Tofu

produkt spożywczy z soi

Tofu (jap. 豆腐, 豆富 tōfu; chiń. dòufǔ)sojowy produkt spożywczy, otrzymywany w procesie koagulacji mleka sojowego[1][2].

Japońskie kinugoshi-tōfu[1]

HistoriaEdytuj

Jest wiele teorii dotyczących powstania tofu. Po raz pierwszy o nim wspomina w 965 roku chińskie dzieło Qīng yì lù autorstwa Tao Gu (903–970). Teoria, że ​​tofu zostało wynalezione przez księcia Liu Ana ok. 164 r. p.n.e. jest obecnie podważana przez uczonych, gdyż pojawiła się ona około 1000 lat po rzekomym wynalazku[3].

OpisEdytuj

W Polsce i na Zachodzie twarożek nazywany jest tofu, w wymowie pochodzącej z języka japońskiego. Chińskie tofu jest delikatniejsze i chudsze od japońskiego ze względu na inną tradycję przygotowywania mleka sojowego. W Japonii tofu zaczęto przyrządzać dopiero w drugim tysiącleciu n.e. Jada się je także w Korei, Wietnamie, Tajlandii i innych państwach regionu.

Tofu jest bogatym źródłem białka, co miało dawniej szczególne znaczenie w opartej głównie na niskobiałkowym ryżu i pozbawionej mleka kuchni chińskiej[4]. Jest także źródłem roślinnych tłuszczów nienasyconych i wielu witamin. Tofu jest niskokaloryczne i nie zawiera cholesterolu. Stanowi często spotykany składnik oryginalnych potraw orientalnych i kuchni europejskiej, dań mięsnych, wegetariańskich i wegańskich.

Tofu jest ważnym składnikiem wegetariańskiej kuchni (shōjin-ryōri) buddyjskich świątyń[5].

Wartości odżywczeEdytuj

W tofu znajduje się białko sojowe, zawierające aminokwasy egzogenne. Ponad 80% znajdującego się w nim tłuszczu roślinnego to tłuszcze nienasycone, kwas linolowy oraz lecytyna, co stało się powodem rozpowszechnienia poglądu o atrakcyjności tofu jako ich źródła w diecie człowieka.

Zobacz więcej w artykule Tłuszcze, w sekcji Rola tłuszczów w diecie.

Tofu jest również źródłem wapnia, a także innych soli mineralnych i witamin: soli żelaza, fosforu, potasu, sodu, witamin z grupy B, choliny i witaminy E.

Wartość składników odżywczych w 100 g:

Tofu w kuchniEdytuj

Tofu nie ma własnego, swoistego smaku i podczas przyrządzania przyjmuje smak innych produktów. Daje się natomiast łatwo i szybko przyrządzać na dziesiątki różnych sposobów.

W kuchni japońskiej tofu można podzielić na dwa główne rodzaje:

  • momen-dōfu – jędrne („bawełniaste”) tofu o ściślejszej konsystencji niż miękkie tofu, przez co lepiej znosi gotowanie;
  • kinugoshi-dōfu – miękkie („jedwabiste”) tofu o gładkiej, kremowej konsystencji, często spożywane na zimno jako hiya-yakko lub dodawane do sosów, duszonego mięsa i różnorodnych potraw mieszanych[6].

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Ltd., 1991, s. 842, 1806. ISBN 4-7674-2015-6.
  2. Collins Chinese Dictionary. New York: HarperCollins Publishers, Inc., 2005, s. 79, 103. ISBN 0-06-082200-7.
  3. William Shurtleff, Akiko Aoyagi: Chronology of Tofu Worldwide 965 A.D. to 1929. Soyinfo Center, 2022. [dostęp 2022-10-30]. (ang.).
  4. Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, s. 56-57. ISBN 83-05-13407-5.
  5. Japanese Tofu. japan-guide.com, 2022. [dostęp 2022-10-29]. (ang.).
  6. Richard Hosking: A Dictionary of Japanese Food - Ingredients and Culture. Tokyo: Tuttle Publishing, 1996, s. 143. ISBN 978-4-8053-1335-0.

Linki zewnętrzneEdytuj