Tomasz Młodzianowski

Tomasz Młodzianowski herbu Dąbrowa (ur. 21 grudnia 1622[1] pod Ciechanowem, zm. 3 lub 9 października 1686[1] w Wolbromiu) – polski duchowny katolicki, teolog, kaznodzieja i publicysta religijny.

Tomasz Młodzianowski
Ilustracja
Portret z łacińskim mottem: Wybrałem sobie tego człowieka za narzędzie. On zaniesie imię Moje do pogan i królów, i do synów Izraela. I pokażę mu, jak wiele będzie musiał wycierpieć dla Mego imienia (Dz 9,15-16)
Herb Tomasz Młodzianowski
Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1622
Ciechanów
Data i miejsce śmierci 3 lub 9 października 1686
Wolbrom
Rektor Kolegium Jezuickiego w Poznaniu
Okres sprawowania 1680-1683
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Jezuici
Prezbiterat 1648

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z drobnej szlachty mazowieckiej, osiadłej w ziemi ciechanowskiej. W 1637 rozpoczął nowicjat u jezuitów. W 1648 otrzymał święcenia kapłańskie. W latach 1654-1656 prowadził misje w Isfahanie. Wracając stamtąd, zwiedził Ziemię Świętą. Wykładał w kolegiach na obszarze całej Rzeczypospolitej, był też przez wiele lat kapelanem. W 1673 otrzymał godność wiceprowincjała. Od 1680 do 1683 pełnił funkcję rektora kolegium jezuickiego w Poznaniu. Zmarł w Wolbromiu. Pochowano go w kościele św. Piotra i Pawła w Krakowie. Przez 22 lata po śmierci jego ciało nie ulegało zepsuciu[2].

TwórczośćEdytuj

Zyskał sławę wielkiego kaznodziei. W 1674 wygłosił kazanie na Mszy koronacyjnej Jana III Sobieskiego. Spisał 73 homilie i 179 kazań. Mowy okolicznościowe publikował osobno. Pozostałe wydał w potężnym zbiorze Kazania i Homilyie (1681), liczącym ponad 2000 stron in folio w 4 tomach. Unikał makaronizmów, wysławiał się jasno i dobitnie (urozmaicając wykład między innymi konceptami), przybliżał słuchaczom abstrakcyjne pojęcia (przyrównując na przykład apostołów do posłów i senatorów), nie gardził przysłowiami.

Wydał również dzieła:

  • Praelectiones (1666-1674) – serię podręczników, omawiającą całokształt teologii i filozofii
  • Integer cursus theologicus et philosophicus – poprawioną i poszerzoną edycję Praelectionum
  • Rozmyślania albo Lekcya duchowna – pismo ascetyczne, w latach 1680-1754 wydawane 6 razy
  • Akty przygotowania się na śmierć – kolejną książkę ascetyczną, między 1685 a 1758 ogłaszaną 7 razy
  • dzieła religijne w języku perskim

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 526-527

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stanisław Zieliński, Mały słownik pionierów polskich kolonialnych i morskich : podróżnicy, odkrywcy, zdobywcy, badacze, eksploratorzy, emigranci - pamiętnikarze, działacze i pisarze migracyjni, Warszawa: Inst. Wyd. Ligi Morskiej i Kolonialnej, 1933, s. 310.
  2. Kasper Niesiecki, Herbarz polski, t. VI, Lipsk 1841, s. 429

Linki zewnętrzneEdytuj