Otwórz menu główne

Trepcza

wieś w województwie podkarpackim

Trepcza (ukr. Терепча) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok[3][4]. Leży u podnóża południowego stoku masywu Kopacza w pasmie Gór Słonnych. Przez wieś przepływa rzeka Sanoczek uchodząca z lewego brzegu do Sanu.

Trepcza
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Sanok
Liczba ludności (2018) 1142[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-500[2]
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0359712
Położenie na mapie gminy wiejskiej Sanok
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Sanok
Trepcza
Trepcza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trepcza
Trepcza
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Trepcza
Trepcza
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Trepcza
Trepcza
Ziemia49°35′06″N 22°11′05″E/49,585000 22,184722
Pomnik Jana Pawła II w Trepczy

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Trepcza[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0359729 Podglinice część wsi
0359735 Podlas część wsi
0359741 Za Kościołem część wsi
0359758 Za Sanoczkiem część wsi

HistoriaEdytuj

Wieś lokowana przez księcia Jerzego II, jako wieś służebna grodu sanockiego.

Wieś królewska położona na przełomie XVI i XVII wieku w ziemi sanockiej województwa ruskiego[5], w drugiej połowie XVII wieku należała do folwarku zasańskiego starostwa krośnieńskiego[6].

W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tabularnej w Trepcza byli Koźma i Rodzeń[7]. Pod koniec XIX wieku właścicielem tabularnym dóbr we wsi był Bolesław Zatorski[8]. W 1905 Juliusz Koźma posiadał we wsi obszar 325,9 ha[9], a w 1911 posiadał 322 ha[10]. Do 1939 właścicielem dóbr Trepcza był Mieczysław Woliński[11].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

ToponimiaEdytuj

ArcheologiaEdytuj

Na terenie wsi na wzgórzu Fajka odkryto, podczas prac archeologicznych, dwa grodziska [12]

  • Horodyszcze zbudowane przez kulturę Otomani (ok. 1500 rok p.n.e.), a potem przez Celtów (do II wieku) i następnie przez lechickie plemię Lędzian (od VIII wieku)
  • Horodna oraz cmentarzysko kurhanowe. Na terenie grodziska znaleziono elementy spalonej świątyni. Grodziska oraz osada datowane są na okres z przedziału od VIII do XIII wieku. Jest to jedno z czterech zachowanych wielkich grodzisk z przełomu IX/X w. w południowo-wschodnim zakątków Polski (Wietrzno-Bóbrka, Brzezowa, i Trzcinica) na których czele stał w średniowieczu velmi silen knez u Vislech[13]. Znalezione tam artefakty, oraz historia regionu pozwala określić grody jako lędziańskie, przez innych określane po prostu jako ruskie ponieważ przymiotnik ruski oznaczał wówczas przynależność polityczną, a nie etniczną.

Religia i upamiętnienieEdytuj

MieszkańcyEdytuj

Nazwiska mieszkańców XIX wiek : Babiak, Basnik, Bohenko, Wahanka, Wenhryn, Wołowec, Hajdak, Gładysz, Huczko, Drabik, Drozd, Zając, Kapcio, Kerman, Kociuba, Krem, Muzyk, Ozupko, Pakosz, Paciorka, Podobiński, Smoła, Słomiany, Starak, Strogi, Tandor, Fenio, Chimiak, Cap, Czufin, Szapka, Szwed, Jaroszczak.

Do roku 1939 we wsi znajdował się dwór którego właścicielem był Antoni Woliński. Po 1947 roku we wsi zamieszkał Czesław Żak [14].

Pobliskie miejscowościEdytuj

Zobacz teżEdytuj

Podobne nazwyEdytuj

  • Trepcza; albań. Trepça, serb. Trepča - osada założona przez saskich górników w roku 1303, jako wieś Trepice[15]
  • Trybsz

PrzypisyEdytuj

  1. O gminie. gminasanok.pl [dostęp 2019-09-01]
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Atlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej wydany z zasiłkiem Akademii Umiejętności w Krakowie , [T. 1] , Epoka przełomu z wieku XVI-ego na XVII-sty. Dział II-gi. "Ziemie Ruskie" Rzeczypospolitej, Dział opracowany przez Aleksandra Jabłonowskiego [...], k. 4.
  6. Lustracja województwa ruskiego 1661-1665. Cz. 1, Ziemia Przemyska i Sanocka, wydali Kazimierz Arłamowski i Wanda Kaput, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, s. 285.
  7. Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 223.
  8. Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 216.
  9. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  10. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 20.
  11. Książka telefoniczna. 1939. s. 707. [dostęp 2015-05-26].
  12. "7. Trepcza, gm. Sanok, stan. 1, 2 – zespół dwóch grodzisk wczesnośredniowiecznych z reliktami starszego osadnictwa (epoka brązu, okres lateński) i unikatowym obiektem sakralnym (cerkwią) i cmentarzem przycerkiewnym z okresu wczesnego średniowiecza." [w:] Urząd Marszałkowski-Departament Edukacji i Kultury. Program opieki nad zabytkami w województwie podkarpackim. Rzeszów. 2006
  13. Władysław Krygowski.Beskid Niski : Pogórze Ciężkowickie (część wschodnia) i Pogórze Strzyżowsko-Dynowskie (część zachodnia). 1977. s. 33
  14. Józef Ząbkiewicz. Drogi zwycięstwa. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 11 (338) z 10-20 kwietnia 1985. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  15. Trepce, Trepia (Trepice, Tripce, Trepca, Tripza, Trepza, Trepia; "Trepice 1303 as a mining settlement and home to a Catholic parish. The Catholic Church was permitted under the patronage of Ragusan merchant colonies and Saxon miner." [w:] Kosovo: the Bradt travel guide, Gail Warrander, Verena Knaus. 2008

Linki zewnętrzneEdytuj