Otwórz menu główne

Toponim (z gr. topos = „miejsce, okolica” i onymos = „imię”[1]) – w ogólnym znaczeniu nazwa miejscowa; toponimami zajmuje się dział językoznawstwa zwany toponomastyką. Analiza toponimów może dostarczyć informacji na temat rozwoju danego języka, bądź historii jakiegoś obszaru geograficznego.

Mianem toponimu w biologii określa się epitet gatunkowy lub (rzadziej) nazwę rodzajową pochodzącą od nazwy geograficznej. Zazwyczaj określa on miejsce, gdzie dany gatunek zaobserwowano po raz pierwszy lub gdzie występuje on nagminnie; niekiedy także ogólnikowe określenia, jak Notornisnotos znaczy południe, ornis – ptak (rodzaj nieuznawany, patrz takahe południowy)[1]. Międzynarodowe Kodeksy nomenklatury botanicznej i zoologicznej zalecają, by unikać nazw miejscowości, stosując raczej szersze pojęcia, np. nazwy krajów (brasiliensis). Najbardziej typową końcówką toponimu jest -ensis, ale stosowane są także końcówki formy przymiotnikowej: -(a)nus, -inus, -ianus lub -icus, albo rzeczownikowej: -i, -e. Do tej grupy należy zaliczyć również nazwy pochodzące od środowiska, w którym roślina lub zwierzę występuje, np.:

  • montanus – górski;
  • littoralis – nadmorski;
  • campestris – nizinny;
  • fluminensis – nadrzeczny;
  • insularis – wyspowy;
  • saxicola – naskalny;
  • halophilus – słonolubny;
  • ammophilus – piaskolubny.

PrzypisyEdytuj

  1. a b James A. Jobling: Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Christopher Helm Publishers Ltd, 2009, s. 28 i 275. ISBN 1-4081-2501-3.