Otwórz menu główne

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Występuje na terenie środkowej, zachodniej i południowej Europy, środkowej Azji, zachodniej Syberii i północnej Afryki[2]. W Polsce występuje na całym obszarze, z wyjątkiem Pomorza Zachodniego i północno-wschodnich rejonów, gdyż przez Polskę przebiega północna granica jej zasięgu.

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Dorasta do 30 m wysokości. Drzewo z szeroką, kopulastą lub stożkową koroną. Pień na starszych okazach przeważnie z guzowatymi naroślami oraz cienkimi gałązkami z tzw. pączków śpiących.
Pędy
Gałązki jasnożółte do szarożółtawych. Młode gałązki nie posiadają listwek korkowych. Kora ciemnobrunatna, na starszych egzemplarzach prawie czarna, głęboko spękana.
Liście
Pąki podługowatojajowate, stożkowe, duże do ok. 1,4 cm. Liście długości 5-12 cm, jajowatorombowate, do trójkątnych, u nasady słabo sercowate, zaostrzone, brzegiem karbowano-piłkowane. Gdy są młode, mają zielono-czerwonawy kolor, z czasem robią się ciemnozielone, z mocnym połyskiem, spodem jasnozielone, matowe. Ogonki liściowe spłaszczone prostopadle względem blaszki liściowej, dość długie, u nasady blaszek brak gruczołków (cechy klasyfikacyjne).
Kwiaty
U nasady objęte kubkowatym wyrostkiem, dwupienne, zebrane w kotki. Przysadki kwiatowe czerwone, porozcinane. Pylniki pręcików czerwone, znamiona słupków żółte.
Owoce
Torebka pękająca 2 klapami. Nasiona opatrzone puchem.

BiologiaEdytuj

Jest krótkowieczna – żyje do 150 lat. Rośnie szybko, ale wolniej od mieszańców z gatunkami północnoamerykańskimi. Kwitnie pod koniec marca lub w kwietniu, przed rozwojem liści. Nasiona dojrzewają w maju, są lekkie, roznoszone przez wiatr. Rozmnaża się także przez odrosty korzeniowe i zdrewniałe sadzonki. Z korzeni zasypanych piaskiem wyrastają korzenie przybyszowe[3]. Siedlisko: aluwia rzeczne, preferuje stanowiska zalewowe i lasy łęgowe, o glebach piaszczystych, ale bogatych w składniki pokarmowe. Roślina światłolubna. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Popletum albae[4].

ZmiennośćEdytuj

Odmiany uprawne[5]:

  • 'Afghanica' – posiada jaskrawobiałą korę. Nasada pnia jest ciemniejsza i chropowata. Liście są zaokrąglone.
  • 'Foemina' – posiada pokrój wąskolejkowaty. Dorasta do 32 m wysokości. Gałęzie rozwidlają się szeroko u szczytu korony. Kora posiada szaro-brązową barwę, jaśniejszą niż u topoli włoskiej. Kwiatostanami są zielone kotki, które zrzucają dużą ilość kutneru w maju.
  • 'Vereecken' – odmiana wyhodowana w Holandii w połowie XX wieku. Posiada luźną i wąską koronę. Gałęzie są lekko wygięte ku górze.

ZastosowanieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-10].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
  3. a b Otwarta Encyklopedia Leśna. [dostęp 11 lutego 2008 r.].
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Johnson O., More D.: Drzewa. Warszawa: Multico, 2009, s. 154. ISBN 978-83-7073-643-9.
  6. a b Jan Macků, Jindrich Krejča, Apoloniusz Rymkiewicz: Atlas roślin leczniczych. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1989. ISBN 83-04-03281-3.