Tomasz Kot (aktor)

polski aktor
Ten artykuł dotyczy aktora. Zobacz też: Inne osoby o tym samym imieniu i nazwisku.

Tomasz Kot (ur. 21 kwietnia 1977 w Legnicy) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny[1]. Laureat Orłów w kategorii najlepsza główna rola męska za postać Zbigniewa Religi w filmie Bogowie (2014), za którą był także nominowany do Europejskiej Nagrody Filmowej dla najlepszego aktora​[2]. Ponadto był dwukrotnie nominowany do Orłów[2] za role w filmach: Skazany na bluesa (2005) jako Ryszard Riedel (nagroda prezydenta Gdyni za debiut aktorski na ​30. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni​ i Nagroda Publiczności w ramach Nagrody im. Zbigniewa Cybulskiego) i Zimna wojna (2018) jako Wiktor. Zwycięzca Wiktora 2014​ w kategorii aktor roku. Telewidzom najczęściej kojarzy się z rolami w takich serialach jak Camera Café (2004), Na dobre i na złe (2004-2005), Kryminalni (2005) i Niania (2005-2009)[3].

Tomasz Kot
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 kwietnia 1977
Legnica
Zawód aktor
Współmałżonek Agnieszka Olczyk
(od 2006)
Lata aktywności od 1995
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się i dorastał w Legnicy[4] w rodzinie rzymskokatolickiej[5]. Jego matka oprowadzała wycieczki, a ojciec był nauczycielem wychowania fizycznego[6]. Jego brat Paweł został tłumaczem IBM w Glasgow[5]. W domu częstym gościem był bliski przyjaciel ojca, franciszkanin Zbigniew Strzałkowski[7]. W latach 1984-1992 uczył się w Szkole Podstawowej nr 16 im. Kornela Makuszyńskiego[8]. W podstawówce był zafascynowany Sylvestrem Stallone[3]. Jako dziecko lubił malować i chciał zdawać do liceum plastycznego, jednak jego rodzice sprzeciwili się. Był lektorem podczas nabożeństw w kościele i przez pół roku uczęszczał do Niższego Seminarium Duchownego w Legnicy[5]. Wkrótce przeniósł się do klasy humanistycznej I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Legnicy[9][10][11]. Po maturze podjął studia w krakowskiej PWST, którą ukończył w 2001. W trzeciej klasie liceum pracował na budowie, a w trakcie studiów dorabiał na utrzymanie udziałem w imprezach promujących papierosy[3].

Kariera scenicznaEdytuj

W 1995 zadebiutował w sztuce Narkotyki Witkacego w reżyserii Pawła Kamzy na scenie Teatru Dramatycznego w Legnicy, gdzie występował potem w roli jednego z milionerów w przedstawieniu Panna Tutli-Putli (1996) Witkacego w reżyserii Wiesława Cichego, w monodramie Edzio (1996) Bruna Schulza w reż. Krzysztofa Kopki, spektaklu Don Kichot Uleczony (1997) Krzysztofa Kopki w reż. Jacka Głomba jako lokaj, inscenizacji Młoda śmierć (1997) ​Grzegorza Nawrockiego w reż. Tomasza Sobczaka, widowisku Śpiew masek (1997) wg Stanisława Moniuszki w reż. Roberta Skolmowskiego jako pomocnik fryzjera i aktor Michał oraz był tytułowym duńskim księciem w szekspirowskim Hamlecie, Księciu Danii (2001) w reż. Krzysztofa Kopki. W 1996 na Barbórkowych Spotkaniach Teatrów w ​Dąbrowie Górniczej otrzymał nagrodę dla najlepszego adepta sztuki aktorskiej na scenach polskich.

W 2001 na XIX Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi zdobył wyróżnienie prezydenta miasta Łodzi za rolę Ojca w przedstawieniu dyplomowym Sześć postaci szuka autora Luigi Pirandella w reż. Jerzego Stuhra.

W latach 2001–2006 był związany z krakowskim Teatrem Bagatela, gdzie grał Piotra Dobczyńskiego i Bobczyńskiego w Rewizorze (2002) Mikołaja Gogola w reż. Macieja Sobocińskiego, Steve’a w Tramwaju zwanym pożądaniem (2002) Tennessee Williamsa w reż. Márty Mészáros​, Henryka, syna i księcia w Ślubie (2002) Witolda Gombrowicza w reż. Waldemara Śmigasiewicza, Françoisa Pignona w Kolacji dla głupca (2003) Francisa Veber​a, Miętalskiego w Hulajgębie (2003) Gombrowicza w reż. Waldemara Śmigasiewicza oraz kelnera Tytusa w Testosteronie (2005) Andrzeja Saramonowicza w reż. Piotra Urbaniaka. W Krakowskim Teatrze STU​ wystąpił w roli Czarusia, młodego aktora, który nie rozstaje się z telefonem komórkowym w spektaklu Rafała Kmity Ca-sting (2002). W warszawskim Teatrze Nowym Praga można było go oglądać w roli Colemana Connora w Samotnym Zachodzie (2006) Martina McDonagha w reż. Eugeniusza Korin​a, jako Franka w Ellingu (2007) Axela Hellsteniusa w reż. Michała Siegoczyńskiego i roli inteligenta w Emigrantach. Fragmentach (2008) Sławomira Mrożka w reż. Artura Żmijewskiego. W Teatrze „Polonia”​ grał Eryka w sztuce Przemysława Wojcieszka Miłość ci wszystko wybaczy (2008) i kochanka w komedii Ich czworo (2014) Gabrieli Zapolskiej w reż. Jerzego Stuhra. W 2011 na 51. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych zdobył nagrodę aktorską za rolę Johanna Nepomuka Nestroya w przedstawieniu Mój Nestroy Petera Turrini​ego w reż. Rudolfa Zioło w ​Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu.

W 2012 odbył tournée jako stand-uper ze spektaklem Jak zostać sex-guru w 247 łatwych krokach Wolfganga Weinbergera w reż. Gabriela Gietzky​’ego z Teatru Palladium w Warszawie, a za swój występ odebrał nagrodę dla najlepszego aktora I Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Prywatnych „Sztuka Plus Komercja” w Siedlcach. Występował też w Kabarecie Kuzyni[12].

Kariera ekranowaEdytuj

W Teatru Telewizji grał Szymona Pogana w Wyborze (1999) Jacka Włoska w reż. Jerzego Stuhra oraz wystąpił jako „Młody” w Balladzie o Zakaczawiu (2002) Macieja Kowalewskiego i Jacka Głomba w reż. Waldemara Krzystka. Wystąpił gościnnie jako Kazek w widowisku estradowo-kabaretowym z udziałem publiczności Spotkanie z Balladą (2003). W filmie dokumentalnym Mariana Marzyńskiego Ja, Gombro (2003) wcielał się w postacie z dramatów Witolda Gombrowicza. Po raz pierwszy został dostrzeżony na małym ekranie w roli biznesmena – milionera, który do Leśnej Góry trafił jako pacjent w serialu TVP2 Na dobre i na złe (2004-2005). W sitcomie Polsat Całkiem nowe lata miodowe (2004) pojawił się jako doktor Nowicki. W sitcomie TVN Camera Café (2004) grał postać handlowca Jacka Darewicza. W serialu sensacyjnym Kryminalni (2005) w reż. Ryszarda Zatorskiego i Piotra Wereśniaka był komisarzem Andrzejem Grudzińskim. W serialu Wiedźmy (2005) wystąpił jako Marcyś Goliński, pracownik Agaty (Małgorzata Lewińska).

Zadebiutował na kinowym ekranie w głównej roli legendarnego wokalisty i lidera Dżemu - Ryszarda Riedla w dramacie biograficznym Jana Kidawy-Błońskiego Skazany na bluesa (2005), za którą został uhonorowany nagrodą prezydenta Gdyni za debiut aktorski na ​30. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni​, Nagrodą Publiczności w ramach Nagrody im. Zbigniewa Cybulskiego, a także otrzymał Super Jantar za najlepszy debiut aktorski ostatniego dziesięciolecia na Koszalińskim Festiwalu Debiutów Filmowych „Młodzi i Film”​ i był nominowany do nagrody Orła w kategorii najlepsza główna rola męska. Do roli przygotowywał się przez trzy miesiące, podczas których uczył się schematu działania narkotyków, przebywał z ludźmi z Monaru, poznawał ludzi, przesłuchiwał płyty Dżemu i chodził na koncerty. Popularność wśród telewidzów zdobył w dwóch sitcomach TVN: Niania (2005-2009) jako bogaty producent telewizyjny Maksymilian „Maks” Skalski i Hela w opałach (2006-2007) jako Adrian Iskra. Trafił do obsady komedii romantycznej Ryszarda Zatorskiego Dlaczego nie! (2007), a następnie dwóch komedii Tomasza Koneckiego i Andrzeja Saramonowicza: Testosteron (2007) w roli magistra Miśkiewicza „Robala”, mocno zdezorientowanego w sprawach damsko-męskich przyjaciela pana młodego (Piotr Adamczyk) oraz Lejdis (2008).

W bardzo dobrze przyjętym przez publiczność i krytykę pełnometrażowym debiucie reżyserskim Marka Lechkiego Erratum (2010) zagrał główną rolę dramatyczną Michała Bogusza. Postać „Opata”, przywódcy bezwzględnej, rosyjskiej mafii w dramacie sensacyjnym Piotra Mularuka Yuma (2011) i rola Hansa Klossa w sensacyjnym dramacie wojennym Patryka Vegi Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć (2012) przyniosły mu dwie nominacje do nagrody Złotej Kaczki[3], nagrody tygodnika „Film”. Za kinową kreację Zbigniewa Religi w dramacie biograficznym Łukasza Palkowskiego Bogowie (2014) zdobył nagrodę za rolę męską i Gwiazdę Gwiazd „Elle” na 39. Festiwalu Filmowym w Gdyni​, nagrodę Orła w kategorii najlepsza główna rola męska, nagrodę Jańcia Wodnika na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Filmowej „Prowincjonalia” za najlepszą rolę męską, Nagrodę im. Elżbiety Czyżewskiej dla najlepszego aktora, został laureatem Wiktora 2014​ w kategorii aktor roku, Różę „Gali” w kategorii film oraz był nominowany do Europejskiej Nagrody Filmowej dla najlepszego aktora​. W komediodramacie Macieja Migasa Żyć nie umierać (2015), dedykowanemu zmarłemu aktorowi Tadeuszowi Szymkowowi, zagrał śmiertelnie chorego na raka 45-letniego aktora Bartosza Kolano.

Postać Zbigniewa Religi zagrał też w komediodramacie biograficznym Marii Sadowskiej Sztuka kochania. Historia Michaliny Wisłockiej (2017). Jako Eryk Szumski w dramacie ​Jarosława Marszewski​ego Bikini Blue (2017) odebrał nagrodę na Directors Cut Int’l Film Festival w Vancouver, International Filmmaker Festival of World Cinema w Mediolanie i Festigious International Film Festival w Los Angeles oraz zdobył nominację do nagrody EIFA (European Independent Film Award). Rola Wiktora Warskiego w melodramacie Pawła Pawlikowskiego Zimna wojna (2018) przyniosła mu nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej dla najlepszego aktora​ i nagrody Orła za najlepszą główną rolę męską​. W 2018 był kandydatem do roli rosyjskiego przeciwnika brytyjskiego agenta 007 w 25. filmie o Jamesie Bondzie pt. Nie czas umierać (No Time to Die) w reżyserii Danny’ego Boyle’a, który ostatecznie zrezygnował z pracy nad filmem[13]. W jednym z odcinków serialu komediowo-politycznego WP Ucho Prezesa pt. „Jak żyć (bez polityki)?” (2018) zagrał postać prawnika Romana[14], byłego członka Ligi Polskich Rodzin, pacjenta Fundacji Powrót. W dramacie Nikola wcieli się w tytułowego bohatera, wynalazcę Nikola Teslę.

Wystąpił w serii reklam TVN Player w usłudze Netii (2009) jako DJ Anatolij Kaszpirowski i był twarzą kampanii reklamowej T-Mobile (2015) jako ojciec. Wziął udział w teledyskach do piosenki rapera L.U.C.-a „Kompromisy” (2018) i „Lucki Film” (2019) oraz Dawida Podsiadły - „Najnowszy klip” (2019). Użyczył swojego wizerunku w projekcie brytyjskiego duetu The Chemical Brothers (2019). Był na okładkach magazynów takich jak „Magazyn Futbol” (w marcu 2010), „MaleMen” (we wrześniu 2010), „Logo” (w marcu 2011 i w październiku 2014), „Sens” (we wrześniu 2011), „Zwierciadło​” (w październiku 2014) i „Tele Magazyn” (we wrześniu 2019)[15]. W czerwcu 2019 wziął udział w sesji zdjęciowej do amerykańskiej edycji magazynu „Vogue”.

OdznaczeniaEdytuj

15 czerwca 2015 został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[16][17].

10 listopada 2017 prezydent Legnicy Tadeusz Krzakowski nadał Tomaszowi Kotowi symboliczny tytuł ambasadora Legnicy[18].

Życie prywatneEdytuj

30 września 2006 ożenił się w Częstochowie z Agnieszką Olczyk. Mają córkę Blankę (ur. 15 kwietnia 2007) i syna Leona (ur. 2010).

FilmografiaEdytuj

Filmy fabularne
Seriale telewizyjne
Polski dubbing

PrzypisyEdytuj

  1. Tomasz Kot (ang.). Listal. [dostęp 2020-08-05].
  2. a b Tomasz Kot Awards (ang.). FamousFix. [dostęp 2020-08-05].
  3. a b c d Tomasz Kot Factsheet (ang.). AllMovie. [dostęp 2020-08-05].
  4. Tomasz Kot Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2020-08-05].
  5. a b c Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke (2006): Tomasz Kot: Zwierzę nie aktor (pol.). „Playboy Polska”. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-05)].
  6. Natalia Kuc (2009-11-09): Igraszki z Kotem (pol.). „Twój Styl”. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-09)].
  7. Dzieciństwo Tomasza Kota (pol.). Wirtualna Polska. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-05)].
  8. Szkoła Podstawowa nr 16 im. Kornela Makuszyńskiego w Legnicy (pol.). nk.pl. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-05)].
  9. Jesteśmy numer jeden - 60 lat ILO w Legnicy,red. Halina Tamioła, Wydawnictwo Edytor, Legnica 2005, str. 303, ISBN 83-88214-64-0
  10. Znani absolwenci (pol.). 1liceum.pl. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-05)].
  11. Siedemdziesiąt pięknych lat I LO. Wśród absolwentów „jedynki” znana dziennikarka TVP Beata Tadla i wybitny aktor Tomasz Kot (pol.). Istotne.pl. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-27)].
  12. Kabaret Kuzyni (pol.). Polskie Kabarety. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-05)].
  13. Sebastian Łupak (2018-08-23): Tomasz Kot: Tak, zostałem zaproszony przez reżysera Bonda (pol.). Wirtualna Polska. [dostęp 2020-08-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-06)].
  14. Robert Górski, Monika Sobień: Jak zostałem prezesem. Kulisy „Ucha Prezesa”, najpopularniejszego polskiego serialu. Warszawa: Czerwone i Czarne, 2019, s. 97. ISBN 978-83-66219-17-5.
  15. Tomasz Kot Magazines (ang.). FamousFix. [dostęp 2020-08-05].
  16. Wręczono nagrody Gloria Artis. Tomasz Kot i Jan Komasa wśród laureatów (pol.). Onet.pl. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-10-19)].
  17. Miodek, Komasa, Kot i Chylińska z medalami. Wręczono Gloria Artis (pol.). TVN24.pl. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-15)].
  18. Mateusz Materek: Absolwenci I LO ambasadorami Legnicy (pol.). 1liceum.pl. [dostęp 2020-08-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-12)].

Linki zewnętrzneEdytuj