Otwórz menu główne

Terminator (franczyza)

Endoszkielet terminatora
T-800

Terminator – amerykańska franczyza filmowa z gatunku science-fiction stworzona przez Jamesa Camerona oraz Gale Anne Hurd. Została zapoczątkowana filmem Terminator w 1984 roku opowiadającym historię pewnej młodej kobiety w latach 80. XX wieku, która zostaje zaatakowana przez cybernetycznego zabójcę (terminatora) przybywającego z przyszłości. Wkrótce dowiaduje się ona, że została wyznaczona do eksterminacji, jako że w przyszłości urodzi syna, który w XXI wieku ma poprowadzić ludzkość do zwycięstwa w wojnie z maszynami. Cała seria obejmuje w sumie sześć filmów pełnometrażowych, jeden krótkometrażowy, serial, a także serię gier, komiksów i książek. Do 2010 roku całkowity dochód z franczyzy wyniósł 3 miliardy dolarów[1]. W rolę tytułową w większości filmów cyklu wcielił się Arnold Schwarzenegger.

Pierwsze dwa filmy z serii – Terminator (1984) i Terminator 2: Dzień sądu (1991) – zostały nakręcone przez Jamesa Camerona i osiągnęły sukces zarówno komercyjny, jak i artystyczny zarabiając w sumie ponad 600 milionów dolarów i czyniąc Terminatora jedną z najbardziej rozpoznawalnych serii filmowych na świecie.

Kolejne części cyklu takie jak: Terminator 3: Bunt maszyn (2003), Terminator: Ocalenie (2009) czy Terminator: Genisys (2015) zostały nakręcone bez udziału Jamesa Camerona i zarobiły 1,2 miliarda dolarów; spotkały się one jednak z mieszanymi opiniami ze strony krytyków.

W 2017 roku Cameron, który odzyskał prawa do marki, powrócił do pracy nad stworzoną przez siebie serią i wyprodukował nowy film cyklu – Terminator: Mroczne przeznaczenie (2019) z Timem Millerem pełniącym funkcję reżysera. Produkcja choć zebrała w przeważającej części pozytywne recenzje ze strony krytyków, nie odniosła oczekiwanego sukcesu komercyjnego zarabiając 255 milionów dolarów.

Tematyka filmówEdytuj

 
James Cameron – twórca Terminatora

Seria filmów skupia się na wojnie ludzi z maszynami sterowanymi przez zbuntowaną, stworzoną przez ludzi sztuczną inteligencję o nazwie Skynet. Na osadzonej w niedalekiej przyszłości wojnie jedyną nadzieją ludzkości na zwycięstwo jest charyzmatyczny przywódca ruchu oporu – John Connor.

W każdej części (z wyjątkiem filmu Terminator: Ocalenie) widz może zaobserwować podróż w czasie, gdzie z przyszłości do czasów sprzed wojny przybywa cyborg mający na celu zapobiec narodzinom Connora poprzez zabójstwo jego matki, zanim ta go urodziła (pierwsza część) bądź samego Connora (druga i trzecia część), tym sposobem zapewniając sobie zwycięstwo w wojnie trwającej kilkadziesiąt lat później. Do czasów sprzed wojny przybywa także człowiek – jeden z żołnierzy Connora (pierwsza część) bądź drugi terminator (druga i trzecia część) z misją zniszczenia wysłanego przez Skynet terminatora. Bohaterowie serii poprzez podróże w czasie wielokrotnie zmieniają bieg wydarzeń, jednak mimo wszystko jak mówi przesłanie filmu: „Przyszłość nigdy nie jest przesądzona”.

FilmyEdytuj

Twórcy Filmy
Terminator
(1984)
Terminator 2:
Dzień sądu

(1991)
Terminator 3:
Bunt maszyn

(2003)
Terminator:
Ocalenie

(2009)
Terminator:
Genisys

(2015)
Terminator:
Mroczne przeznaczenie

(2019)
Reżyser James Cameron Jonathan Mostow McG Alan Taylor Tim Miller
Producent Gale Anne Hurd James Cameron Mario Kassar
Andrew G. Vajna
Joel B. Michaels
Hal Lieberman
Colin Wilson
Derek Anderson
Moritz Borman
Victor Kubicek
Jeffrey Silver
David Ellison
Dana Goldberg
James Cameron & David Ellison
Scenarzysta James Cameron
Gale Anne Hurd
James Cameron
William Wisher
scenariusz: John Brancato i Michael Ferris John Brancato
Michael Ferris
Laeta Kalogridis
Patrick Lussier
scenariusz:
David S. Goyer, Justin Rhodes i Billy Ray
fabuła: John Brancato, Michael Ferris i Tedi Sarafian fabuła:
James Cameron & Tim Miller & David Ellison
Muzyka Brad Fiedel Marco Beltrami Danny Elfman Lorne Balfe Junkie XL
Zdjęcia Adam Greenberg Don Burgess Shane Hurlbut Kramer Morgenthau Ken Seng
Montaż Mark Goldblatt Conrad Buff IV
Mark Goldblatt
Richard A. Harris
Nicolas De Toth
Neil Travis
Conrad Buff Roger Barton Julian Clarke
Wytwórnie filmowe Hemdale
Pacific Western Productions
Cinema '84
Carolco Pictures
Pacific Western Productions
Lightstorm Entertainment
StudioCanal
Intermedia
C2 Pictures
The Halcyon Company
Wonderland Sound and Vision
Skydance Productions Lightstorm Entertainment i Skydance Media
Dystrybucja Orion Pictures TriStar Pictures Warner Bros. Pictures i Columbia Pictures Paramount Pictures Paramount Pictures i 20th Century Fox
Czas trwania 107 minut 137 minut 109 minut 115 minut 126 minut 128 minut
Premiera (świat) 26 października 1984 3 lipca 1991 2 lipca 2003 21 maja 2009 1 lipca 2015 23 października 2019
Box office 78.4 milionów $ 523.7 milionów $ (wraz z wydaniem 3D) 433.4 milionów $ 371.4 milionów $ 440.6 milionów $ 255.7 milionów $

Terminator (1984)Edytuj

Osobny artykuł: Terminator (film).

Pomysł na film objawił się jego twórcy – Jamesowi Cameronowi – w trakcie nocnego koszmaru, kiedy to przyśnił mu się metalowy szkielet robota wyłaniający się z płomieni ognia[2]. Filmowiec napisał scenariusz z pomocą Gale Anne Hurd, a także Williama Wishera Juniora, po czym zajął się realizacją filmu. Cameron sprzedał prawa do Terminatora Gale Anne Hurd za symbolicznego dolara, dzięki czemu mógł wyreżyserować swój film[3].

Akcja filmu rozgrywa się w 1984 roku w Los Angeles. W ówczesnej rzeczywistości ukazanej na filmie pojawia się przybywający z przyszłości cyborg zwany „Terminatorem” mający na celu zabicie matki Johna Connora – przyszłego jeszcze nienarodzonego przywódcy ruchu oporu, który w XXI wieku ma poprowadzić ludzkość do zwycięstwa w wojnie z maszynami. Z przyszłości przybywa również jeden z żołnierzy ruchu oporu – Kyle Reese w celu uratowania matki Connora przed terminatorem. W roli tytułowej wystąpił Arnold Schwarzenegger; w pozostałych rolach zagrali m.in. Linda Hamilton (Sarah Connor) oraz Michael Biehn (Kyle Reese). Światowa premiera filmu odbyła się 26 października 1984 roku (USA), zaś polska 1 marca 1987.

Film okazał się być sukcesem i spotkał się z powszechnym uznaniem zarabiając na całym świecie 78 milionów dolarów[4]. Otrzymał 3 Saturny (spośród siedmiu nominacji) – w kategoriach: „najlepszy scenariusz”, „najlepsza charakteryzacja” oraz „najlepszy film science-fiction roku”[5]. Serwis Rotten Tomatoes przyznał filmowi wynik 100% i napisał, że „Ze względu na swoje imponujące sceny akcji, trzymającą w napięciu reżyserię oraz nieustępliwie szybkie tempo wiadome jest dlaczego Terminator nadal ma spory wpływ na kino akcji i filmy science-fiction.”[6]. W 2008 roku Terminator został wybrany przez Bibliotekę Kongresu do szczególnej ochrony i trafił do Narodowego Rejestru Filmowego jako film „znaczący kulturowo, historycznie lub estetycznie”[7].

Terminator 2: Dzień sądu (1991)Edytuj

 
Arnold Schwarzenegger, odtwórca roli terminatora T-800
Osobny artykuł: Terminator 2: Dzień sądu.

Produkcja drugiej części filmu została opóźniona o kilka lat z powodu ówczesnych ograniczeń technologicznych, które uniemożliwiły Jamesowi Cameronowi wykreowanie postaci cyborga T-1000 wykonanego z płynnego metalu[a][8], a także ze względu na spory o własność intelektualną pomiędzy wytwórniami Hemdale Film Corporation oraz Carolco Pictures posiadającymi prawa do serii[9]. Sukces pierwszej części Terminatora pozwolił Jamesowi Cameronowi na nakręcenie kontynuacji za znacznie większy budżet. Całkowity koszt realizacji drugiej części filmu wyniósł około 100 milionów dolarów, czyli o kilkanaście razy więcej niż przypadku pierwszej części, czyniąc Terminatora 2 filmem o największym budżecie w całej historii kina aż do tego momentu[10][11][12]. Reżyser napisał scenariusz do filmu wspólnie z Williamem Wisherem Juniorem, z którym współpracował już przy pisaniu scenariusza do pierwszej części serii.

Film jest bezpośrednią kontynuacją filmu Terminator z 1984 roku. Akcja filmu rozgrywa się 11 lat później od poprzedniej części, kiedy to John Connor przyszły przywódca ruchu oporu mieszka z rodziną zastępczą, a jego matka Sarah Connor zostaje umiejscowiona w zakładzie psychiatrycznym za próbę zniszczenia fabryki komputerów, która ma być odpowiedzialna za stworzenie Skynetu – sztucznej inteligencji, która w przyszłości wypowie wojnę ludzkości. Do 1995 roku z przyszłości przybywa cyborg z płynnego metalu usiłujący zabić 10-letniego Connora. Do tego samego roku trafia również starszy model terminatora zaprogramowany tak, aby chronić młodego Johna. Connor wspólnie z T-800 pomaga wydostać się ze szpitala swojej matce, po czym we troje starają się powstrzymać tytułowy Dzień Sądu i zapobiec wojnie z maszynami. W roli tytułowej ponownie wystąpił Arnold Schwarzenegger, tym razem jako postać pozytywna. W pozostałych rolach wystąpili m.in.: Linda Hamilton (Sarah Connor), Edward Furlong (John Connor) i Robert Patrick (T-1000). Światowa premiera filmu odbyła się 3 lipca 1991 roku, z kolei polska 5 maja 1992.

Produkcja zarobiła na całym świecie blisko 517 milionów dolarów, będąc do dziś najbardziej dochodowym filmem z całej serii[11]. Stała się też jednym z kamieni milowych w historii stosowania efektów specjalnych. Film spotkał się z pozytywną krytyką ze strony recenzentów, którzy chwalili głównie grę aktorską, sceny akcji oraz stronę wizualną filmu. Obraz otrzymał 4 Oscary – za najlepsze efekty specjalne, najlepszy dźwięk, najlepszy montaż dźwięku oraz najlepszą charakteryzację. Był również nominowany do tej nagrody w kategoriach: „najlepsze zdjęcia” i „najlepszy montaż”[13]. Serwis Rotten Tomatoes przyznał filmowi wynik 93% pisząc: „T2 zawiera ekscytujące sceny akcji oraz zadziwiające efekty specjalne, lecz tym co podnosi ową serię na wyższy poziom jest głębia postaci, zarówno tych ludzkich jak i cybernetycznych”[14].

T2 3D: Battle across Time (1996)Edytuj

Osobny artykuł: T2 3D: Battle across Time.

T2 3D to film krótkometrażowy wyprodukowany na potrzeby parków rozrywki Universal Studios. Jest to pierwszy krótkometrażowy film z serii Terminator i zarazem pierwszy zrealizowany w technologii 3D. Film również został wyreżyserowany przez Jamesa Camerona. Stanowi on mini-sequel filmu Terminator 2: Dzień sądu. W filmie ponownie wystąpili: Arnold Schwarzenegger, Edward Furlong, Linda Hamilton i Robert Patrick. Światowa premiera produkcji odbyła się 27 kwietnia 1996 roku na Florydzie[15].

Terminator 3: Bunt maszyn (2003)Edytuj

Osobny artykuł: Terminator 3: Bunt maszyn.

Początkowo James Cameron planował napisać scenariusz i zająć się reżyserią trzeciej części serii[16], jednakże w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych zrezygnował z tego pomysłu, gdyż – jak później przyznał – uznał, że cała historia, którą chciał przekazać została już opowiedziana w dwóch nakręconych przez niego filmach[17]. Sytuacja ta sprawiła, że trzeci pełnometrażowy film z cyklu był pierwszym filmem serii zrealizowanym bez udziału Camerona. Produkcją trzeciej części zajęli się Andrew Vajna i Mario Kassar, którzy w 1998 uzyskali pełne prawa do kręcenia kontynuacji[18][19]. Zatrudnili oni Tediego Sarafiana do napisania scenariusza[20] i Jonathana Mostowa do reżyserii filmu[21]. Scenariusz został później napisany na nowo (wykorzystując materiał Sarafiana) przez Johna Brancato i Michaela Ferrisa[22]. Do filmu zaangażowano Arnolda Schwarzeneggera i Edwarda Furlonga aby ponownie zagrali swoje role - odpowiednio Terminatora T-800[23] i Johna Connora[24], jednakże drugi z wymienionych aktorów ostatecznie nie dołączył do obsady z powodu jego ówczesnych problemów związanych z zażywaniem narkotyków[25]. W filmie do swojej roli miała powrócić także Linda Hamilton, aczkolwiek odmówiła ona udziału w filmie na skutek jej niezadowolenia ze scenariusza[26], a także braku zaangażowania w kręcenie filmu ze strony Jamesa Camerona[27].

Fabuła wyprodukowanego przez Vajnę i Kassara filmu opowiada historię dorosłego już Johna Connora, który po powstrzymaniu Dnia Sądu i śmierci matki wiedzie anonimowe życie - pozbawiony adresu zamieszkania, numeru telefonu i karty kredytowej - tak, aby Skynet w żaden sposób nie mógł go namierzyć. Mimo wszystko z przyszłości przybywa cyborg pod postacią kobiety z misją zlikwidowania Connora. Z przyszłości po raz kolejny zostaje przysłana jednostka T-800 w celu chronienia Connora. Okazuje się bowiem, iż powstrzymany przed dziesięciu laty Dzień Sądu, nie powstrzymał nadchodzącej wojny z maszynami tylko ją opóźnił. W filmie wystąpili m.in.: Arnold Schwarzenegger, Nick Stahl (John Connor), Claire Danes (Kate Brewster) i Kristanna Loken (T-X). Światowa premiera filmu odbyła się 30 czerwca 2003 roku, z kolei polska 8 sierpnia 2003. Obraz zarobił na całym świecie 433 miliony dolarów zbierając głównie pozytywne recenzje[28]. Serwis Rotten Tomatoes przyznał filmowi wynik 69% pisząc: „Mimo, że T3 nie osiągnął poziomu drugiej części filmu jest mile widzianą nowością w serii Terminator[29].

Terminator: Ocalenie (2009)Edytuj

Osobny artykuł: Terminator: Ocalenie.

Czwarty pełnometrażowy film z serii Terminator nakręcił McG, po tym jak prawa do marki ponownie zmieniły właścicieli, trafiając tym razem do wytwórni The Halcyon Company[30]. Scenariusz do filmu napisali John Brancato i Michael Ferris (odpowiedzialni za scenariusz do poprzedniej części cyklu) wraz z pomocą kilku innych scenarzystów takich jak Anthony E. Zuiker, Paul Haggis czy Shawn Ryan[31]. Produkcja została zrealizowana z zupełnie nową obsadą czyniąc ów film pierwszą częścią Terminatora, w której nie wystąpił Arnold Schwarzenegger (pojawiła się jedynie jego komputerowo wygenerowana twarz w jednej ze scen).

Akcja filmu rozgrywa się 13 lat po wydarzeniach z poprzedniej części, w trakcie wojny z maszynami, kiedy to John Connor będący jednym z przywódców ruchu oporu stawia czoło maszynom w walce ze Skynetem. Jego głównym zadaniem jest odnalezienie Kyle’a Reese’a, którego 11 lat później ma wysłać w przeszłość do 1984 roku w celu chronienia matki Connora. W rolach głównych wystąpili: Christian Bale (John Connor), Anton Yelchin (Kyle Reese), Sam Worthington (Marcus Wright) oraz Bryce Dallas Howard (Kate Connor). Światowa premiera filmu odbyła się 14 maja 2009 roku (USA), z kolei polska 5 czerwca 2009[32]. Produkcja zarobiła 371 milionów USD, zebrała jednak mieszane opinie ze strony recenzentów[33]. Serwis Rotten Tomatoes przyznał filmowi wynik 33% podsumowując film jako „obfity we wspaniałe efekty specjalne, jednak nieposiadający charakteru pierwszych części serii”[34].

Terminator: Genisys (2015)Edytuj

Osobny artykuł: Terminator: Genisys.

Pierwotnie planowano, aby piąty film serii Terminator był kontynuacją filmu Terminator: Ocalenie z 2009 roku, aczkolwiek nie doszło do takiego przedsięwzięcia, jako że bankrutująca wytwórnia The Halcyon Company sprzedała prawa do franczyzy Megan Ellison, która wspólnie ze swoim bratem Davidem Ellisonem i jego wytwórnią Skydance Productions rozpoczęła produkcję kolejnego filmu[35][36][37]. Reżyserię powierzono Alanowi Taylorowi (m.in. Thor: Mroczny świat)[38], a napisanie scenariusza Laecie Kalogridis i Patrickowi Lussierowi[39]. Piąty film cyklu Terminator stanowi reboot serii, który nie uwzględnia trzeciej i czwartej części filmu. Jest to też pierwsza pełnometrażowa produkcja spod znaku Terminatora zrealizowana w technologii 3D.

Film ukazuje historię Kyle’a Reese’a – jednego z żołnierzy ruchu oporu, który zostaje wysłany w przeszłość w ślad za terminatorem mającym na celu zabicie przyszłej matki Johna Connora, jednak po dotarciu na miejsce okazuje się, że ów terminator został już zniszczony, a Sarah ma już obrońcę - podstarzałego T-800. Reese z Sarą przenoszą się w czasie z 1984 do 2017 roku gdzie wspólnie z T-800 usiłują powstrzymać Dzień Sądu. W filmie Arnold Schwarzenegger ponownie wcielił się w rolę terminatora T-800. W pozostałych rolach wystąpili m.in.: Jason Clarke (John Connor), Emilia Clarke (Sarah Connor) oraz Jai Courtney (Kyle Reese). Światowa premiera filmu odbyła się 21 czerwca 2015 roku w Niemczech, z kolei amerykańska i polska 1 lipca 2015[40]. Produkcja zarobiła na całym świecie ponad 440 milionów dolarów[41], została jednak negatywnie odebrana przez krytyków. Serwis Rotten Tomatoes przyznał filmowi wynik 27% pisząc: „Pogrążony w swojej mętnej mitologi Terminator: Genisys to chwiejny film, któremu brakuje głębi tematycznej, inteligencji koncepcyjnej oraz wizualnych emocji, które zapoczątkowały tę niegdyś potężną serię”[42].

Terminator: Mroczne przeznaczenie (2019)Edytuj

 
Linda Hamilton, odtwórczyni roli Sary Connor w filmach Terminator i Terminator 2, po ponad dwudziestu latach powróciła do swojej roli w najnowszym filmie z serii Terminator

W styczniu 2017 roku ogłoszono, iż kolejny film z serii Terminator wyprodukuje James Cameron, który odzyskał prawa do marki. Reżyserem filmu jest Tim Miller, z kolei Cameron odpowiada za fabułę[43]. Film nie uwzględnia części III-V, ponieważ Cameron nie chciał korzystać z elementów wprowadzonych do filmu bez swojego udziału. Obraz jest bezpośrednią kontynuacją filmu Terminator 2: Dzień sądu, który zapoczątkował oddzielną trylogię filmową zaplanowaną przez Camerona[44][45].

W filmie do swoich ról powrócili: Arnold Schwarzenegger[46] oraz Linda Hamilton[47]. W obsadzie znaleźli się również: Mackenzie Davis, Natalia Reyes, Gabriel Luna oraz Diego Boneta, którzy zagrali role nowych bohaterów. Kręcenie zdjęć do filmu rozpoczęło się w czerwcu, a zakończyło się w listopadzie 2018 roku[48][49]. Światowa premiera filmu odbyła się 23 października 2019 roku w Wielkiej Brytanii, z kolei amerykańska 1 listopada 2019[50]. W Polsce obraz zadebiutował 8 listopada[51].

Inne mediaEdytuj

SerialeEdytuj

Terminator: Kroniki Sary Connor (2008-2009)Edytuj

Na kanwie filmowej serii powstał także dwusezonowy serial stanowiący alternatywę dla trzeciej części filmu. W tym serialu mamy okazję ujrzeć dalsze losy Johna i Sary Connor po powstrzymaniu Dnia Sądu w drugiej części filmu. W serialu zagrali m.in.: Lena Headey, Thomas Dekker, Summer Glau oraz Shirley Manson.

Gry wideoEdytuj

KsiążkiEdytuj

Trylogia T2Edytuj

  • T2: Infiltrator (2001)[54]
  • T2: Rising Storm (2003)[55]
  • T2: The Future War (2004)[56]

Popularne kwestie pojawiające się w filmachEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Cameron wpadł na pomysł umieszczenia w filmie cyborga z płynnego metalu jeszcze w trakcie pisania scenariusza do pierwszej części filmu, jednak wykorzystał ten pomysł dopiero kilka lat później przy produkcji Dnia sądu.

PrzypisyEdytuj

  1. The Terminator. businesswire.com, 1984-10-26. [dostęp 2015-11-07].
  2. The Terminator – Looking back at James Cameron’s nightmare vision. settthetape.com. [dostęp 2019-10-31].
  3. James Cameron sold the rights to 'Terminator' back in the ’80s for $1 – and it's one of his biggest regrets. businessinsider.com. [dostęp 2019-10-31].
  4. The Terminator. boxofficemojo.com. [dostęp 2019-10-31].
  5. 1984 12th Saturn Awards. latimes.com. [dostęp 2019-10-31].
  6. The Terminator. Rotten Tomatoes. [dostęp 2019-10-27].
  7. Terminator joins movie archive. news.bbc.co.uk. [dostęp 2019-10-31].
  8. James Cameron Wasn’t Sure He Could Pull Off the Liquid Metal Terminator in ‘T2’. [dostęp 2019-10-31].
  9. Premiere: A Kinder, Gentler Cyborg. terminatorfiles.com. [dostęp 2019-10-31].
  10. What T2 really cost. ew.com. [dostęp 2019-10-31].
  11. a b Terminator 2: Judgment Day. Box office Mojo. [dostęp 2019-10-31].
  12. Conan The Humanitarian. newsweek.com. [dostęp 2019-10-31].
  13. Oscary 1992. filmweb.pl, 2018-04-04. [dostęp 2018-04-04].
  14. Terminator 2: Judgment Day. Rotten Tomatoes. [dostęp 2019-10-31].
  15. Info. hopeofthefuture.net. [dostęp 2019-10-27].
  16. Cameron’s Lightstorm Docks At Fox. hopeofthefuture.net. [dostęp 2019-10-31].
  17. He Said He'd Be Back – Schwarzenegger Talks 'Terminator 3'. mtv.com. [dostęp 2019-10-31].
  18. 'T3' was almost the big movie that couldn't get made. chron.com. [dostęp 2019-10-29].
  19. Kassar & Vajna redux. variety.com. [dostęp 2019-10-31].
  20. C-2 finds coin for sequels. variety.com. [dostęp 2019-10-31].
  21. Jonathan Mostow Terminator 3 Rise of the Machines. bbc.co.uk. [dostęp 2019-10-31].
  22. Switching drivers. latimes.com. [dostęp 2019-10-31].
  23. Terminator lives again. variety.com. [dostęp 2019-10-31].
  24. Furlong leads forces in ‘T3’. variety.com. [dostęp 2019-10-31].
  25. Terminator 2’s Edward Furlong Is ‘Really Happy’ To Return For Dark Fate. cinemablend.com. [dostęp 2019-10-31].
  26. The secrets of „Termiantor 3”. ew.com. [dostęp 2019-10-31].
  27. Terminator 3? No, Thanks! Linda Hamilton on turning down her third Arnie outing. empireonline.com. [dostęp 2019-10-31].
  28. Terminator 3: Rise of the Machines. Box office Mojo. [dostęp 2019-10-31].
  29. Terminator 3 - Rise of the Machines. rottentomatoes.com, 2003-12-31. [dostęp 2019-10-31].
  30. Halcyon Company Acquires Terminator Franchise. comingsoon.net. [dostęp 2019-10-31].
  31. Movie Sneaks 2009 (slajd nr 62). latimes.com. [dostęp 2019-10-31].
  32. Terminator Salvation - Release Info. IMDb. [dostęp 2019-10-31].
  33. Terminator Salvation. Box Office Mojo. [dostęp 2019-10-31].
  34. Terminator Salvation. rottentomatoes.com, 2009-05-21. [dostęp 2019-10-31].
  35. 'Terminator' producers file for bankruptcy [updated]. latimes.com. [dostęp 2019-10-31].
  36. ‘Terminator’ Producers Sue for Fraud. thewrap.com. [dostęp 2019-10-31].
  37. Terminator 5 Rights Fall To Megan Ellison. wegotthiscovered.com. [dostęp 2019-10-31].
  38. ‘Thrones’ and ‘Thor: The Dark World’ Helmer Eyed to Direct Next ‘Terminator’ (EXCLUSIVE). variety.com. [dostęp 2019-10-31].
  39. New Terminator Trilogy to Begin on June 26, 2015!. comingsoon.net. [dostęp 2019-10-31].
  40. Terminator Genisys Release Info. IMDb. [dostęp 2019-10-31].
  41. Terminator Genisys. Box Office Mojo. [dostęp 2019-10-31].
  42. Terminator Genisys. rottentomatoes.com. [dostęp 2018-02-18].
  43. Arnold Schwarzenegger: New Terminator trilogy to be written by James Cameron!. scified.com. [dostęp 2018-04-04].
  44. New Terminator movie is a direct sequel to Terminator 2: Judgment Day. scified.com. [dostęp 2018-04-04].
  45. James Cameron planning to reboot Terminator with a new trilogy!. scified.com. [dostęp 2018-04-04].
  46. Arnold Schwarzenegger Says New Terminator Movie Will Get Back To Basics. gamespot.com. [dostęp 2018-04-04].
  47. Linda Hamilton to return as Sarah Connor in new Terminator movie!. scified.com. [dostęp 2018-04-04].
  48. Terminator 6 begins filming this summer, says Arnold Schwarzenegger!. scified.com. [dostęp 2018-04-04].
  49. Terminator 6: Agents of SHIELD's Gabriel Luna Has Wrapped Filming. cbr.com. [dostęp 2018-11-11].
  50. ‘Terminator 6’ and ‘Charlie’s Angels’ Set the Same November 2019 Release Date. Collider.com. [dostęp 2019-10-26].
  51. Terminator: Dark Fate – polski tytuł i data premiery. naekranie.pl. [dostęp 2019-10-26].
  52. Gry z serii „Terminator”. Gry-Online. [dostęp 2018-04-04].
  53. Terminator: Resistance. Gry-Online. [dostęp 2019-10-31].
  54. T2: Infiltrator. worldcat.org. [dostęp 2018-04-04].
  55. T2: Rising Storm. worldcat.org. [dostęp 2018-04-04].
  56. T2: The Future War. worldcat.org. [dostęp 2018-04-04].