Teresa Roszkowska

Teresa Roszkowska (ur. 23 listopada 1904 w Kijowie[1], zm. 25 października 1992 w Warszawie) – polska scenograf i malarka.

Teresa Roszkowska
Data i miejsce urodzenia 23 listopada 1904
Kijów
Data i miejsce śmierci 25 października 1992
Warszawa
Dziedzina sztuki malarstwo, scenografia
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej

ŻyciorysEdytuj

W Warszawie studiowała w latach 1929–1930 w warszawskim Konserwatorium Muzycznym[1] (w klasie fortepianu) i jednocześnie w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych w latach 1924–1930[1] (u Tadeusza Pruszkowskiego). Od 1930 organizowała wystawy indywidualne własnych prac, które miały miejsce m.in. w Paryżu (1930), Genui (1931), Brukseli (1935), Bostonie, ponownie w Paryżu w 1937 (gdzie zdobyła Grand Prix sztuki dekoratorskiej), brała też udział w licznych wystawach w kraju.

W latach 1934-1936[2] studiowała w scenografię w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. Jako scenograf współpracowała z Leonem Schillerem, Aleksandrem Zelwerowiczem czy Edmundem Wiercińskim. Początkowo pracowała w Teatrze Ateneum w Warszawie, w 1936 związała się z Teatrem Polskim w Warszawie. W sezonie 1938-1939 została etatowym scenografem w tej placówce.

Od 1938 roku pracowała sporadycznie przy produkcji filmów[2].

W okresie okupacji współpracowała z podziemiem artystycznym, m.in. zorganizowała w swoim mieszkaniu zebranie ludzi teatru z udziałem Jarosława Iwaszkiewicza. Po wojnie kontynuowała współpracę z Edmundem Wiercińskim, w tym w 1946 przy sztuce Elektra wystawionej w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi. W 1978 opracowała Zemstę reżyserowaną przez Kazimierza Dejmka.

Wystawiała także ponownie swoje prace malarskie, głównie w latach 60. i 70. Po 1978 roku poświęciła się wyłącznie malarstwu[2].

W 1992 została zamordowana w swoim domu na Saskiej Kępie. Na domu tym znajduje się tablica upamiętniająca Teresę Roszkowską, uważaną za jedną z najbardziej charakterystycznych mieszkanek Saskiej Kępy[3]. Sprawców zabójstwa nie ujęto[4]. Pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 272-3-30)[5].

Od 1997 roku Fundacja im. Leona Schillera oraz Polski Ośrodek Międzynarodowego Instytutu Teatralnego przyznają co dwa lata Nagrodę im. Teresy Roszkowskiej dla najlepszych młodych scenografów[6].

Mieszkała w Warszawie przy ul. Obrońców 15[1].

Ważniejsze wystawyEdytuj

IndywidualneEdytuj

ZbioroweEdytuj

  • 1930-1939 Wystawy Stowarzyszenia Plastyków "Szkoła Warszawska" - Warszawa IPS, TZSP, Galeria w Parku Sienkiewicza, TPSP, Genewa Musee Rath, Lwów TPSP, Rapperswil, Nowy Jork, Ottawa, Sztokholm
  • 1936-1939 Wystawy „Bloku" Zawodowych Artystów Plastyków - Warszawa IPS, Rapperswil, Genewa Grand Musee, Sztokholm Liljevachs Konsthall, Londyn New Berlington Gallery
  • 1932-1947 w Salonach Wiosennych i Zimowych - Warszawa IPS, Muzeum Narodowe
  • 1937 Wystawa - Grand Prix, srebrny medal za scenografię do baletu Baśń Krakowska
  • 1948 Wystawa Grupy Artystów Plastyków - Warszawa, Muzeum Narodowe
  • 1950-1954 Ogólnopolskie wystawy plastyki- Warszawa, Muzeum Narodowe
  • 1964-1979 w wystawach scenografii polskiej i światowej - Wenecja, Berlin CiiKP, Budapeszt, Nancy, Royan, Praga, La Rochelle, Amiens, Saint Denis, Mediolan Museo Teatralle alla Scala, Moskwa, Tallin, Oslo Muzeum Sztuki Stosowanej, Londyn Muzeum Wiktorii i Alberta, Birmingham Forum, Neuchatel Muzeum Etnograficzne, Budapeszt Torteneti Muzeum
  • 1968 Wystawa W Pruszkowskiego - Warszawa, Muzeum Narodowe
  • 1971 w wystawach rocznicowych i tematycznych organizowanych przez Muzeum Teatralne w Warszawie
  • 1983 70 lat Teatru Polskiego w Warszawie - Warszawa, Teatr Polski[7]

Odznaczenia i nagrodyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Roszkowska Teresa. W: Słownik artystów plastyków. Artyści plastycy Okręgu Warszawskiego ZPAP 1945–1970. Słownik biograficzny. Maria Serafińska (kierownik redakcji). Warszawa: Okręg Warszawski ZPAP, 1972, s. 478.
  2. a b c Teresa Roszkowska w bazie filmpolski.pl
  3. Hanna Faryna-Paszkiewicza: Kilka wspomnień o Teresie Roszkowskiej. W: Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa w listach, opisach, wspomnieniach.... Warszawa: Kowalska/Stiasny, 2004, s. 167-170. ISBN 83-918151-5-3.
  4. Serial dokumentalny TVP Listy gończe, odc. 9 Cisza po zbrodni
  5. Cmentarz Stare Powązki: DOROTHEA ROSZKOWSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-03-07].
  6. Warszawa. Anna Chadaj laureatką Nagrody im. Teresy Roszkowskiej, www.e-teatr.pl [dostęp 2020-04-13].
  7. http://www.hypatia.pl/web/pageFiles/attachments/11912/wydanie-jubileuszowe-teatru-polskiego.pdf
  8. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400, s. 1632
  9. http://www.hypatia.pl/web/pageFiles/attachments/11912/wydanie-jubileuszowe-teatru-polskiego.pdf

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj