Tlenek ołowiu(II)

związek chemiczny

Tlenek ołowiu(II), PbO – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek ołowiu na II stopniu utlenienia.

Tlenek ołowiu(II)
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny PbO
Masa molowa 223,20 g/mol
Wygląd czerwony lub żółty proszek
Minerały litargit, masykot
Identyfikacja
Numer CAS 1317-36-8
PubChem 14827
Podobne związki
Podobne związki PbO2, Pb3O4
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Znane są dwie odmiany tlenku ołowiu[2][3][4]:

OtrzymywanieEdytuj

Czerwoną odmianę tetragonalną można otrzymać przez wdmuchiwanie powietrza do roztopionego ołowiu, w temperaturze powyżej temperatury topnienia PbO, a następnie powolne ochłodzenie[5]:

2Pb + O2 → 2PbOtetr

Żółta odmiana rombowa powstaje jako produkt termicznego rozkładu azotanu lub węglanu ołowiu w temp. 300–350 °C. Nie następuje przejście w odmianę tetragonalną, gdyż szybkość przemiany w tej temperaturze jest zbyt niska[5]:

2Pb(NO3)2 → 2PbOromb + 4NO2↑ + O2
PbCO3 → PbOromb + CO2

PbO wraz z Pb3O4 są produktami rozkładu termicznego ditlenku ołowiu, PbO2 (temp. >344 °C)[6].

WłaściwościEdytuj

Związek ten nie rozpuszcza się w wodzie, ma właściwości amfoteryczne i roztwarza się w kwasach i alkaliach[4]:

PbO + 2H+ → Pb2+ + H2O
PbO + 2OH → [PbO2]2− + H2O

PbO dobrze rozpuszcza się w wodnych roztworach octanu ołowiu(II)[5]:

PbO + Pb(CH3COO)2 + H2O → 2 Pb(CH3COO)OH

albo:

PbO + Pb(CH3COO)2 + H2O → Pb(CH3COO)2·Pb(OH)2

ZastosowanieEdytuj

Jest stosowany do produkcji szkła ołowiowego, jako surowiec barwiący do produkcji farb, a także do wyrobu kitu[3], oraz do otrzymywania innych związków chemicznych ołowiu.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Tlenek ołowiu(II) – karta charakterystyki (pol.). Merck, 2010-11-07. [dostęp 2013-01-21].
  2. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 83. Boca Raton: CRC Press, 2003, s. 4-36.
  3. a b ołowiu(II) tlenek, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2013-01-20].
  4. a b Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
  5. a b c Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. 6. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 773, 782–783, 785. ISBN 978-83-01-16282-5.
  6. M. Baudler: Lead(II) oxide. W: Handbook of Preparative Inorganic Chemistry. Georg Brauer (red.). T. 1. New York • London: Academic Press, 1963, s. 758.