 1918 otrzymał godność arcybiskupią[1].

W wojskach Białych i na emigracjiEdytuj

Brał udział w organizacji Tymczasowego wyższego zarządu cerkiewnego na południowym wschodzie Rosji[8]. W roku następnym wyemigrował z Rosji, żył kolejno w Stambule, Królestwie SHS, od 1925 w Bułgarii. Do 1926 zasiadał w Synodzie Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji, z którym zerwał, uznając głoszoną przez jego zwierzchnika, metropolitę Antoniego (Chrapowickiego), naukę o odkupieniu za heretycką[1]. Od 1931 żył we Francji jako pustelnik w grocie nad Loarą, pod opieką dwóch Rosjanek[9].

Zmarł w 1940 i został pochowany na cmentarzu komunalnym w Limeray[1].

Jego uczniem duchowym był późniejszy biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji Joazaf (Skorodumow)[10].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Феофан (Быстров)
  2. E. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, ​ISBN 83-85852-52-2​, s.54
  3. E. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, ​ISBN 83-85852-52-2​, s.57
  4. E. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, ​ISBN 83-85852-52-2​, s.56
  5. E. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, ​ISBN 83-85852-52-2​, s.58
  6. E. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, ​ISBN 83-85852-52-2​, s.117-122
  7. E. Radziński, Rasputin, MAGNUM, Warszawa 2000, ​ISBN 83-85852-52-2​, s.124
  8. ВРЕМЕННОЕ ВЫСШЕЕ ЦЕРКОВНОЕ УПРАВЛЕНИЕ НА ЮГО-ВОСТОКЕ РОССИИ w Prawosławnej Encyklopedii
  9. Vie de l'archevêque Théophane de Poltava
  10. Archbishop Ioasaph (Ivan Vassilievich Skorodumov), Archbishop of Buenos Aires, Argentina and Paraguay


Poprzednik
Sergiusz (Tichomirow)
Rektor Petersburskiej Akademii Duchownej
1909 – 1910
Następca
Jerzy (Jaroszewski)
Poprzednik
Aleksy (Mołczanow)
Biskup taurydzki
1910 – 1912
Następca
Dymitr (Abaszydze)
Poprzednik
Jerzy (Orłow)
Biskup astrachański
1912 – 1913
Następca
Nikodem (Bokow)