Tomb Raider (gra komputerowa 1996)

gra komputerowa z 1996 roku
Ten artykuł dotyczy gry z 1996 roku. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Tomb Raider – komputerowa przygodowa gra akcji stworzona przez studio Core Design i wydana w 1996 przez Eidos Interactive. Pierwsza gra z serii Tomb Raider.

Tomb Raider
Producent Core Design[1]
Jeremy H. Smith[1]
(producent wykonawczy)
Wydawca Eidos Interactive
Dystrybutor POL: Cenega[2]
Seria gier Tomb Raider
Projektant Toby Gard[1]
Artysta Toby Gard[1]
(główny artysta)
Heather Gibson[1]
Neal Boyd[1]
Główny programista Paul Douglas[1]
(główny programista)
Jason Gosling[1]
Gavin Rummery[1]
Scenarzysta Vicky Arnold[1]
Kompozytor Nathan McCree[1]
Data wydania PlayStation
15 listopada 1996[3]
Windows
31 października 1996[4]
Gatunek przygodowa gra akcji[1]
Tryby gry jednoosobowa[1]
Język angielski
Wymagania sprzętowe
Platforma PlayStation[3], Microsoft Windows[4]
Nośniki CD (1)
Wymagania

Zobacz dział Produkcja

Kontrolery klawiatura lub joypad
Kontynuacja Tomb Raider II (1997)

Akcja gry toczy się w Peru, Grecji, Egipcie i na Atlantydzie. Lara Croft poszukuje artefaktu o nazwie Scion na zlecenie Jaqueline Natli z międzynarodowej korporacji Natla Technologies, która okazuje się mityczną władczynią Atlantydy, chcącą odzyskać dawną moc, by stworzyć armię mutantów i zdobyć władzę nad światem. Gracz kontroluje ruchy Lary Croft, rozwiązuje zagadki logiczne i eliminuje wrogów.

Gra została przychylnie przyjęta przez krytyków i graczy. Określana jest prekursorem gier akcji obserwowanych z perspektywy trzeciej osoby z widokiem na plecy głównej postaci[5].

RozgrywkaEdytuj

Tomb Raider jest jednoosobową grą akcji obserwowaną z perspektywy trzeciej osoby z widokiem na plecy głównej postaci[2]. Gracz musi rozegrać 15 misji, które odbywają się na czterech różnych lokacjach (Peru, Grecja, Egipt i Atlantyda). W trakcie zadań toczy walkę z różnymi rodzajami przeciwników[2]: dzikimi zwierzętami, w tym wilkami, krokodylami[6] i dinozaurami, a także z wrogo nastawionymi ludźmi[2]. W grze istnieje wiele zagadek logicznych i elementów zręczniościowych znanych z platformówek[2], w których trzeba wchodzić i schodzić po półkach skalnych, uciekać ze spadających platform czy chodzić po linach nad przepaścią.

Poza główną rozgrywką gracz ma możliwość znajdowania odkrytych skarbów[2].

FabułaEdytuj

Osobny artykuł: Lara Croft.

Lara Croft na zlecenie Jaqueline Natli z korporacji Natla Technologies[2] wyrusza do Ameryki Południowej w celu odnalezienia mitycznej Gałęzi[7] (ang. Scion[8]), który znajdzie w grobowcu Qualopeca w podziemnym mieście Vilcabamba w Peru[7], gdzie rzekomo ukryty jest artefakt[2][7]. W podróży towarzyszy jej lokalny przewodnik o imieniu Carlos[9], który ginie w ataku wilków po dotarciu do grobowca[9]. Lara samodzielnie kontynuuje podróż[10] i dociera do grobowca ukrytego pod wodospadem spływającym Zaginioną Doliną[7].

Zdobywszy pierwszą część Gałęzi dowiaduje się, że została wplątana w intrygę przez Jaqueline Natlę[2], która dzięki artefaktowi chce stworzyć armię mutantów, mającą pomóc jej zawładnąć światem[11][12]. Lara zostaje napadnięta przez Larsona Conwaya, pomocnika Natli[13], któremu ta zleciła zabicie Lary i odebranie jej artefaktu. Po ogłuszeniu przeciwnika Lara udaje się do siedziby Natla Technologies[11], gdzie odkrywa, że drugi fragment Gałęzi znajduje się w Grecji[11]. W starożytnej świątyni św. Franciszka spotyka francuskiego archeologa Pierre’a DuPonta[13], pomocnika Natli, który w grobowcu Tihocana znajduje drugą część amuletu[14]. Lara zabija go, po czym kradnie element Gałęzi[14]. Trzecią część artefaktu znajduje w zaginionym mieście Khamoon w Egipcie[13][15], gdzie zabija Larsona[16]. Po zdobyciu amuletu zostaje zaatakowana i obrabiona przez pomocników Natli[17], jednak udaje jej się uciec[17].

Lara dociera do podziemnej Wielkiej Piramidy Atlantydy, by odzyskać Gałąź[17]. Bohaterka dowiaduje się, że Natla jest jedną z władczyń mitycznej Atlantydy, która zdradziła pozostałych rządzących – Qualopeca i Tihocana, przeprowadzając badania genetyczne, mające pomóc jej w stworzeniu armii mutantów, za co została zamrożona w kapsule[18]. Kapsuła została otwarta tysiące lat później wskutek eksplozji nuklearnej w Los Alamos w Nowym Meksyku, gdzie odbywały się testy jądrowe[19]. Podczas konfrontacji z Larą Natla zamienia się w potwora[13][20]. Po wygranej walce Lara ucieka z rozpadającej się piramidy[21].

ProdukcjaEdytuj

Pomysłodawcą gry był animator Toby Gard, który chciał stworzyć komputerową rozgrywkę obserwowaną z perspektywy trzeciej osoby, w której gracz eksploruje starożytne grobowce[22]. Inspiracją do stworzenia głównej bohaterki miała być młodsza siostra Garda, Frances[22]. Początkowo twórcy rozważali też kierowanie postacią mężczyzny, jednak wycofali się z pomysłu, obawiając się ewentualnego pozwu o naruszenie praw autorskich od twórców postaci Indiany Jonesa[22].

Wymagania gry
Wymagania

Microsoft Windows
System operacyjny MS-DOS 5.0[23]
Procesor procesor Intel Pentium 60 MHz[23]
Pamięć operacyjna 8 MB RAM[23]
Karta graficzna SuperVGA[23]

Praca nad grą rozpoczęła się w 1994[22] w biurze firmy Core Design przy Ashbourne Road w Derby[22]. Twórcy skupili się na tworzeniu gry na PlayStation[22]. Grę tworzyła sześcioosobowa grupa w składzie: Toby Gard, programiści Paul Douglas, Gavin Rummery i Jason Gosling oraz Neal Boyd i Heather Stevens, którzy zaprojektowali poziomy gry[22]. Decyzją producenta, Eidos Interactive, gra miała mieć premierę przed świętami Bożego Narodzenia w 1996[22]. Gra została wydana premierowo na Saturn, na półtora miesiąca przed udostępnieniem jej dla użytkowników komputerów osobistych i PlayStation, co wymusiło na programistach wcześniejsze zakończenie prac[22]. Przed wydaniem gry rozważano kilka możliwych tytułów, w tym Lara Croft: Tomb Raider czy Lara Croft’s Adventures[22]. Silnik użyty do produkcji gry pozwalał na użycie 230 wielokątów na samą bohaterkę[24].

W 1996 gra została zareklamowana na targach Electronic Entertainment Expo, gdzie została przychylnie przyjęta przez graczy[22]. W ramach promocji gry na European Computer Trade Show Eidos zatrudnił modelki (jedną z nich była Katie Price[22]), które pojawiły się na wystawie, przebrane za tytułową bohaterkę[22]. Gra na komputery osobiste i PlayStation trafiła do sprzedaży w listopadzie 1996[3][4].

W czerwcu 2006 firma Eidos Interactive ogłosiła, że Crystal Dynamics tworzy odświeżoną wersję gry Tomb Raider z okazji 10-lecia od premiery. Tomb Raider: Anniversary został wydany w 2007[25].

W 2017 grupa deweloperów niezależnych od Eidos uruchomiła projekt OpenLara, umożliwiający zagranie w Tomb Raidera w przeglądarce internetowej[26]. Równolegle studio Realtech VR pracowało nad darmowym udostępnieniem zremasterowanej wersji gry na platformie Steam, jednak w marcu 2018 przerwało pracę[27] na skutek decyzji producenta Square Enix, właściciela praw do gry, który nie udzielił deweloperom odpowiedniej zgody[28].

Odbiór gryEdytuj

RecenzjeEdytuj

 Odbiór gry
Recenzje
Publikacja Ocena
AllGame 90/100[3]
Electronic Gaming Monthly 92/100[3]
GamePro 80/100[3]
Game Revolution A[29]
GameSpot 85/100[3]
IGN 9,3/10[6]
Oceny z agregatorów
Agregator Ocena
GameRankings

91.67% (z 6 recenzji)[30]

Metacritic

91/100[3]

Tomb Raider został przyjęty bardzo dobrze zarówno w prasie, jak i w Internecie[30][6]. Oprócz samej rozgrywki, krytycy doceniali wygodne sterowanie[6], wyróżniającą się oprawę graficzną gry, w tym szczegółową animację głównej bohaterki[2], oraz ścieżkę dźwiękową skomponowaną przez Nathana McCree[2].

SprzedażEdytuj

Gra w dwa lata po premierze zapewniła producentom ponad 26 mln euro przychodu za sprzedaż w krajach Unii Europejskiej, za co w 1999 odebrali złotą płytę na festiwalu Milia w Cannes[31]. Od czasu premiery gra na komputery osobiste sprzedała się w nakładzie 7,5 mln egzemplarzy[22], zapewniając Eidos znaczny wzrost pozycji wśród wydawców gier komputerowych.

Odbiór w kulturze masowejEdytuj

Po premierze gry postać Lary Croft zyskała ogromną popularność poza branżą gier komputerowych, pojawiając się w brytyjskich i amerykańskich reklamach[32], gazetach codziennych i periodykach[33][34][35].

W 1998 brytyjska organizacja Design Council uznała grę jednym z „Produktów Tysiąclecia”[36].

Tomb Raider: Unfinished BusinessEdytuj

W 1997 do wydano darmowy dodatek do gry – Tomb Raider: Unfinished Business[37]. Poszerzał on podstawową wersję gry o cztery nowe misje, których akcja toczy się po powrocie Lary Croft na Atlantydę[37], gdzie odkrywa istnienie upadłego miasta kosmitów[37].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m Tomb Raider (1996) – Details (ang.). W: Metacritic [on-line]. metacritic.com. [dostęp 2020-05-01].
  2. a b c d e f g h i j k Tomb Raider (1996) (PC) (pol.). Gry-Online. [dostęp 2016-04-22].
  3. a b c d e f g h Tomb Raider (1996) – Critic Reviews (ang.). W: Metacritic [on-line]. metacritic.com. [dostęp 2020-04-21].
  4. a b c Tomb Raider (1996) / PC (ang.). W: Metacritic [on-line]. metacritic.com. [dostęp 2020-05-03].
  5. Tomb Raider 5: Chronicles – recenzja gry (pol.). W: Gry-Online [on-line]. www.gry-online.com, 2001-02-12. [dostęp 2016-07-07].
  6. a b c d Tomb Raider (ang.). W: IGN [on-line]. ign.com, 1996-12-14. [dostęp 2020-04-20].
  7. a b c d S. Hamilton: Z archiwum Tomb Raider. Przewodnik. Warszawa: Egmont, 2001, s. 12. ISBN 83-237-1430-4.
  8. Tomb Raider. W: Mark Cohen: Lara Croft: The Art of Virtual Seduction. Prima Publishing, 2000-04-24, s. 122–123. ISBN 978-0-7615-2696-4. (ang.)
  9. a b Nick Roberts: Tomb Raider. Game Secrets. Prima Publishing, 1996, s. 14-15. ISBN 7615-0931-3.Sprawdź autora:1.
  10. Core Design, Tomb Raider. Eidos Interactive, listopad 1996. PlayStation. (ang.).
  11. a b c Nick Roberts: Tomb Raider. Game Secrets. Prima Publishing, 1996, s. 35. ISBN 7615-0931-3.Sprawdź autora:1.
  12. Nick Roberts: Tomb Raider. Game Secrets. Prima Publishing, 1996, s. 95. ISBN 7615-0931-3.Sprawdź autora:1.
  13. a b c d S. Hamilton: Z archiwum Tomb Raider. Przewodnik. Warszawa: Egmont, 2001, s. 16-17. ISBN 83-237-1430-4.
  14. a b Nick Roberts: Tomb Raider. Game Secrets. Prima Publishing, 1996, s. 64. ISBN 7615-0931-3.Sprawdź autora:1.
  15. S. Hamilton: Z archiwum Tomb Raider. Przewodnik. Warszawa: Egmont, 2001, s. 41. ISBN 83-237-1430-4.
  16. Nick Roberts: Tomb Raider. Game Secrets. Prima Publishing, 1996, s. 80. ISBN 7615-0931-3.Sprawdź autora:1.
  17. a b c Nick Roberts: Tomb Raider. Game Secrets. Prima Publishing, 1996, s. 81. ISBN 7615-0931-3.Sprawdź autora:1.
  18. stella: Stella’s Tomb Raider 1 Walkthrough – Level 14: Atlantis (ang.). tombraiders.net. [dostęp 2020-05-01].
  19. stella: Stella’s Tomb Raider 1 Walkthrough – Level 1: Caves (ang.). tombraiders.net. [dostęp 2020-05-01].
  20. Nick Roberts: Tomb Raider. Game Secrets. Prima Publishing, 1996, s. 100. ISBN 7615-0931-3.Sprawdź autora:1.
  21. stella: Stella’s Tomb Raider 1 Walkthrough – Level 15: The Great Pyramid (ang.). tombraiders.net. [dostęp 2020-05-01].
  22. a b c d e f g h i j k l m n Wesley Yin-Poole: 20 years on, the Tomb Raider story told by the people who were there (ang.). W: Eurogamer [on-line]. eurogamer.net, 2019-05-15. [dostęp 2020-04-25].
  23. a b c d Tomb Raider (PC) Specs (ang.). W: CNet [on-line]. cnet.com. [dostęp 2020-05-03].
  24. The Spirits That Called Her. W: Mark Cohen: Lara Croft: The Art of Virtual Seduction. Prima Publishing, s. 95–98. ISBN 978-0-7615-2696-4. (ang.)
  25. Tomb Raider: Anniversary PC (ang.). Metacritic. [dostęp 2014-11-09].
  26. Julia Alexander: Modders bring original Tomb Raider to browsers with new open-source project (ang.). W: Polygon [on-line]. polygon.com, 2017-04-27. [dostęp 2020-04-20].
  27. Elise Favis: Update: First Three Tomb Raiders Aren't Receiving Remasters After All (ang.). W: Game Informer [on-line]. gameinformer.com, 2018-03-21. [dostęp 2020-04-20].
  28. Aquma: Remastery pierwszych trzech Tomb Raiderów skasowane (pol.). W: Gry-Online [on-line]. gry-online.pl, 2018-03-22. [dostęp 2020-04-20].
  29. George laTourette Jr.: Tomb Raider Review (ang.). Game Revolution, 1996-06-05. [dostęp 2016-04-22].
  30. a b Tomb Raider (1996) for PC (ang.). GameRankings. [dostęp 2016-04-22].
  31. ECCSELL Awards Name Winners (ang.). W: GameSpot [on-line]. gamespot.com, 1999-02-12. [dostęp 2020-04-21].
  32. Redakcja. Is Tomb Raider in Deep Water?. „Computer and Video Games”, s. 20–29, 2008. Future Publishing (ang.). 
  33. Record Breaking Games: Tomb Raider. W: Guinness World Records Gamer's Edition 2008. Guinness, 2008-03-11, s. 58–59, seria: Guinness World Records. ISBN 978-1-904994-21-3. (ang.)
  34. Redakcja. Tomb Raider: The Last Revelation Feature. „Game Informer”, s. 20–21, październik 1999. GameStop (ang.). 
  35. Shortcuts. W: Mark Cohen: Lara Croft: The Art of Virtual Seduction. Prima Publishing, 24 kwietnia 2000, s. 110–111. ISBN 978-0-7615-2696-4. (ang.)
  36. Millennium Products selected (ang.). W: Design Council [on-line]. designweek.co.uk, 1998-11-05. [dostęp 2020-05-01].
  37. a b c Tomb Raider: Unfinished Business (ang.). W: IGN [on-line]. ign.com, 1998-12-31. [dostęp 2020-04-20].