Tramwaj zwany pożądaniem

Tramwaj zwany pożądaniem (A Streetcar Named Desire) – sztuka autorstwa Tennessee Williamsa z 1947. Jeden z najsłynniejszych dramatów, wielokrotnie wystawiany na scenach całego świata i ekranizowany. 

Reklama sztuki
Jessica Tandy, Kim Hunter i Marlon Brando w broadwayowskiej produkcji Tramwaju zwanego pożądaniem (1947)

Premiera sztuki w reżyserii Elii Kazana miała miejsce na Broadwayu w Nowym Jorku w grudniu 1947. W rolach głównych zagrali: Marlon Brando i Jessica Tandy[1].

Tytuł sztuki wiąże się z nowoorleańskim tramwajem „Desire” (pożądanie), który kursował do 1948 (później zastąpiony przez autobus)[2]. Chodzi o ulicę Desire Street, której nazwa była prawdopodobnie zniekształconą formą imienia Desiree. Linie tramwajowe w tym mieście nie były oznaczone numerami. Bohaterka sztuki jechała linią Pożądanie, później przesiadła się do Cmentarzy i wysiadła na Polach Elizejskich.

Fabuła edytuj

Główną bohaterką jest Blanche DuBois, osoba niezrównoważona psychicznie, nimfomanka żyjąca iluzją minionej elegancji i wysokiej pozycji. Blanche przyjeżdża do Nowego Orleanu w odwiedziny do siostry – Stelli, która wyszła za mąż za prostackiego i brutalnego Stanleya Kowalskiego. Stanley chce jak najszybciej pozbyć się Blanche z domu: podejrzewa ją o to, że przy sprzedaży rodzinnej posiadłości oszukała Stellę. Blanche spotyka w domu Kowalskich Harolda „Mitcha” Mitchella odznaczającego się delikatnością i zaczyna marzyć o poślubieniu go i odnalezieniu w nim obrońcy i oparcia w życiu.

Tymczasem Stanley dowiaduje się o ostatnich latach życia Blanche w Laurell – romansie z jej uczniem, zakończonym zwolnieniem Blanche z posady nauczycielki i o jej późniejszym rozwiązłym trybie życia. W trakcie urodzinowego przyjęcia Blanche dochodzi do awantury, a Stella, będąca w ciąży, musi zostać odwieziona do szpitala. Pod nieobecność Kowalskich Mitch, który miał być gościem na urodzinach, odwiedza Blanche i zrywa z nią, gdyż Stanley opowiedział mu wszystkie rewelacje dotyczące jej życia. Po powrocie Stanleya ze szpitala dochodzi do gwałtu (nie wiadomo, czy prawdziwego, czy urojonego) przez Blanche. W ostatniej scenie sztuki Blanche zabierana jest do zakładu dla chorych psychicznie.

Ekranizacje i adaptacje edytuj

Przypisy edytuj

  1. Tramwaj zwany pożądaniem – Teatr Bagatela w Krakowie, bagatela.pl [zarchiwizowane z adresu 2016-08-04] (pol.).
  2. Museums in Motion, streeetcar.org (ang.).
  3. Spektakle – Teatr Wielki w Łodzi, operalodz.com [dostęp 2020-07-09].
  4. „Tramwaj zwany pożądaniem” wjechał na przystanek sukces [RECENZJA] | Dziennik Łódzki, dzienniklodzki.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  5. Teatr w Polsce – polski wortal teatralny, e-teatr.pl [dostęp 2020-07-09].
  6. Uczta dla najbardziej wymagających melomanów, dziennikteatralny.pl [dostęp 2020-07-09].
  7. Izabella Adamczewska, Teatr Wielki w Łodzi przestaje pachnieć kulką na mole. Wyjątkowo udana premiera, lodz.wyborcza.pl, 14 maja 2018 [dostęp 2020-07-09].