Toporów (województwo łódzkie)

wieś w województwie łódzkim
Zobacz też: Toporów w innych znaczeniach tego słowa.

Toporówwieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wierzchlas. Leży nad Wartą w obrębie Załęczańskiego Parku Krajobrazowego, oddzielona od Kamionu mostem na rzece.

Toporów
wieś
Ilustracja
Dom Strażaka - Ochotnicza Straż Pożarna w Toporowie
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat wieluński
Gmina Wierzchlas
Liczba ludności (2011) 540
Strefa numeracyjna 43
Kod pocztowy 98-324[1]
Tablice rejestracyjne EWI
SIMC 0718737
Położenie na mapie gminy Wierzchlas
Mapa lokalizacyjna gminy Wierzchlas
Toporów
Toporów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Toporów
Toporów
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Toporów
Toporów
Położenie na mapie powiatu wieluńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wieluńskiego
Toporów
Toporów
Ziemia51°09′14″N 18°44′06″E/51,153889 18,735000

Toporów (Zdrganie, Zdrgań) uzyskał lokację miejską w 1490 roku, zdegradowany przed 1673 rokiem[2].

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Toporów[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0718743 Jesiona część wsi
0718750 Opatów część wsi
0718766 Stara Wieś część wsi

HistoriaEdytuj

Archeolodzy odkryli w latach 1962-1966 ślady osady z IV/V w (okres wędrówek ludów). Odkryto kilkadziesiąt jam mieszkalnych w rodzaju kurnych chat. Mieszkańcy trudnili się rolnictwem, bowiem znaleziono narzędzia ( radlice, kroje do radła, sierpy, motyki, żarna rotacyjne) pracy na roli.

Pierwotnie wieś nazywała się Zdrganie. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1386, gdy Wiktor z Mierzyc herbu Topór, starosta ruski, halicki, kasztelan jarosławski, posiadał wieś[5].

Jej obecna nazwa wiąże się z właścicielami - Toporczykami i sięga XV w. Przed 1464 Toporów otrzymał prawa miejskie. Jednakże mimo położenia przy ważnym szlaku handlowym, biegnącym ze Śląska na Ruś, i przy przeprawie przez Wartę, nie wykształcił nigdy mechanizmów miejskich. Z dawnego rozplanowania przestrzennego nic nie pozostało. Ostatecznie prawa miejskie Toporów utracił na przełomie XVII i XVIII w. Obecne rozplanowanie wsi - ulicówki pochodzi z 2 poł. XIX w.

Pod koniec XVI w. Toporów został wykupiony w części przez kapitułę gnieźnieńską, w XVIII w. kapituła ta weszła w posiadanie całości miasteczka.

W latach 1975–1998 miejscowość wchodziła w skład województwa sieradzkiego.

Był tu kościół filialny wcielony do parafii Łaszów (Łaszew) po r. 1522. Kościół ten (drewniany z murowaną zakrystią) spalił się 7 lipca 1830 r. i nie został odbudowany. Obecnie, na rozdrożu, w pobliżu mostu stoi współczesny kościół parafialny św.Franciszka z Asyżu (poświęcenie w 1990 r.), w którym jest godny zauważenia obraz art. malarza Jerzego Dudy-Gracza o powierzchni 25 m², na 6 zestawionych ze sobą płótnach. Obraz nosi tytuł "Przemienienie Pańskie", został namalowany w 1995 r. i podarowany parafii. Na plebanii artysta zostawił także obraz przedstawiający Częstochowską Madonnę. Z tyłu obrazu napis: „Z prośbą o modlitwę - Jerzy Duda-Gracz”. Artysta przez wiele lat był uczestnikiem plenerów malarskich, urządzanych corocznie w sąsiednim Kamionie przez Biuro Wystaw Artystycznych w Sieradzu.

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 78-79.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Jerzy Sperka: Otoczenie Władysława Opolczyka w latach 1379—1401. Studium o elicie władzy w relacjach z monarchą. Katowice, 2006, s. 347, 445.

LiteraturaEdytuj

  • A. Ruszkowski: Sieradz i okolice. Sieradz, 2000.

Linki zewnętrzneEdytuj