Tojad mocny morawski

(Przekierowano z Tojad morawski)

Tojad mocny morawski (Aconitum firmum subsp. moravicum Skalický) – podgatunek tojadu mocnego, rośliny należącej do rodziny jaskrowatych. Endemit Karpat Zachodnich.

Tojad mocny morawski
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

jaskropodobne

Rząd

jaskrowce

Rodzina

jaskrowate

Rodzaj

tojad

Gatunek

tojad mocny

Podgatunek

tojad mocny morawski

Nazwa systematyczna
Aconitum firmum subsp. moravicum Skalický
Preslia 54: 115 1982[3]

Rozmieszczenie geograficzne edytuj

Występuje w Beskidzie Morawsko-Śląskim, Małej Fatrze, Niżnych Tatrach i Tatrach Zachodnich. W Polsce występuje w Beskidzie Żywieckim, Beskidzie Śląskim i w Tatrach. W Beskidzie Żywieckim podano jego stanowiska na Diablaku, wzdłuż Rybnego Potoku, w Paśmie Policy, na Hali Miziowej, w rezerwacie przyrody Pod Rysianką i na Wielkiej Raczy. W Beskidzie Śląskim zanotowano stanowisko na Baraniej Górze, Klimczoku i na Skrzycznem. W 2007 r. podano stanowisko na Gęsiej Szyi w Tatrach[4][5].

Morfologia edytuj

 
Kwiatostan
 
Kwiat
Łodyga
Wzniesiona, osiąga wysokość do 150 cm[4]
Liście
5-dzielne.
Kwiaty
Kwiatostan znajdujący się na górnej części łodygi składa się z grona i jest haczykowato owłosiony. Podkwiatki podzielone lub ząbkowane. Hełm półkulisty, niebieskofioletowy, owłosiony. Pręciki owłosione[4]..
Owoc
Mieszek zawierający liczne drobne nasiona[4].

Biologia i ekologia edytuj

Rozwój
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Liczba chromosomów 2n=32.
Siedlisko
Występuje w ziołoroślach górskich ze związku Adenostylion[5].

Zagrożenia i ochrona edytuj

Podgatunek umieszczony w Polskiej czerwonej księdze roślin w kategorii VU (narażony)[6]. Tę samą kategorię posiada na polskiej czerwonej liście[7] oraz w Czerwonej księdze Karpat Polskich. Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Jest podgatunkiem ujętym w załączniku II dyrektywy siedliskowej (kod 4109).

Przypisy edytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-09-25] (ang.).
  3. Aconitum firmum subsp. moravicum Skalický. [dostęp 2024-02-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-12-05)].
  4. a b c d Mitka J. 2008. Tojad morawski. s. 68-69. W: Czerwona Księga Karpat Polskich, Kraków 2008. ISBN 978-83-89648-71-6
  5. a b Mitka J. 2001. Tojad morawski. s. 134-135. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. ISBN 83-85444-85-8.
  6. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  7. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

Linki zewnętrzne edytuj