Otwórz menu główne

Theodore Kaczynski

terrorysta amerykański

Theodore John Kaczynski, znany jako Unabomber (ur. 22 maja 1942 w Chicago) – amerykański matematyk, terrorysta i anarchista. Przydomek Unabomber powstał z kryptonimu UNABOM (UNiversity and Airline BOMbings), który FBI nadała sprawie Theodore’a Kaczynskiego.

Theodore John Kaczynski
Unabomber
Ilustracja
Theodore Kaczynski po aresztowaniu
Data i miejsce urodzenia 22 maja 1942
Chicago
Zawód, zajęcie matematyk
Alma Mater Uniwersytet Harvarda

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Pochodzi z rodziny o polskich korzeniach (Polakami byli jego dziadkowie)[1].

Theodore od czasów młodości wykazywał ponadprzeciętne zdolności matematyczne. W wieku 16 lat rozpoczął studia na Uniwersytecie Harvarda[2]. Na Uniwersytecie Michigan w Ann Arbor obronił doktorat z matematyki. W czasie studiów był uczestnikiem poniżającego eksperymentu psychologicznego dotyczącego odporności na stres oraz dezintegracji osobowości prowadzonego przez psychologa Henry'ego Murreya. To doświadczenie mogło mieć wpływ na jego późniejsze antyspołeczne zachowania[3][4]. W latach 1967–1969 Ted Kaczynski jako matematyk pełnił obowiązki docenta na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Wkrótce zrezygnował z tej posady i przez lata pozostawał bezrobotny, żyjąc samotnie odcięty od technologii w drewnianej chacie w stanie Montana[2].

Charakteryzuje się bardzo wysokim IQ – jego iloraz inteligencji wynosi 170 w skali Stanforda-Bineta[5].

 
Portret pamięciowy Unabombera (FBI)

Działalność przestępczaEdytuj

Od 1978 do 1995 Kaczynski wysyłał listy bomby do różnych ludzi, przyjmując filozofię zbliżoną do anarchoprymitywizmu. Zamierzał walczyć w ten sposób ze złem wynikającym – w jego mniemaniu – z postępu technicznego. Swoje bomby wysyłał w starannie wykonanych przez siebie drewnianych pudełkach, oznakowanych literami „FC” (Freedom Club, czyli „klub wolności”). W ciągu prawie 18 lat od jego bomb zginęły trzy osoby, a dwadzieścia dziewięć zostało rannych.

Kaczynski działał bardzo ostrożnie, przez co był długo nieuchwytny. Stał się przedmiotem najdroższego, najdłuższego i najbardziej pracochłonnego w historii FBI śledztwa.

19 września 1995 dzienniki „The New York Times” i „The Washington Post” opublikowały manifest Kaczynskiego: zawierający 35 tysięcy słów esej filozoficzny dotyczący zagrożeń wynikających z postępu technicznego. W Polsce wydało go, pod tytułem Społeczeństwo przemysłowe i jego przyszłość anarchistyczne wydawnictwo „Inny Świat”. Zdaniem Kaczynskiego nowoczesna technika pozbawia człowieka wolności i prowadzi do problemów psychologicznych poprzez pozbawienie go „procesu władzy” – przez co rozumiał indywidualną odpowiedzialność za zaspokojenie podstawowych potrzeb (jedzenia, bezpieczeństwa). Unabomber omawiał też psychologię lewaka, którego jego zdaniem cechuje kompleks niższości i „naduspołecznienie”.

Do jego schwytania przyczynił się jego brat, który w poglądach autora rozpoznał poglądy brata, z którym od wielu lat nie utrzymywał kontaktu. Aresztowany został 3 kwietnia 1996. W 1998 został skazany na karę dożywotniego więzienia. Przed atakami terrorystycznymi z 11 września 2001 był symbolem terroryzmu w Stanach Zjednoczonych.

Od 1997 przebywa w więzieniu ADX Florence w stanie Kolorado.

Lista zamachówEdytuj

Rok Data Lokalizacja Ofiary Obrażenia
1978 25–26 maja Northwestern University, Evanston, Illinois Terry Marker,
funkcjonariusz policji akademickiej
drobne
1979 9 maja Northwestern University John Harris, absolwent uczelni drobne
15 października Chicago 12 pasażerów American Airlines zatrucie dymem
1980 10 czerwca Chicago Percy Wood, prezes United Airlines skaleczenia i poparzenia
1981 8 października Uniwersytet Utah, Salt Lake City, Utah brak – bomba rozbrojona
1982 5 maja Uniwersytet Vanderbilta, Nashville, Tennessee Janet Smith, sekretarka uniwersytecka poważne obrażenia rąk, wymagające skomplikowanego leczenia
2 lipca Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley, California Diogenes Angelakos, profesor obrażenia twarzy i prawej ręki, prawie całkowicie wyleczone
1985 15 maja Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley John Hauser, absolwent uczelni częściowa utrata wzroku w lewym oku, utrata 4 palców prawej ręki, zerwanie tętnicy w ręce zagrażające życiu
13 czerwca Auburn, Washington brak – bomba rozbrojona
15 listopada Ann Arbor, Michigan James V. McConnell i Nicklaus Suino McConnell: utrata słuchu, Suino: rany odłamkowe
11 grudnia Sacramento, California Hugh Scrutton, właściciel sklepu komputerowego pierwsza ofiara śmiertelna
1987 20 lutego Salt Lake City, Utah Gary Wright, właściciel sklepu komputerowego poważne uszkodzenie nerwu lewej ręki, wymagające chirurgicznej rekonstrukcji
1993 22 czerwca Tiburon, California Charles Epstein, genetyk Uniwersytetu Kalifornijskiego zniszczone obie błony bębenkowe, utrata części trzech palców
24 czerwca Uniwersytet Yale’a, New Haven, Connecticut David Gelernter, profesor informatyki obrażenia prawej ręki i oka
1994 10 grudnia North Caldwell, New Jersey Thomas J. Mosser, specjalista ds. reklamy druga ofiara śmiertelna
1995 24 kwietnia Sacramento, California Gilbert Murray, lobbysta w przemyśle drzewnym trzecia ofiara śmiertelna

Odniesienia w kulturzeEdytuj

 
Koszulka z napisem Unabomber na prezydenta!

Filmy

  • Netflix ManHunt: Unabomber (2017)
Polityka
Muzyka
  • MacabreThe Unabomber
  • Camper Van BeethovenMilitia Song
  • Kirlian CameraKaczynski Code (ze słowami zaczerpniętymi ze 173. paragrafu manifestu Kaczynskiego)
  • Mando DiaoKiller Kaczynski
  • Sleepytime Gorilla MuseumFC: The Freedom Club
  • MudovenTruth and Tragedy: Life in the Occupied Zone
  • CombichristGod Bless
  • Movits! - Nitroglycerin
  • Agoraphobic NosebleedObi Wan Kaczynski
  • Ill BillExploding Octopus
  • zespół Suckaaa! użył wizerunku Kaczynskiego jako swojej „maskotki”. Członkowie oblepili jego zdjęciami swój autobus, chodzili w T-shirtach z nadrukami jego twarzy, a także przebierali się za niego podczas koncertów.
  • w stanie Connecticut powstał zespół o nazwie „Ted Kaczynski and the Mad Bombers”
  • w Moskwie powstał rosyjski zespół crust/punk o nazwie „Ted Kaczynski”
  • raper Te-Tris nawiązuje do Kaczynskiego w utworze Prawo do bragga
  • raper Eminem wspomina o nim w utworze Believe z albumu - Revival
  • raper Filip Marcinek - Unabomber
Literatura
  • Krwawy rajd – komiks Ryszarda Dąbrowskiego z serii „Likwidator” (2002), dedykowany Tedowi Kaczynskiemu; w dialogach postaci przewijają się ponadto ideologiczne deklaracje Kaczynskiego, a wielki plakat z jego wizerunkiem wisi na ścianie w kryjówce Likwidatora.

PrzypisyEdytuj

  1. William Addams Reitwiesner: Ancestry of Ted Kaczynski.
  2. a b Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2019-02-17].
  3. Ted Kaczynski. Ekologiczny terrorysta, Newsweek.pl [dostęp 2019-02-17] (pol.).
  4. Harvard's Experiment on the Unabomber, Class of '62, Psychology Today [dostęp 2019-02-17] (ang.).
  5. Kaczynski, Ted, FreeInfoSociety.com.

Linki zewnętrzneEdytuj