Torfowiec kończysty

Torfowiec kończysty[2], torfowiec odgięty (Sphagnum fallax (Klinggr.) Klinggr.) – gatunek mchu z rodziny torfowcowatych. Jeden z najczęściej występujących torfowców w Polsce. Jego zasięg obejmuje Europę, Azję i Amerykę Północną.

Torfowiec kończysty
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Gromada mchy
Klasa torfowce
Rząd torfowce
Rodzina torfowcowate
Rodzaj torfowiec
Gatunek torfowiec kończysty
Nazwa systematyczna
Sphagnum fallax (Klinggr.) Klinggr.
Schriften Naturf. Ges. Danzig Ser. 2, 5 (1): 209, 1881
Synonimy

Sphagnum recurvum auct. non P.Beauv., S. apiculatum Lindb., Sphagnum intermedium Hoffm., Sphagnum pulchricoma C. Muell.

MorfologiaEdytuj

 
Główki
 
Liść łodyżkowy
 
Liść gałązkowy
Pokrój
Mech tworzy zbite, dywanowe darnie, barwy zielonej, białawej lub jasnobrązowej.
Budowa gametofitu
Łodyżki sztywne, długości do 20 cm. Liście łodygowe są równobocznie trójkątne, w nasadzie rozszerzone, o bokach długości 1 mm, na szczycie z ostrym kończykiem. Komórki wodne w tych liściach zwykle bez listewek. Liście gałązkowe są lancetowate i osiągają 2 mm długości przy 0,6 mm szerokości. Pory w komórkach wodnych znajdują się głównie w kątach stykających się komórek.
Budowa sporofitu
Puszki tworzą się dość często. Zarodniki są żółte, gładkie lub słabo brodawkowane.

ZmiennośćEdytuj

W obrębie tego gatunku wyróżnianych było się szereg niższych taksonów, czasem podnoszonych do rangi gatunków. Obecnie według bazy danych ITIS podgatunki te i odmiany nie są uznawane i traktowane są jako synonimy odmiany typowej Sphagnum recurvum recurvum P. Beauv[3].

Biologia i ekologiaEdytuj

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Gatunek jest objęty w Polsce ochroną częściową od 2001 roku. Status ochronny utrzymany został w 2004 i 2014 roku (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin)[5][6][7].

PrzypisyEdytuj

  1. B. Goffinet, W.R Buck, A.J. Shaw: Classification: mosses (ang.). University of Connecticut, 2008–. [dostęp 2015-06-01].
  2. Ryszard Ochyra, Jan Żarnowiec, Halina Bednarek-Ochyra: Census catalogue of Polish mosses. Kraków: Insitute of Botany of the Polish Academy of Sciences, 2003. 83-85444-84-X.
  3. Sphagnum recurvum P. Beauv. (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 2008-09-01].
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2001 r. w sprawie listy gatunków roślin rodzimych dziko występujących objętych ochroną gatunkową ścisłą częściową oraz zakazów właściwych dla tych gatunków i odstępstw od tych zakazów (Dz.U. z 2001 r. nr 106, poz. 1167).
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz.U. z 2004 r. nr 168, poz. 1764).
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. nr 0, poz. 1409).

BibliografiaEdytuj

  1. Stanisław Kłosowski, Grzogorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 978-83-7073-248-6.
  2. Bronisław Szafran: Musci – Mchy. Flora słodkowodna Polski, tom 16. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963.