Tojeść (Lysimachia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny pierwiosnkowatych. Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 150 gatunków[3]. Są dość szeroko rozprzestrzenione na półkuli północnej w rejonach o klimacie umiarkowanym i podzwrotnikowym, przy czym najliczniej występują w Chinach (ok. 130 gatunków)[3]. Gatunkiem typowym jest Lysimachia vulgaris L.[4].

Tojeść
Ilustracja
Morfologia (tojeść pospolita)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj tojeść
Nazwa systematyczna
Lysimachia L.
Sp. Pl. 146. 1753
Tojeść kropkowana

MorfologiaEdytuj

Wiecznie zielone byliny i krzewy o bardzo zróżnicowanym pokroju[3]. Kwiaty 5-płatkowe, zebrane w długie grona lub wiechy, przeważnie żółte lub białe, czasami tylko różowe lub purpurowe[3].

SystematykaEdytuj

synonimy[5]

Apochoris Duby, Naumburgia Moench, Steironema Raf.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Należy do podrodziny borowicowe (myrsinowe) Myrsinoideae, rodziny pierwiosnkowatych Primulaceae, która wraz z siostrzaną rodziną hebankowatych należą do rzędu wrzosowców, grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[2].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe Takht. ex Reveal & Tahkt., nadrząd Primulananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd pierwiosnkowce (Primulales Dumort.), podrząd Primulineae Burnett, rodzina pierwiosnkowate (Primulaceae Vent)., podrodzina Lysimachioideae Kostel., plemię Lysimachieae Rchb., podplemię Lysimachiinae Endl., rodzaj tojeść (Lysimachia L.)[6].

Gatunki flory Polski[7]

ZastosowanieEdytuj

Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne na rabatach, niektóre nadają się do obsadzania oczek wodnych. Najlepiej rosną na próchnicznej i stale wilgotnej glebie. Rozmnaża się je przez podział lub przez siew nasion.

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-12] (ang.).
  3. a b c d Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  4. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-08-25].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Lysimachia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.