Tjørnuvík (duń. Tjørnevig, wym. ˈʰœdnʊvʊik) – miejscowość na Streymoy, jednej z wysp w archipelagu Wysp Owczych, położonego na Morzu Norweskim i stanowiącym duńskie terytorium zależne. Administracyjnie wieś znajduje się w obrębie gminy Sundini.

Tjørnuvík
Ilustracja
Stare zabudowania w Tjørnuvík.
Państwo  Dania
Terytorium zależne  Wyspy Owcze
Region Streymoy
Gmina Sunda kommuna
Populacja (1.01.2016)
• liczba ludności

53[1]
Kod pocztowy FO-445
Położenie na mapie Wysp Owczych
Mapa lokalizacyjna Wysp Owczych
Tjørnuvík
Tjørnuvík
Ziemia62°17′17″N 7°08′27″W/62,288056 -7,140833
Portal Portal Wyspy Owcze

PołożenieEdytuj

 
Tjørnuvík w otoczeniu gór
 
Kościół w Tjørnuvík

Miejscowość jest najdalej na północ wysuniętą wsią na wyspie Streymoy[2]. Leży ona na południowym wybrzeżu niewielkiej zatoki Tjørnuvík[3]. Miejscowość otoczona jest przez szczyty górskie. Na wschodzie znajduje się Hægstafjall (470 m n.p.m.[4]), a na zachodzie Heyggjurin Mikli (692 m n.p.m.[4])[3]. W kierunku południowo-wschodnim prowadzi szlak w kierunku Saksun, wiodący przez przełęcz pomiędzy Heyggjurin Mikli a Melin (764 m n.p.m.[4])[3][5]. Z Tjørnuvík rozpościera się widok na ściany masywu Eiðiskollur (352 m n.p.m.[4]), położonego w północnej części wyspy Eysturoy, a także na znajdujące się przy nim skalne iglice – Risin i Kellingin (71 i 69 m n.p.m.)[5]. Nieopodal znajduje się także Tjørnuvíksstakkur – ostaniec o wysokości 134 m n.p.m. dawniej przyłączony do lądu[5]. Mieszkańcy Tjørnuvík wypasają na nim owce, których mięso uchodzi za jedno z najsmaczniejszych na archipelagu, dwa razy w roku organizowane są tam także wycieczki turystyczne[5]. W miejscowości znajduje się również rzadka na Wyspach Owczych piaszczysta plaża[5].

Informacje ogólneEdytuj

PopulacjaEdytuj

W 1985 roku w Tjørnuvík mieszkało 75 osób[1]. Liczba ta po krótkim spadku w 1986 wzrastała, osiągając 77 osób w 1987 i 79 w 1989[1]. Następnie jednak obserwowano ubytek populacji, która w 1991 wyniosła 74 mieszkańców, w 1994 69, a rok później 68[1]. Następnie zaobserwowano krótki okres wzrostu, do 1998 roku, kiedy liczba mieszkańców sięgnęła 74 ludzi[1]. Później nastąpił ponowny okres zmniejszenia się liczby osób zamieszkujących wieś – w 2000 roku było ich 69, a w 2001 – 62[1]. Kolejne lata przyniosły przyrost populacji – w 2003 mieszkało tam 66 osób, w 2006 72, a w 2007 73[1]. Po krótkim okresie stabilizacji nastąpił kolejny spadek do 71 osób w 2010, 67 w 2012, 59 w 2014 i 56 w 2015[1].

Obecnie miejscowość zamieszkuje 53 osoby[1]. Na 27 kobiet przypada tam 26 mężczyzn[1]. Społeczeństwo składa się głównie z osób starszych – ludzie w wieku poprodukcyjnym stanowią prawie 34% populacji, a mieszkańcy poniżej osiemnastego roku życia jedynie 5,6%[1].

 

    Ludność Tjørnuvík w latach 1985–2016
    Źródło: [1]

TransportEdytuj

Do Tjørnuvík dojeżdża autobus państwowego przedsiębiorstwa transportowego Strandfaraskip Landsins. Pojazdy linii 202 z Oyrarbakki kursują poza weekendami od sześciu do ośmiu razy dziennie[6]. W miejscowości kończy się także droga numer 54, rozpoczynająca swój bieg przy zjeździe z mostu Brúgvin um Streymin w Nesvík[3].

HistoriaEdytuj

 
Tjørnuvík w 1898 lub 1899 roku.

Miejscowość jest jedną z najstarszych osad na Wyspach Owczych[7]. Ludzie zamieszkiwali tam już w czasach wikińskich, o czym świadczą liczne odkrycia archeologiczne[5]. W Tjørnuvík odnaleziono między innymi po raz pierwszy na archipelagu grób z tamtego okresu[8]. Datowany jest on na X wiek, a pochowana została w nim kobieta wzrostu 155 cm[8]. Znaleziono przy niej przypinkę wykonaną z brązu, typu celtyckiego, charakterystycznego dla Szkocji, co jest jednym z dowodów na powiązanie wikingów z Wysp Owczych z tymi, którzy zamieszkiwali Wyspy Brytyjskie[8]. Grób otoczony został kamiennym obramowaniem o wymiarach 150 na 50 centymetrów[8].

Obecny kościół w Tjørnuvík konsekrowano 17 października 1937 roku, jednak wcześniej znajdowała się tam już inna świątynia, którą w 1857 przeniesiono do pobliskiego Saksun[9]. Obecny kościół zbudowano z drewna, a dach pokryto czerwoną blachą falistą[10]. W zachodniej części znajduje się wieża w kształcie piramidy zwieńczona krzyżem, a pod nią wejście[10]. Ołtarz autorstwa J.C. Becka przedstawiający Jezusa uspokajającego burzę powstał w 1935[10]. Organy pochodzą z kościoła w Kvívík, a dzwon wykonano w Aalborgu w 1939 roku[10].

W miejscowości działa chór Kingokor, zachowujący starą tradycję śpiewania psalmów Thomasa Kingosa. Występował on w Danii w latach 2003, 2006, 2009, 2012 oraz 2016[11].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l Population by sex, age and village/city, 1th January (1985-2016) (ang. • far.). Hagstova. [dostęp 2016-06-13].
  2. Tjørnuvík (ang. • duń. • wł.). FaroeIslands.dk. [dostęp 2016-06-13].
  3. a b c d Kortal (ang. • duń. • far.). Kortal.fo. [dostęp 2016-06-13].
  4. a b c d Fjøll í Føroyum (far.). Umhvørvistovan. [dostęp 2016-06-13].
  5. a b c d e f Eysturoy. W: Marcin Jakubowski, Marek Loos: Wyspy Owcze - przewodnik turystyczny. Szczecin: PCIT Tramp, 2003, s. 69–71. ISBN 83-913526-3-3. (pol.)
  6. 202 Oyrarbakki - Tjørnuvík (ang. • far.). Strandfaraskip Landsins. [dostęp 2016-06-12].
  7. Kári Thorsteinsson: Hvussu gomul er bygdin (far.). Heimabeiti.fo. [dostęp 2016-06-13].
  8. a b c d Eftir Sverra Dahl, Jóannes Rasmussen. Vikingaaldargrøv í Tjørnuvík. „Fróðskaparrit - Annales Societatis Scientiarum Færoensis”. 5, s. 153–167, 1956. Tórshavn: Fróðskaparfelag (far.). [dostęp 2016-06-13]. 
  9. Tjørnuvík (far.). Fólkakirkjan. [dostęp 2016-06-13].
  10. a b c d Tjørnuvík Kirkja (duń.). DanskeKirker.dk. [dostęp 2016-06-13].
  11. Kingokoret fra Tjørnuvik (far.). Tjørnuviks Kingokor. [dostęp 2016-06-13].